De Subjectivisten

2002-05-02T01:32:00.000-07:00

OPPASSEN: NADERENDE FUSION

Ik heb het geprobeerd. Nadat met name mijn Belgische collega's bij Kindamuzik als ware uitverkorenen de Boodschap begon te verspreiden die luidde: het debuutalbum van Jazzanova komt eraan, het heet Inbetween en het zal het geluid van de popmuziek in de 21ste eeuw definitief neerzetten. Ik probeerde mij schrap te zetten, heel rustig te blijven, een cynische we-zullen-wel-zien houding aan te meten. "Wat hebben die gasten nou eigenlijk tot nu toe gepresteerd behalve een beetje remixen?"

Ach, laat ik er geen doekjes om winden Inbetween is een goede plaat, een betere plaat dan ik had verwacht, soms wonderlijk, soms te braaf, soms conservatief en soms vernieuwend. De muziek klinkt vertrouwd en toch anders. Het is in ieder geval een plaat die pas na enkele draaibeurten een beetje open trekt zodat de details en melodieën naar de oppervlakte komen drijven. Het is ook een plaat die moeilijk te haten is, hoe perfectionistisch Duits hij ook klinkt, je voelt de haast ambachtelijke liefde waarmee de muziek is gevormd. En bovenal waardeer ik het grote gebaar, de ontkenning dat pretentie slecht is, de weidse blik door het verleden in de toekomst, waarmee Air, Daft Punk en Felix Da Housecat vorig jaar de popmuziek een duw in een mooie, vreemde richting gaven.

Zoveel als die platen doet Inbetween me nog niet, bij Jazzanova houdt altijd iets op het laatste moment de complete overgave tegen. Misschien dat hun versie van fusion (onze jazz = electro + bossanova + soul + hip-hop) te makkelijk is, al denk ik dat het vooral het soul element is wat de braafheid stimuleert. Maar vooral maak ik me zorgen om de cultuur rond Jazzanova: willen we wel een herhaling van fusion en als die niet te stoppen is, kunnen de valkuilen ervan (een obsessie met technisch vernuft, excessieve gladheid, een teveel aan muzikaliteit gekoppeld aan een te makkelijke gooi-maar-bijelkaar formule) ontweken worden? Wat bezielt Jazzanova en die hele Compost bende eigenlijk? Welke boeken lezen ze? Hebben ze een politiek? Hebben ze humor? Kortom zijn het eigenlijk geen replicanten, een verzameling perfecte muzikanten die onverstoorbaar werken aan hun opdracht om schoonheid te vangen in klanken. Daar ligt de spanning, de replicanten zijn zelf nog op zoek naar een definitie van schoonheid, het is een leegte achter hun menselijke uiterlijk die hen verwondert.

2002-04-29T14:23:00.000-07:00

ELECTRONICA ONTDEKT DE COVER

Tot nu toe is dansmuziek redelijk gevrijwaard gebleven van het verschijnsel coversong. Twee eenvoudige redenen: 1) dansmuziek kijkt bij voorkeur in de toekomst en heeft weinig tijd voor het verleden 2) een belangrijk deel van dansmuziek gebruikt geen vocalen. En toch is er langzaam een trend te ontwaren waarbij dansproducers zich wagen aan een cover, soms als een vrijblijvende one-off zoals Miss Kittin en Sven Väth's verrassend getrouwe cover van 'Je T'Aime…Moi Non Plus', maar vaker als onderdeel van de hernieuwde interesse in electro, een vorm van dansmuziek die meer ruimte laat voor vocalen en waar hommage vaak al de vorm aanneemt van klakkeloos kopiëren. Het voorbeeld van de electro cover is natuurlijk DJ Tiga's 'Sunglasses At Night', een slimme herinterpretatie die gevaarlijk snel als ironisch wordt ervaren terwijl het juist moet worden gezien als de ultieme slogan van het International Dee-Jay Gigolo ethos. Zonder die symbolische laag worden covers een vermoeiende herhalingsoefening in ironie. Daaronder zou je op het eerste gezicht Sascha Funke's cover van Bros 'When Will I Be Famous?' ook scharen. Na beluistering zijn er interessantere dingen aan de hand. Meer remix dan cover, bouwt Sascha Funke met de zin When Will I Be Famous een plezierig stotterende danstrack die de subtiele popsensibiliteit van het Kompakt label eert. Op deze manier wordt 'When Will I Be Famous?' inderdaad een slim spel met de vraag waarom de futuristische pop van Kompakt nog niet beroemd is. Nog beter is Lali Puna's cover van Giorgio Moroder en Philip Oakley's 'Together In Electric Dreams', dat van een opgeblazen technopop hit onherkenbaar is omgevormd tot subtiele gamelan droompop. Dit is de uitweg die Fennesz jaren geleden heeft gepresenteerd met zijn eveneens onherkenbare cover van Beach Boys' '(Don't Talk) Put Your Head On My Shoulder'. Meer een impressionistische ode aan het gevoel dat een bepaald liedje bij je teweeg brengt of het aura van een productie dan een slaafs en uiteindelijk nutteloos naspelen, ontspint zich hier een even interessant als lastig te bewandelen pad in de electronica. Het wachten is op de volgende stap.

2002-04-29T09:39:00.000-07:00

I'm Waking Up To Us...

"Enig zelfreinigend vermogen bij de media lijkt me ondertussen wel op zijn plaats. Want hoe lang blijft het berijden van steeds weer hetzelfde stokpaardje eigenlijk geloofwaardig? Sommige, veelal in de hoofdstad woonachtige scribenten brengen met die stortvloed aan clichématige loftuitingen voor elke nieuwe Excelsior-release zo langzamerhand hun eigen geloofwaardigheid in gevaar. Dat fenomeen beperkt zich overigens beslist niet alleen tot Excelsior-plaatjes. Ook elke alt.countryplaat, Engelse sensááátie of belegen songsmid mag ogenschijnlijk blindelings de goedkeuring van de -laten we ’t woord weer eens gebruiken- Muziekpolitie wegdragen. Een andere, afwijkende mening kan eigenlijk alleen van spelbrekers komen."

In zijn eerste column voor 3voor12 drukt popjournalist Helmut Boeijen zijn vinger keihard op de zere plek. Volgens hem is er duidelijk een gebrek aan initiatief. Zeker ook voor wat betreft echte - journalistieke - issues zoals de groeiende macht van Clearchannel in onze regio, de overname van OOR door NTG (bij deze: adios BvdK!) en andere hete hangijzers. Je kan hem zelf mailen maar je kan ook in ons forum de discussie aangaan. Ben benieuwd naar wat hieruit gaat rollen...

2002-04-25T06:34:00.000-07:00

Julie Doiron Heart and Crime (lp op Jagjaguwar)

Vandaag deed ik andermaal een poging niet aan je te denken. Tevergeefs. Luisterend naar Julie Doiron blijf je bij me in gedachten. De eerdere brief die ik naar je wilde sturen heb ik verscheurd. Het papier stond vol hemelbestormende beeldtaal die potsierlijk werd toen ik het legde naast de eenvoudige en heldere zinnen van de Canadese zangeres. Wat voor nut hebben grootse gebaren als je zaken wilt beschrijven die heel dichtbij staan? Mijn eerdere brief was grotesk. De woorden stapelden zich op en in plaats van een brug creëerde ik een gapende kloof tussen ons beiden. Ik wilde een libretto schrijven terwijl het voldoende was een hand op je arm te leggen. Zachtjes knijpend als bemoediging, om je te verzekeren dat we niet droomden. De zachte zangstem en de voorzichtige gitaarakkoorden op het album Heart and Crime deden me inzien dat het gebaar klein moet blijven.

Ik heb je wel eens eerder verteld over Julie. Ze speelde 15 februari jongstleden solo in de OCCII te Amsterdam. Ik had nog niet eerder van haar gehoord en wist niet eens dat ze basgitaar had gespeeld in de band Eric’s Trip. Ze stal direct mijn hart. Een kleine vrouw uit Montreal, haar zwangere lichaam verstopt in een dikke jas en haar frêle nek omwikkelt door een lange sjaal. Haar lijf straalde geen enkele autoriteit uit. Het waren de breekbare liedjes die bewondering afdwongen en het publiek stiller en stiller maakten. Zelfs achterin bij de tap, uit het zicht van het podium, hielden de barvliegen een moment hun mond. Who needs a body like mine?/Not you, zong Julie zacht, de ogen gesloten. It’s over/It’s so over/And the man at the bar is asking me: what’s wrong?. Wat is er met je? Hoe voel je je nu? Het leek alsof de zangeres de vragen rechtstreeks aan mij stelde. Zo drong ze mijn ziel binnen en raakte daar plekken aan die ik niet kende of dacht voorgoed opgeborgen te hebben. Ik schrok ervan.

Na het optreden, buiten in de kou op de fiets terug naar huis, voelde ik me verward, want wat moest ik met al die gevoelens? Jou er mee lastig vallen? Mezelf ermee opsluiten tussen de muren van mijn huisje? These walls are telling me nothing/And the neighbours here don’t understand/How I could miss you. In mijn kamer is Julie heel dichtbij. Dichterbij dan wij ooit zullen zijn. Haar zang en gitaar zitten boven op de microfoon. Ik kan Julie horen ademen. Zelfs de woorden die ze het liefst zou inslikken zijn duidelijk te verstaan. Alle andere instrumenten, voor zover aanwezig, zitten verder weg in de kamer. Er is hier niemand anders dan de zangeres en ik. Ik hoor niet meer hoe hard de zwakke groeven kraken en slissen onder de naald. Julie verontschuldigt zich in Too Much. I don’t want to make you cry, zegt ze. Ze wil me juist geruststellen, ook al heeft ze zich nog nooit zo verlaten gevoeld.

Ik probeer de opwellende verliefdheid weg te snijden, hoe onnatuurlijk dat ook is. De gewaarwording mag nog zo groot en oprecht zijn, ik heb er uiteindelijk niets aan. Als ik het zijn gang laat gaan vreet het me helemaal op. Het gebroken hart maakt me misselijk. Gelukkig is er Julie om het gevoel mee te delen. Ze vraagt: Who will be the one?. Ze weet dat jij het bent, maar is zich bewust van de onmogelijkheid je ooit te bereiken. I know it can’t be me/No, it won’t be me/But there’s no-one else here it should be. Julie warmt me met haar verhalen. Ze verbaast me wanneer ze zich overdreven kwetsbaar opstelt. I haven’t got what it takes, beweert ze in Shivers + Crickets. Onzin, wil ik zeggen, maar ze is eigenwijs, dus ik houd mijn mond. Een trompet accentueert haar eenzaamheid. Buiten gaat de stad ondertussen gewoon zijn gang. Alsof er niets aan de hand is snateren de watervogels op Toronto Island en snijdt een eenmotorig vliegtuigje door de wolken.

Het is niet mijn bedoeling met deze brief alsnog je liefde te winnen. Het enige dat ik je met al dit geschrijf duidelijk wil maken is dat je op de muziek van Julie Doiron kunt vertrouwen als het een keer minder gaat en er even niemand is om op terug te vallen. Ik voel me bij haar net zo vertrouwd als bij jou. Heart and Crime is geen vrolijke plaat, maar het staat wel vol liedjes waarmee je misschien een gebroken hart mee kunt lijmen. Het zijn liedjes als gedachten die je wilt verzenden naar de persoon om wie je het meeste geeft. Ze vertellen me dat ik niet te lang stil moet blijven staan. Oh my God, I want to live again, verzucht Julie.

Het ga je goed. See you soon.

Liefs,

2002-04-25T05:14:00.000-07:00

Even stemmen

De cryptische lente
De wereld zit toch moeilijker in elkaar dan je altijd al dacht. Je vraagt je af wat je plaats hierin is: zit je nou wel op de juiste plek?! Ziet je dag er wel uit zoals je zou willen?! Je raakt steeds meer verzonken in je gedachten en dwaalt constant af. Oppervlakkige gesprekken zijn er niet meer bij, daar walg je van. Hoe kan je het nou over over de beurskoersen, auto’s en voetbal hebben als je de algehele context niet begrijpt. De bekende spreekwoorden en gezegden wekken alleen maar weerstand bij je op. Deze proberen je vrijheid in te perken, proberen aan te geven hoe het er werkelijk uit ziet. Hoe de ene situatie altijd in de andere eindigt. Is er op deze wereld nog iemand anders die begrijpt dat er geen logica is? Spinvis begrijpt waar je het over hebt. Zijn titelloze album zorgt er voor dat je deze lente doorkomt. Je hersenen willen orde in zijn muziek en teksten scheppen maar ze hebben het zwaar te verduren. Waar gaat het over? Wat probeert Spinvis me te vertellen? Probeert Spinvis me eigenlijk wel iets te vertellen? Even dwalen je gedachten af door de mysterieuze klanken van ‘Astronaut’, ‘Leo’s definitieve aquarium’en ‘Voor ik vergeet’. Snel weer focussen want er is nog genoeg te ontdekken. Je merkt dat de teksten op dezelfde manier door elkaar zijn gegooid als je eigen gedachten. Beiden worden steeds meer rechtgetrokken en je interpreteert er op los. De betekenissen die je vindt zijn evengoed een soort van waar. De tijd dat antwoorden alleen nog maar meer vragen opriepen is langzaam voorbij gegaan en het einde van de lente is in zicht. Een glimlach komt op je gezicht als je beseft dat je de hele lente naar een Nederlandstalig album hebt geluisterd. Dat had je toch niet zo snel kunnen voorspellen! Achteraf vind je het allemaal wel erg logisch gegaan is. Het wordt een mooie zomer.

De onbezorgde lente
De wereld is toch mooier dan je altijd al dacht. Elke dag lekker uitslapen en wakker worden omdat de zonnestralen je ogen kietelen. Tijd om de wereld te veroveren maar niet voordat je koffie hebt gezet en de krant hebt gelezen. Het buitenlandse nieuws sla je over want daar word je toch ook niet veel wijzer van. Van een fietstocht door de natuur wel. De natuur brengt deze lente namelijk de schoonheid die je elke dag weer zoekt. Het gras is nog nooit zo groen geweest en de weilanden zijn vol met jonge dieren die aandoenlijk, hulpeloos maar ook verwachtingsvol uit hun mooie ogen kijken. Je beseft dat ze een heel mooi leven te wachten staat en voldaan kom je weer op je kamer. Deze lente luister je naar twee albums. Allereerst Maladroit van Weezer. Voor het eerst hebben ze geen tien nummers op het album gezet maar je mag genieten van dertien ongecompliceerde popsongs. Zanger Rivers Cuomo schreef op Pinkerton nog lange lyrics over situaties die net zo tragisch als humoristisch waren maar dat was sinds The Green Album al over. En de lijn wordt op Maladroit voortgezet. Na één draaibeurt kan je de liedjes van twee minuut zoveel al meezingen en wat zijn ze toch verdomd pakkend! In je auto zing je mee met ‘Keep Fishin’’ (waste my days down the ways) en geniet met volle teugen van de punkrockerige ‘Possibilities’. CD’tje er uit, CD’tje er in: Caesar’s Palace met Love For The Streets. Je vond voorganger Cherry Kicks al zo’n lekker plaatje en deze gaat gewoon op dezelfde manier door. Vooral het terugkerend orgeltje in bijvoorbeeld ‘Freakflag’, ‘She don’t mind’ en ‘Jerk it out’ geeft het album een erg vrolijk karakter. Al genietend komt de lente langzaam ten einde. Tot het moment dat je terugkijkt en beseft dat je de afgelopen maanden niets hebt gedaan. Je bent niets slimmer geworden, geen progressie gemaakt, je hebt het denken langzaam afgeleerd. Stilstand is achteruitgang en je voelt je dom en nutteloos. Je zal hard moeten werken om de schade in te halen. Je besluit nooit meer per dag te leven. De zomer is nog nooit zo’n hel geweest.

2002-04-20T08:16:00.000-07:00

What's my drug of choice?

Ik zat net te luisteren naar Savoy Grand's even fantastische als droevige album Burn The Furniture, mijn mail door te lezen, toen het berichtje op het beeldscherm verscheen: Layne Staley is dood. Er zulen weinig mensen zijn die net zoveel roofbouw op hun lichaam hebben gepleegd als Layne, maar het feit dat hij door de jaren heen nog steeds levend werd gesignaleerd, was voor mij het bewijs dat hij er wel overheen zou komen. In Alice In Chains heeft hij zo vaak over zijn drugsverslaving gezongen dat therapie overbodig was. Nu hebben diezelfde drugs uiteindelijk gedaan wat ik eigenlijk al jaren heb gevreesd, maar nooit hardop durfde te denken. Het feit dat hij waarschijnlijk alleen is gestorven en een paar dagen thuis heeft gelegen voordat iemand hem vond, maakt het alleen maar schrijnender. Layne zorgde ervoor dat het zware en slepende grunge geluid van Alice In Chains werd voorzien van vocalen en zanglijnen die het geheel behoorlijk confronterend en vooral erg mooi maakten. Hij was daarmee mede verantwoordelijk voor mijn muzikale vorming en ik ervaar het als een behoorlijke klap dat hij er nu niet meer is. Ach, zo zal iedereen er zijn gedachten over hebben, maar het raakt me meer dan ik verwacht had. Met dank ook aan Savoy Grand die ongewild voor de meest passende soundtrack zorgden die ik me voor kon stellen.

Layne is 34 jaar geworden.

2002-04-19T00:25:00.000-07:00

Waarom ik een Manta wil

Ergens midden jaren negentig ontmoette ik hem voor het eerst op vinyl. Een aantal jaar later zat ik tegenover hem in het luxe Bilderberg hotel in de historische stadskern van Utrecht. Smetteloos donkergrijs pak. Haar strak achterover gekampd. Klein snorretje. Donker overhemd zonder das. Zich voorstellend met twee woorden. Gedistingeerd sprekend. Zijn boerenbrood met omelet etend met mes en vork. Helmut Geier alias DJ Hell is een gentleman. Zie je deze man op camp feestjes zijn shirt losknoppen om zijn borsthaar te laten zien? Gooit deze man met champagne naar nietsvermoedende schonen? Is dit de man de Euopese disco sound nieuw leven ingeblazen heeft? Is dit de man achter het succesvolle International Gigolo label? Het antwoord op de laatste twee vragen is in ieder geval een oorverdovend ja. Getuige die hoezen en promofoto's die Geier rondstrooit, zouden de antwoorden op de overige vragen ook wel eens ja kunnen zijn.

Niets van dat in het duurste hotel van Utrecht. Geier beantwoordt alle vragen met lange antwoorden. Toont zich een kenner van de Europese muziekgescheidenis. Betoogt hoe belangrijk de Duitse disco sound van eind jaren zeventig en new wave van begin jaren tachtig is geweest voor de ontwikkeling van techno. Bestelt bij zijn omelet nog een spa rood. Pas uren later komt hij los. Van achter de draaitafel vuurt hij de ene na de andere sleasy electro track op ons af. Ranzig. Vies welhaast. Maar ontzettend swingend. En bovenal sexy. Het publiek bestaat uit hoogopgeleide alternatieve studentjes (de types waar Job de Wit in het Subjectivisten forum over sprak: 'Vertrouw ze niet') die zich even cosmopoliet wanen. Geier draait als DJ Hell voor een blank publiek. Een publiek dat je doorgaans niet aantreft op grote dansfeesten. Het publiek dat een dagje naar Lowlands al een uitdaging vindt.

Lente 2002. De jaren tachtig zijn hot. Het tijdperk dat steevast het predikaat 'ten years of bad taste' kreeg opgeplakt, blijkt plotseling een schatkist vol vergeten klassiekers. Onder andere door toedoen van retrobands als Zoot Woman en Playgroup mag Europese popwave zich weer wentelen in overdadige aandacht. En terecht. Geier's International Gigolo label vaart er wel bij. Maar toch verklaart het de plotselinge aandacht voor Europese electro niet. Misschien heeft Omar Munoz-Cremers wel gelijk. Hij betoogt in zijn recensie van de 'American Gigolo' verzamelaar dat de muziek uit International Gigolo catalogus een beeld geeft van een echte Europese cultuur. Muziek als de representatie voor de ware Europese culturele waarden en normen. Geier's uitvalsbasis, Munchen, is altijd al een Europese stad geweest. Gelegen midden in het hartje van het continent bracht zijn ons reeds de trash disco van Bonnie M en Gorgio Moroder. Van 'Daddy Cool', over 'I Feel Love' naar 'Porno Actress' is een kleine stap. Maar er is meer. De mix van vieze disco-electro, Italo House en rave vindt door heel Europa plaats. Tenminste op het vaste land. Denk in Nederland maar aan Bunker en de jongens van Orgue Electronique en Legowelt die maar wat graag in hun BMW richting Zuid Duitsland cruisen.

Europese electro is wat 2step is voor Engeland. Music to get dressed up. Sexy hoekige muziek. Uitermate geschikt om rustig op te swingen met de champagne in de hand. Maar ook goed om volledig uit je dak te gaan. Natuurlijk wel in maatpak. Met dun krijtstreepje en grote zonnebril. Alleen de keuze van vervoersmiddel blijft moeilijk. Oké, boot of vliegtuig, passen het best. Maar welke auto past bij geile funky electro? Mercedes of BMW, wellicht een Porsche 911 zult u roepen. Je ziet de beelden al voor. Langbenige schonen gehuld in strakke galajurken worden uit witte verlaagde BMW's geholpen door heren in smetteloos wit. Maar dan nog. Dè auto voor Europese electro is de Opel Manta. Een welhaast vergeten vervoersmiddel in deze uithoek van Europa, maar nog steeds onbetwist de waardigste tegenhanger van de Britse Ford Capri. In ieder geval ben ik op zoek naar een gitzwarte verlaagde Manta GS. Voor de komende zomer. Niets mooiers dan de stranden afkrossen in de mooiste auto ooit gebouwd. DJ Tiga luid uit de speakers knallend. Alleen dat warme pak, dito hoed en roze-getinte grote zonnebril baren me zorgen. Ach, je moet er iets voor overhebben om Cool te zijn.

2002-04-15T12:38:00.000-07:00

Roger Teeling Punt Enel

Forum-regular (en profi popjournalist) Roger Teeling heeft de stoute schoenen aangetrokken en heeft nu ook zijn eigen domein op het net. Recensies, artikelen, beschouwingen en meer (al trek ik alleen wat vraagtekens bij het plaatje van De Kleine Zeemeermin op de cover...;-)) Is Subjectivisme een virus, zoals onze Vido schreef in zijn weblog? Reken maar! Wie volgt?

2002-04-15T06:32:00.000-07:00

Bakeliet Soundsystem

Achter de vier draaitafels, twee om mee te mixen, twee om mee te scratchen, is het een drukte van belang. Tussen de paar draaitafels staat een lange gast met hippie haar en een muts die geconcentreerd naar zijn twee analoge synthesizers tuurt. Ondertussen wisselen achter de draaitafels regelmatig de posities. De hele set-up bevindt zich op dezelfde hoogte als de dansers om het geheel helemaal gezellig te maken, want dat straalt van het Bakeliet Soundsystem af: lol, plezier en heel veel beats. Straight outta Drachten, Friesland. Een hele rits obscure jungle platen, af en toe wat hiphop en soms een goede beuk houseplaat als het heel gezellig wordt. Totaal Dans. Het dak zal van menig festivaltent worden geblazen deze zomer.

Twee gedachten:

1) Waarom kan ik uren achter elkaar naar jungle uit de jaren 92-96 luisteren zonder dat het me ook maar een seconde verveelt? En waarom klinkt zo'n techstep rosplaat altijd de eerst keer fantastisch (helemaal als je het met een old skool hiphop kraker mixt) maar zoek je na een kwartier van dat geweld een weg naar de bar?
2) De aan ennui lijdende grootstedeling die eindelijk over zijn schouder de rest van het land in kijkt, zal zijn oren niet geloven. Er gebeurt weer iets…leuks. Iets wat met liefde en plezier wordt gedaan. Bakeliet Soundsystem hoort in dezelfde categorie thuis als Spinvis, met dien verstande dat zij precies het omgekeerde doen, in plaats van de individuele introspectie van Spinvis die zich ontdoet van het overbodige bandje, bestormen ze het ivoren torentje van de narcistische aartsindividualisten die DJ's toch wel zijn. Er mag weer gelachen worden op de dansvloer.

2002-04-13T08:18:00.000-07:00

Op audiëntie bij de Zwarte Keizer (Effenaar, Eindhoven, 12 april)

Het was zover. De Zwarte Keizer is bezig aan een tour door zijn rijk, en op 12 april kwam hij zo dicht in de buurt dat de roep voor een ontmoeting veel te hard werd om te weerstaan. Laat ik voor op stellen dat, hoewel ik geheel vrijwillig ben gegaan, een audiëntie bij de Zwarte Keizer nooit makkelijk is en dat er niet alleen over luchtige zaken gepraat wordt. Vaak is hij meedogenloos in zijn oordeel, en berg je maar als je instelling niet overeen komt met zijn verwachtingen.

Gewapend met deze informatie ben ik gegaan, mij ten volste bewust dat een en ander ook minder goed kon aflopen. Het werd een pittige avond. Zowel van zijn kant als van mij. Van begin af aan werd duidelijk dat de Zwarte Keizer op oorlogspad was, en dat er niet om een slachtoffer meer of minder zou worden gemaald. “Veel Geluk!” roept hij ons altijd toe in zijn aankondigingen, en dat was wat velen deze avond ook nodig zouden hebben. Niet dat het zou helpen. Eenmaal begonnen was de Zwarte Keizer niet meer te stoppen. Er waren dan ook maar twee keuzes: erin meegaan, of weggaan en verbanning riskeren. Niemand die het in zijn of haar hoofd haalde om voor het laatste te opteren. Totale overgave is wat hij van ons eiste, en wat waren we allemaal gewillige slachtoffers. De strategie was als volgt: Neem je onderdanen voor je in door middel van zachte melodieuze passages, hypnotiseer ze door lange lappen feedback (ondersteund door beelden), en maak dan je totalitaire regime compleet door eindeloze crescendo’s over de massa uit te storten. Een beproefd concept, werkt altijd. Hoewel de zachtere stukken een zekere mate van mededogen veronderstelden, was dit maar schijn. Compromisloos besloot de Zwarte Keizer om aan alle twijfels over zijn beleid een einde te maken. De laatste tijd werd dat beleid wel eens bekritiseerd als zijnde te populistisch en bestemd om de grote massa te plezieren. Niets was minder waar tijdens mijn audiëntie. Oude beslissingen werden nogmaals herhaald, met een intensiteit waar andere heersers alleen maar van kunnen dromen. Nog opvallender waren de nieuwe beleidsvoorstellen. De Zwarte Keizer had daarbij niet gekozen om de bekende wegen opnieuw in te slaan, maar is op zijn beproefde eigengereide manier naar nieuwe territoria gaan zoeken. Om die vervolgens per direct in te nemen zonder zich iets aan te trekken van de aldaar heersende normen en waarden. De intensiteit van zijn toespraak bleef de volle twee uur en twintig minuten gehandhaafd.

En er was niets dat ik er tegen kon doen. Ik was geheel overgeleverd aan zijn wrede grillen. De lange achtbaanrit van de Zwarte Keizer nam me mee over grote hoogten en diepe dalen; eindeloos uitgestrekte vlakten en muren van massief grijs beton; troosteloosheid en hoop, die even later weer de grond in zou worden geboord door het onverwoestbare besef dat er na deze heerser alleen maar mindere goden zouden opstaan. Totale overgave had hij van te voren van me geëist, en minder dan dat heb ik niet kunnen bieden. Vanaf de eerste minuut werd ik leeg getrokken door de zuigende werking van de Zwarte Keizer, om na de audiëntie gelouterd door de meedogenloze omstandigheden weer bij mijn positieven te komen. Als trouwe volgeling tot aan mijn dood.

2002-04-10T11:12:00.000-07:00

Fushitsusha - Double Live

Hoezeer we in woorden trachten uit te drukken hoe we ons voelen als we naar een plaat luisteren, muziek - en Rock in het bijzonder - blijft een fysieke belevenis. Je luistert met je oren. Je danst met je heupen. Als je geluk hebt, dan voel je een tinteling over heel je lichaam. Maar slechts zelden kan een muzikant je botten penetreren. Een van die uitzonderingen is Fushitsusha. Voor we starten met de muziek, zien we de plaat. Gitzwart, net zoals Keiji Haino zelf gekleed is. Het verraadt al dat er een totale afwezigheid van positiviteit is. Dit is niet voor de slappelingen onder ons. Terwijl ik dit typ, tracht ik de toetsen aan te raken. Ik probeer connecties te vormen tot een zin verschijnt op m’n scherm. Ik tracht Fushitsusha te bedwingen mijn brein niet uit te schakelen. Maar capitulatie is onvermijdelijk. De groep speelt zo hard, zo bedwelmend, dat ik mentaal knock-out raak nog voor de eerste track stopt. Hoe kan een plaat me zozeer raken? Keiji Haino produceert met zijn groep Fushitsusha Rock. Maar waar Nickelback slechts Rock speelt, gooien Keiji en co hun hele zijn in Double Live. De percussie is minimalistisch in tegenstelling tot het overweldigende gitaarspel van Keiji. Als Keiji Haino zijn vloek uitschreeuwt, versta je er niets van. Dit is geen wereldse taal, dit is een shaman die je dwingt mee te gaan. Een gebed dat je niet kan ontlopen. Het geluid sleurt je mee in een maalstroom tot je tijd en wereld vergeet. Het gooit je tegen de muur. Dit is Dark Light/Dark Heat. Het is nutteloos vergelijkingen op tafel te gooien. Grateful Dead zonder de hippie kraaltjes rond de nek? Tuurlijk niet. Blue Cheer op zwarte valium? Wat een compliment voor die slappe Acid Rockers. Double Live bevat loodzware primitieve Rock in al zijn glorie. Na 140 minuten word je wakker en keer je terug naar de aarde. Is deze concert opname een essentiële plaat in je collectie? Op z’n minst.

2002-04-05T13:02:00.000-08:00

Fad Gadget Under The Flag (lp op Mute, 1982)

5 april 1982, precies 20 jaar geleden, zette het Britse leger koers richting de Falklands voor een koloniale oorlog tegen de Argentijnen die kort daarvoor de eilandengroep in de Atlantische Oceaan had heringenomen na bijna 150 jaar Britse overheersing. Het was op dat moment de grootste militaire actie op zee sinds de Tweede Wereldoorlog. Voor IJzeren Dame Margaret Thatcher was de oorlog een ideale manier haar landgenoten af te leiden van de economische crisis die thuis heerste. Ver weg van huis, 480 km ten oosten van de Argentijnse kust, vochten jonge soldaten voor een eilandengroep die werd bewoond door slechts een paar duizend mensen. De inwoners werden in aantal overtroffen door de schapen die ze fokten. Thuis in Londen keek muzikant en jonge vader Frank Tovey vol ongeloof en ongerustheid naar het nieuws. Walgend van het zinloze verlies van levens (tegen de duizend mensen kwamen om in de strijd) en het patriottisme dat in zijn land heerste reageerde hij zijn frustraties af op het album Under The Flag.

Under The Flag is het derde album van Frank Tovey onder de naam Fad Gadget. Met zijn single Back To Nature werd hij in 1979 de eerste act met een contract op het label Mute van Daniel Miller. Zijn latere labelgenoten in Depeche Mode maakten er geen geheim van te zijn beïnvloed door Fad Gadget. Vince Clark (ex-Depeche Mode) maakte onder de naam Yazoo platen met zangeres Alison Moyet. Moyet is op Under The Flag niet alleen te horen in het achtergrondkoortje maar ook op saxofoon in het nummer Wheels Of Fortune. Genoemde acts behaalden in de loop van hun carrière grote faam, terwijl Tovey een cultfiguur bleef. Dat kwam niet alleen door zijn extravagante optredens (hij was ondermeer berucht vanwege het uittrekken van zijn eigen schaamhaar tijdens het liedje Lady Shave), maar ook door zijn donkere thematiek, onverhulde maatschappijkritiek en teksten vol cynisme. Het hielp ook niet mee dat hij een album lang openlijk kritiek leverde op de Falklandoorlog. Tegengeluiden waren op zijn zachts gezicht niet geliefd. Je werd er in ieder geval niet populair mee.

De hoesfoto van Anton Corbijn toont het schaduwprofiel van Tovey. Hij houdt de schildering van een vlag in de hand als een soldaat uit Triumph des Willens. Het album opent en sluit af met het titelnummer. De raamstructuur geeft aan dat de nummers op de plaat een hecht geheel vormen. Het maakt van Under The Flag een conceptalbum. De kale productie van John Fryer geeft alle ruimte voor de sequencer en drummachine. De elektronische pop heeft het industriële karakter van wat later terug te horen is bij Front 242 en Nitzer Ebb. De nasale, dunne en onzekere zangstem van Tovey past daar goed bij. De akoestische piano van David Simmonds komt daarentegen soms over als een stijlbreuk. De muzikant laat zijn antiautoritaire gevoelens de vrije loop. When you’re working for the state/You can sell your life to fate/You’re not working anymore for love. Fad Gadget verwoordt de doem die heerste in de eerste helft van de jaren tachtig. Het zag er niet naar uit dat de Koude Oorlog snel over zou gaan, de oorlog in de Falklands gaf het gevoel dat een groter conflict mogelijk was.

Zes van de tien tracks op de plaat gaan niet direct over de oorlog, maar algemeen over de moderne mens, vertrapt door zijn eigen machines, vermalen onder Wheels Of Fortune. Scapegoat klinkt in Nederlandse oren wrang vanwege het citaat uit kinderliedje Kortjakje (gezongen door Patricia Bakker). In de dode disco van Love Parasite zijn de vlinders veranderd in parasieten die je van binnen opvreten. Het koor in het a capella uitgevoerde Plainsong zingt monotoon, als een robotkoor. In The Sheep Look Up wordt the flag of hate gehezen. Het lange intro van Cipher heeft de sfeer van de B-kant van Bowie’s Low, de elektronische wind waait over de eilanden.

Tovey kan alleen maar boos zijn en gefrustreerd omdat hij geen antwoord heeft op de crisis, geen weerstand kan bieden. Hij staat aan de zijlijn en kijkt toe hoe zijn land zich stort in geweld. Zijn toon wordt, naarmate het album vordert, steeds meer fatalistisch. Now the story’s become a bore/I don’t want to hear it anymore, zingt hij in het slotnummer. Er zijn rond 1982 meerdere platen verschenen als reactie op de Falklandcrisis (denk bijvoorbeeld aan de razende woede op Yes Sir, I Will van de punkformatie Crass), maar Under The Flag is, voor zover ik weet, de enige pop-LP die een tegengeluid wil laten horen (geef vooral een seintje als ik er naast zit). De elektronische instrumenten en productie maken het album anno 2002 nogal gedateerd. Inhoudelijk gezien is Under The Flag echter een bijzonder tijdsdocument, een zeldzaam muzikaal portret van een ongerust individu woonachtig in het Verenigd Koninkrijk in het voorjaar van 1982.

De Falklandcrisis duurde 72 dagen. De Britten kregen de eilanden terug in handen. Niet lang daarna won Thatcher opnieuw de verkiezingen. Na nog een album onder de naam Fad Gadget ging Tovey zonder veel succes verder onder zijn eigen naam. In 2001 verscheen een Best Of cd en begin dit jaar was Fad Gadget plotseling weer live actief in ons land, in Paradiso tijdens een I Love The 80’s feestje. De muzikant heeft niet lang van de hernieuwde belangstelling kunnen genieten. Afgelopen woensdag 3 april overleed Frank Tovey thuis aan een hartaanval.

2002-04-05T03:05:00.000-08:00

Rock And Roll, both

We waren mooi op tijd. Mijn vriendin en ik hadden garderobenummers 0001 en 0002 en hadden de goede plekken voor het uitkiezen. Nadat we een paar plekken getest hadden, bleek de 'twee uur-positie' het best. Intussen volgden de nummers 0003 en verder hetzelfde ritueel. De zaal druppelde langzaam vol. Een zonderlinge figuur met een baseballpet, bodywarmer en beginnende bierbuik nestelde zich op een van de stoelen aan de zijkant van het podium. De zonderlinge figuur, hij zag eruit als een trucker, bleek bij nadere inspectie Evan Dando te zijn, maar dat mocht de voorpret niet drukken, want wij kwamen voor de muziek. Namelijk.

Het was een concert zonder frambozenvla en andere ongein. Het was fantastisch. Hij zong haarzuiver en hij schudde de liedjes uit zijn mouw alsof het niks was. Geef Evan Dando een microfoon, een gitaar en een concert met zitplaatsen en een nieuwe Gram Parsons staat op. Er kwamen veel semi-Lemonheadsklassiekers voorbij, godzijdank geen Mrs. Robinson. Her en der werden ze woord voor woord meegefluisterd. Ik was niet van plan om me te laten gaan, maar ik heb een paar traantjes moeten wegvegen. Ik zag een turbulente periode in mijn leven als een film aan me voorbij trekken. Sommige nieuwe nummers waren zo nieuw dat Evan een opgevouwen A4'tje met wat steekwoorden aan de hals van zijn gitaar moest bevestigen om ze tot een goed einde te kunnen brengen. Zijn geheugen laat hem misschien in de steek, maar zijn talent voor het schrijven van simpele, alledaagse en ontroerende liedjes is hij nog niet verloren. Het was muisstil in de zaal. De bar kon zelfs open blijven, niemand waagde het om er doorheen te ouwehoeren. Om aan te tonen hoe rock 'n' roll hij met de jaren nog is, sloeg hij binnen zeven seconden een halve liter Spa blauw achterover, want met een droge bek kun je de fluitsolo van Gram Parsons 'A song for you' wel op je buik schrijven. Rock And Roll, both. Het werd steeds gezelliger. Hoewel hij duidelijk te kennen gaf dat een toegift er niet in zat, kwam hij toch nog even terug voor wat verzoeknummertjes. Het moest niet nog gezelliger worden. Gelukkig stak de huis-dj er een stokje voor.

2002-04-04T01:02:00.000-08:00

Ik ben Evan Dando!

Vanavond ben ik weer even bakvis. Om 21.00 uur zal Evan Dando bij leven en welzijn het podium van Paradiso betreden. Het is maar goed dat het een zitconcert is, want dan kan ik nooit zware verwondingen oplopen mocht ik flauwvallen. Ik ben overigens niet van plan flauw te vallen. Ik ben inmiddels namelijk volwassen en volwassen vrouwen gaan niet gillen en flauwvallen als ze een lekkere vent op een podium zien. Volwassen vrouwen applaudisseren beleefd, roepen soms een beschaafd woe-tje, knikken goedkeurend naar hun vriendinnen en nemen nog een nip van hun witte wijn.

Evan Dando man, jeetje. Lovey, It's a shame about Ray, dat waren nog eens tijden. Wat is er van hem geworden? Ooit was hij de icoon van de Amerikaanse gitaarscene (in ieder geval voor veel vrouwen), maar het ging langzaam bergafwaarts met de Lemonheads en ook met Evan. Een paar jaar geleden maakte hij zichzelf onsterfelijk belachelijk door tijdens een concert van Billy Bragg in Paradiso het podium op te klauteren omdat hij zo graag een duet met zijn idool wilde doen. Billy wilde er niets van weten, waarop Evan met zijn legitimatie begon te zwaaien. 'Weet je wel wie ik ben? Ik ben Evan Dando!' Pas in december 2000 mocht hij het podium van Paradiso betreden, als voorprograma van Bettie Serveert. De omgekeerde wereld. Hij zong een paar mooie liedjes en goot vervolgens een halve liter frambozenvla over zijn hoofd uit. Tja.

Ik weet niet wat ik vanavond moet verwachten. Ik zit niet te wachten op frambozenvla, ook niet op vertolkingen van nieuwe nummers die net zo vals klinken als op 'Evan Dando live at the Brattle Theatre'. Ik hoor u al denken: Nou meid, dan kun je maar beter thuisblijven. Maar nee, ik ga. Rij 1, middelste stoel.

2002-04-01T06:43:00.000-08:00

Citizen Spinvis

Door de pers zal hij op handen gedragen worden en zijn echte naam zullen ze ondertussen wel achterhaald hebben. Zal ook dat kleine beetje pret binnenkort voor altijd bedorven zijn. Wie hij is, in zijn eigen woorden, kun je hier lezen op de site van Excelsior. Doen want het is een duidelijk genoeg verhaal. Meer hoef je eigenlijk toch niet te weten.

Deze plaat gaat over dromers die het net niet hebben gehaald en voor mij issie precies op tijd gekomen. Als een harde klap in mijn gezicht.
De tijd dringt. Ik heb mijn hele leven niets anders gedaan dan mijn dromen achterna sjesen en het enige rendement dat ik tot nu toe heb mogen ontvangen is de dubieuze eer van de also-ran en de sympathieke gast die buiten de boot viel maar toch moedig door bleef zwemmen...Niet meer. Ik stap nu uit wat al die tijd slechts een zwembad bleek te zijn. Het was allemaal zelfbegoocheling en soms een beetje hardop liegen. Zo'n popschrijverstalentje was ik dus toch niet.

Als deze zielloze flat, in deze bejaardenbuurt precies tussen mijn school en het crematorium, een dierentuin was dan ben ik de eenzame chimpansee in het quarantainehok, met niet meer dan wat stro en een spiegel om mee te spelen. Ik mis mijn oude jungle en ik ben nog steeds niet de meisjeschimp tegengekomen met die lieve, brede lach en het lekkere bavianenkontje. Ik zie de cameraploeg van Man Bijt Hond nu al aan de andere kant van het hekwerk staan: “Leuk, die Subjectivisten, maar schrijft U ook voor een blad of krant?” “Eh, nee.” “Oh…Waar vedient U uw geld mee dan?” Mijn antwoord, gezongen uiteraard and I quote: “Op het ogenblik zit ik heel even zonder werk maar binnenkort begin ik aan mijn eerste boek.” Je zou denken dat een chimpansee die kan praten en schrijven zo aan de bak kan maar alle plaatsen zijn al vergeven. Vraag het maar aan de echte schrijvers.

Het boek zal waarschijnlijk nooit komen. Ik ben mijn eigen verpaupering meer dan zat. Ik ga afstuderen, een normale baan scoren, salaris ontvangen en de sportschool in. De vakantie is voorbij, mensen. Webloggen wordt voor mij geen means to an end meer maar een leuke hobby. Net als bij iedereen. Ik kijk er nu al naar uit: platen kopen bij de Plato en kleren bij de H&M. De grappenmaker zijn op feestjes en een keer per week gezellig met vrienden uit eten. Ik ben nu alvast begonnen met lifeloggen. Safety in numbers heet dat, alles liever dan een pil. 1 April!

Voor onze Republiek der Verbeelding kan Spinvis wat mij betreft anytime het volkslied komen componeren. Qua tekst is zijn stijl emotioneel, surrealistisch en heeft het een literaire, gortdroge delivery. Muzikaal barst het van de momenten waar je echt helemaal stil van wordt, zoals wanneer die accordeon(?)-loop inslaat op ‘Voor Ik Vergeet’, of wanneer er opeens een paar kinderen gaan meezingen op ‘Ronnie Gaat Naar Huis’. Koop die plaat. Het liefst voordat deze prachtige pantoffelheld uit Nieuwegein als “Redder Van De Nederlandstalige Pop” (“Tja, sorry Meindert…”) op de cover van de OOR staat en we zijn huis en zijn Golf GTI in Lola te zien krijgen. Deze plaat deed het 'm voor mij. Wie weet zie jij na beluistering ook het licht.

2002-03-25T09:22:00.000-08:00

Je bent wat je aan anderen laat horen?

Ik weet nog, vroeger. We zaten op een school die katholiek was, maar desondanks op bepaalde gebieden best wel koel. In de kantine van de bovenbouw [de vierde, vijfde en zesde klassen Mavo, Havo en VWO], mochten leerlingen in de ochtend- en middagpauzes plaatjes draaien. Ieder trimester werd een groep van 5 leerlingen aangewezen via loting, die voor die periode de pauzemuziek mocht verzorgen. Mijn vriendjes en ik gaven ons altijd op, en omdat ik door mijn DJ-baantje in de plaatselijke jongerenkroeg dikke maatjes was met de hoofd-DJ van school, Ivo [die draaide namelijk ook in die kroeg], viel er altijd wel wat invloed uit te oefenen op die loting, opdat er iedere periode wel één van ons bij de uitverkorenen zat. Maffioos, zeker, maar bittere noodzaak. Vijf dagen in de pauzes naar Rick Astley en George Michael moeten luisteren was geen lolletje in die dagen. Dus om in ieder geval één dag rotzooivrij te houden, waren alle middelen geoorloofd.
En zo kon het dat één dag per week de schone klanken van de Throbbing Gristles, de Scraping Foetus Off the Wheels, de Swans en de Laibachs door de gemeenschappelijke ruimtes denderden, waar geschrokken medeleerlingen wanhopig probeerden een hap door de keel probeerden te krijgen. Om het hen niet al te moeilijk te maken, deden we soms wat water bij de wijn door lichtere dingen als Joy Division of The Cure te draaien. Maar niet teveel, want het ging erom ons zo onpopulair mogelijk te maken, om een etiket opgeplakt te krijgen met "weirdo" erop, waardoor we wellicht weer interessant werden en daardoor toch wel een beetje populair.
Dat zagen we toen niet zo natuurlijk. Toen zeiden we dat we gewoon eens wat andere muziek wilden laten horen dan de geëikte top 40 troep. We maakten ons kwaad dat niemand de moeite nam om eens verder te luisteren dan Curry en Van Inkel en Countdown.

Maar als er dan eens iemand kwam vragen wat dat was, die staalplaten die met een roestige tuinschaar bewerkt werden en die man die daar overheen liep te schreeuwen in het Duits, en vervolgens vroeg waar hij of zij die plaat dan wel kopen kon, dan ontstond er toch iets van wrevel. "Oh god hoor, die wil ook underground zijn". Soms zelfs bijna tot het punt dat een bepaalde band niet langer "done" was, omdat Jantje of Pietje met zijn poloshirtje het ook best leuk vond.
Wat een vreselijke houding, eigenlijk.

Maar ik heb er nog steeds last van, heel soms, en niet in erge mate. Zoals nu met die plaat van Earl Zinger, "Put Your Laser on Stun & Throw Your Health Food Skywards". Ik kocht hem een jaar geleden bij RushHour, vijftig piek kostte hij, vinyl en zeer gelimiteerd, volgens Chris die achter de toonbank stond. Via vriendjes in Spanje die op hun beurt on speaking terms zijn met mijn held Gilles Peterson, wist ik dat Earl Zinger in werkelijkheid Rob Gallagher, alias Galliano was, en in combinatie met de beperkte oplage was de plaat al verkocht voordat ik hem gehoord had. Dat het ook nog eens een prachtplaat bleek, was alleen maar mooi meegenomen.

Een jaar lang heb ik de plaat gekoesterd. Wat nummers op compilatieteepjes voor vriendjes gezet, en sommige van hen meegesleept naar een Drum Rhythm feestje waar naast Gilles Peterson ook MC Earl Zinger acte de présence gaf. De avond werd een sof, want Gilles kreeg, ongelofelijk maar waar, het van de hippigheid omvallende publiek niet aan het dansen en onze Earl had blijkbaar geen zin zich te laten horen. In plaats daarvan stond hij, verscholen in zijn enorme jas, een beetje achteraf wat heen-en-weer te huppelen. Ik geloof dat mijn vrienden op dat moment een deel van hun geloof in mij verloren hebben.
Onlangs kwam ik erachter dat "Put Your Laser on Stun & Throw Your Health Food Skywards" wordt uitgebracht door !K7. Ik zag hem staan bij Hans en Carlo in de Kammenstraat. Op dubbel vinyl, waar de versie die ik heb een enkele is, en wat nog veel erger is, met een nummer meer dan op het origineel.
En prompt was daar de vervelende puber in mij. "Die plaat heb ik al een jaar, komt die nu bij !K7 uit? Tsk, tsk."
Wat is dat toch? Ik wil de goede muziek die ik hoor met anderen delen, hel, ik schrijf erover op meer websites dan ik zelf bij kan houden, maar tegelijkertijd irriteert het me als die muziek bij een groter publiek bekend wordt. Is het een soort "je bent wie je luistert"-ding? Dat ik een deel van wie ik ben kwijtraak als te veel mensen luisteren naar wat ik luister? En waarom laat ik het dan aan zoveel anderen horen?

Help.

2002-03-25T00:46:00.000-08:00

Donna Regina - Northern Classic (Karaoke Kalk)

Regina Janssen is stewardess en op intercontinentale vluchten, ergens ver boven de wereld met al haar zorgen, op een hoogte waar de mens vroeger alleen over kon fantaseren maar die nu zo'n routine is geworden dat we van verveling zwijgend uit raampjes turen, droomt ze soms weg. In de droom is ze een zangeres, een onmogelijke dochter van Nico en Françoise Hardy die zacht fluistert over kabbelende ritmes. Ze heeft een stem alsof ze tegelijkertijd kind en volwassene is, een stem die drijft op geluiden die tegelijkertijd winterse duisternis als de eerste zonnestralen van de lentezon op je gezicht nabootsen. Als ze tegen het licht in kijkt, ziet ze prachtige jongens met groen-blauwe ogen die in de rivier duiken. Dan wendt ze haar gezicht af en verdwijnt het tafereel in een dagdroom. Was het leven maar nog langzamer denkt ze als ze hem kust en die vreemde smaak van opium op zijn lippen proeft. Nog langzamer en zachter tot we dat blauw zien waar de wil geen macht meer heeft.

2002-03-21T03:56:00.000-08:00

De lijst der onzinnige overschatte onzinlijsten

In het kader van de Week van de Nederlandse Popmuziek had OOR een illustere samenwerking met 3FM met als doel om een lijst van de beste Nederlandse popsongs te maken. Deze ging dan de NL Top 100 heten en het publiek kon op internet stemmen. Om de onwetende stemmers te helpen werd al een lijst van 300 titels gemaakt waaruit gekozen kon worden. Een blik op deze lijst bracht al enige verwondering met zich mee. Allereerst waren er 15 nummers uit het jaar 2001 geselecteerd en uit 2002 werd de huidige hit van Marco Borsato en Sita er bijgezet. Op dit moment valt al te verwachten dat veel mensen op deze nummers zullen stemmen omdat deze erg vers in het geheugen liggen. Fanclubs zijn nog actief en het is nog niet gebleken of deze nummers de tijd zullen overleven; worden ze over een paar jaar nog steeds zo gewaardeerd? Bij de Top 100 Allertijden doen ze het altijd al: er mogen geen nummers inkomen die minder dan een jaar oud zijn. Verder werden uit het jaar 2000 16 nummers geselecteerd. Een simpele rekensom geeft al aan dat meer dan 10% van de nominaties uit de afgelopen twee jaar gekozen waren. Niets lijkt op een representatieve keuze door de decennia heen. De samenstellers hadden duidelijk geen moeite gedaan om grondige research te doen. Tot slot ook nog wat vraagtekens bij de keuze van de nummers in het algemeen. Want wie bedenkt het nou dat Onedayfly en Houdoe De Kassameisjes bij de beste 100 Nederlandse nummers allertijden kunnen horen. Is er niet iets beters gemaakt in de Nederlandse pophistorie?
Er moest vlug gestemd worden. De lijst moest snel af zijn en de publicatie zou niet op zich laten wachten. Je ziet al voor je hoe fanclubs van Kane, Van Dik Hout en Sita zich mobiliseren om hun bandje zo hoog mogelijk in de lijst te krijgen. Bewijzen ervoor heb ik niet, maar een stereotype Kane-fan zal sneller achter de computer duiken om te stemmen dan iemand die een klassieker als Hocus Pocus van Focus toch zeer waardeert.
Uit de uitslag blijkt dat deze verwondering niet ongegrond was. Van de 15 nummers uit 2001 hebben er 12 de lijst gehaald. En ook Marco Borsato & Sita komen er in voor. Volgens de lijst werd 13% van de beste Nederlandse popmuziek na 1 januari 2001 gemaakt. Als hoogste eindigt Within Temptation met Ice Queen: een tweede plaats. Ook hoge eindklasseringen voor De Poema’s (8) Kane (17), Johan (19), 16 Down (34) en Di-Rect (36). De aardig recente hits van Sita (53), Twarres (54) Birgit (61), Onedayfly (87), Brainpower (91) en de Vliegende Panters (92) maken de lijst compleet. Alleen K-otic, Ellen ten Damme en Han van Eijk hebben de lijst niet gehaald. K-otic is natuurlijk al weer uit want Sita is in. Ellen ten Damme kan niet zingen en van Han van Eijk heeft de gemiddelde 3FM luisteraar zelfs niet gehoord.
Het is zo duidelijk. Ice Queen is de Strange Machines van 2001. Als The Gathering dat nummer het afgelopen jaar had uitgebracht, hadden zij op 2 gestaan. Tumble & Fall van Johan en Before My Head Explodes van Caesar hebben veel overeenkomsten: zelfde label, krachtig nummer, goed genoeg voor top 100 maar niet voor de top 50. Toch staat Johan op 19 en Caesar op 75. Tja, die tuinkabouters liggen ook nog vers in het geheugen. Huidige onzin als (I wanne be a) Onedayfly en Houdoe De Kassameisjes komen gewoon in de lijst voor. Nummers die deze kiezers natuurlijk het afgelopen carnaval met volle borst hebben meegezongen, dan verdien je wel een plaatsje in de NL Top 100.
Het ligt ook niet aan de kiezers dat de NL Top 100 er op deze manier uitziet, die weten niet beter. Het is gewoon het hele concept dat voor geen meter deugt. Door een onzorgvuldig en onevenwichtig design hebben we een lijst gekregen waar Kane twee keer in de top 20 staat, waar de kids van Di-Rect gewoon boven klassiekers als Venus (Shocking Blue) en Hocus Pocus (Focus) staan. Waar een hamster als Sita wel in mag staan maar Kom Van Dat Dak Af, Lily Was Here of enige hit van 2Unlimited onvindbaar zijn. De Poema’s boven Het Goede Doel, 16 Down boven Boudewijn de Groot, Volumia boven Vandenburg, Twarres boven de Nits, ga zo maar door.
En dan nog het allerergste, in de OOR wordt hier ook nog een conclusie uit getrokken. Conclusies mag je pas trekken als je onderzoek deugt en dit deugt dus voor geen meter. En wat concluderen ze dan? Dat de beste Nederlandse popmuziek in de jaren ’90 werd gemaakt. Wat een verrassing is dat dan na zo’n opzet. Was er dan niemand die even kon zeggen dat dit soort uitspraken helemaal ongegrond zijn? De doelgroep bestond vooral uit 3FM luisteraars, zijn dat de mensen die moeten zeggen wat de beste Nederlandse popsongs ooit zijn? En dan ook nog zeggen dat 37 nummers uit de jaren ’60 ’70 en ’80 toch wel heel mager is. Daarbovenop waren er ook nog enkele media die deze uitslag klakkeloos overnamen en publiceerden alsof het een waardevolle lijst was. Deze lijst komt alleen bovenaan in de lijst der onzinnige overschatte onzinlijsten. Een zichzelf respecterend medium had dit nooit zo mogen opzetten, laat staan publiceren. Op deze manier is een flink aantal nummers die wel veel hebben betekend in de Nederlandse pophistorie veel onrecht aangedaan.

2002-03-21T01:43:00.000-08:00

Mick Jagger ontslagen.

Een klein berichtje in de krant, het schijnt dat Virgin Mick Jagger na de dramatische verkoopcijfers van zijn nieuwe single in Engeland heeft ontslagen. De rockster gereduceerd tot een gewone sterveling, waar moet het heen met de wereld?
Moet Iggy binnenkort in de WAO? Is dit een verlate vorm van karma voor het stupide 'Let's Work'? En wat had ik gegeven om het hoongelach in huize Richards te mogen horen. Breekt nu eindelijk het tijdperk aan waar we ergens altijd mee worstelde: wat moet er eigenlijk gebeuren met rocksterren die te oud worden? Mogen die kritiekloos album naar album op de markt dumpen of moet ze met zachte dwang verteld worden dat het tijd is om eens te gaan chillen op de geldzakken? En is dit de eerste van golf massaontslagen in de branche? In commentaar stelt Virgin op typische Calimero wijze die platenmaatschappijen tegenwoordig karakteriseert dat in betere tijden een artiest als Jagger had mogen aanblijven maar dat hij nu niet meer te handhaven/betalen is. Wie wordt de volgende?

Vreemd genoeg komt het ontslag op het moment dat Jagger's single 'God gave me everything' niet van MTV is te branden. En terecht, misschien voor de laatste keer valt alles op zijn plaats dankzij Lenny Kravitz die in de Richards rol even zijn starfuckerisme laat varen, even zijn gedachte bij het creëren van een super-riff houdt in plaats van de vraag welk fotomodel hij in de volgende clip gaat aflebberen. Moeilijkste wat er is: quitting while you're ahead. Ongetwijfeld is Jagger hardleers en laat hij waarschijnlijk een unieke kans om eervol te verdwijnen, schieten.

2002-03-16T04:29:00.000-08:00

Huishoudelijke Mededeling

Mag ik u alvast attenderen op het feit dat De Subjectivisten binnenkort naar een eigen domein gaan verhuizen? Later meer. Einde bericht.

2002-03-15T01:53:00.000-08:00

Your Love Means Everything

Op de site van Faultline staat nieuws over zijn nieuwe album. In 1999 bracht Faultline het fantastische maar vrijwel genegeerde 'Closer Colder' uit, met muziek waar electronica uit de Third Eye Foundation en Aphex Twin school goed partij kreeg van Philip Glass-violen, minimal structuren, mondharmonica, trompet, en zelfs fagot. Ook David Lynch en Dennis Hopper waren onder indruk, wat resulteerde in een track waarin een passage uit 'Blue Velvet' op muziek is gezet. Faultline alias David Kosten is ook degene die verantwoordelijk is voor de productie en elektronische inkleuring van die twee mooie Ben Christophers albums.

Op het nieuwe album 'Your Love Means Everything' dat in mei gaat uitkomen, gaat hij uit een ander vaatje tappen. Behalve een paar instrumentale tracks, laat hij andere liedjes voorzien van zang. Dat hij daarvoor Wayne Coyne van The Flaming Lips gebruikt, oké, en ook over Chris Martin van Coldplay kan ik wel heen komen. Hij heeft echter ook Michael Stipe weten te strikken, en dat belooft weinig goeds. Bekende vriendjes hebben is heel leuk, maar dat betekent niet dat je ze moet laten meedoen op je album. Dat gezegd hebbende, moet ik bekennen dat ik nog niets gehoord van het nieuwe album. Echter, deze nieuwe informatie laat me niet meer zo met vertrouwen naar het nieuwe album uitkijken. Ik hoop dat ik ongelijk krijg.

2002-03-14T11:00:00.000-08:00

Een tijd van gaan

Celestial Season is niet meer. In een statement op hun website is te lezen dat de bandleden voelden dat ze hun creatieve plafond hadden bereikt. Daar zal zeker een kern van waarheid in zitten, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het jarenlange uitblijven van een doorbraak naar een groter publiek ook behoorlijk frustrerend moet hebben gewerkt. En terecht, want hun muziek was kwalitatief altijd goed en lag nooit moeilijk in het gehoor, en zeker hun laatste twee langspelers 'Chrome' en 'Lunchbox Dialogues' waren van dusdanig niveau dat een publieks-omarming á la Within Temptation op zijn plaats zou zijn geweest. Celestial Season heeft bewezen dat er leven was na doom-death metal, om daarna nog overtuigender te bewijzen dat stonerrock meer is dan achter je eigen staart aan jammen. De laatste jaren hadden ze de pure stonerrock al weer een beetje achter zich gelaten, en een meer volwassen, behoorlijk melodieus en ook verrassend eigen rockgeluid ontwikkeld waar het liedje altijd voorop stond. Nu hebben ze besloten te stoppen; een betreurenswaardig besluit maar wel begrijpelijk, gezien hun jarenlange zware arbeid zonder loon naar werken. Hopelijk laten de individuele leden middels andere bands of projecten nog van zich horen.

2002-03-13T07:28:00.000-08:00

Music Until Now 1997-2001

Constellation, het in Montreal gevestigde en nogal idealistische label, heeft een verzamelaar uitgebracht, toepasselijk getiteld 'Music Until Now 1997-2001'. Het is inderdaad niets meer dan dat de titel voorspelt, maar aangezien behalve Godspeed You Black Emperor! geen andere band in de platenkast van het gros van het publiek zal staan, is deze goedkope (nog geen 8 euro) verzamelaar een zeer goed middel om behalve de overtuigingen ook de muziek aan een groter publiek te verkopen. Zelf noemen ze de muziek maar een klein aspect in hun strijd tegen het kapitalisme en de gevestigde orde, maar voor meer informatie over die strijd verwijs ik graag naar bovenstaande link (en klik naar hun manifest). De muziek heeft namelijk mijn prioriteit in deze, en 'Music Until Now' stelt daarin niet bepaald teleur.

Als je een plaat opent met A Silver Mt. Zion's '13 Angels' kan er eigenlijk al niets meer mis gaan: een van de meest droevige nummers ooit gemaakt, met fantastisch mooie vioolmelodie. Ook Frankie Sparo en Do Make Say Think overtuigen volledig met respectievelijk lofi akoestische luisterliedjes-meets-lofi electronica en gedreven jazzy postrock, net als Fly Pan Am met hun door rockgitaren + tapeloops gemaakte vorm van minimal music, en Re:, dat overtuigend allerhande fieldrecordings omtovert in een heel eigen vorm van IDM. Dat er ook iets mindere namen opstaan als 1-Speed Bike (nogal richtingloos knip- en plakwerk in de buurt van melodieloze drum'n'bass) en Exhaust (semi-improvisatie door drum, tapes en klarinet) zij hun vergeven. Beiden hebben Godspeed drummer Aidan in een hoofdrol, die hiermee helaas bewijst niet de meest getalenteerde muzikant in het Constellation kamp te zijn. Ook Hangedup, met hun door drums en violen aangedreven poppy vorm van experimentele rock is niet van het niveau dat je over het algemeen van Constellation verwacht. Grootste verassingen zijn echter de bands die allang gestopt zijn (Sofa) of aan een veel te lange pauze zijn begonnen een paar jaar terug (Sackville). Sackville is de missing link tussen Will Oldham en Low, en minstens zo goed. Dat Sofa niet meer bestaat is een regelrechte ramp, want hun mix van rauwe Fugazi energie gekoppeld aan depressieve Joy Division melodieën klinkt actueel en zeer overtuigend.

Godspeed You Black Emperor! zelf is de enige afwezige uit hun catalogus, maar ze worden geen seconde gemist: Constellation bewijst met deze verzamelaar over geweldig veel kwaliteit te beschikken, en ondanks de grote verscheidenheid tussen de bands, is er wel degelijk sprake van een overkoepelend gevoel. Misschien toch die gedeelde idealen. Binnenkort nieuwe releases van Fly Pan Am (Ceux Qui Inventent N'ont Jamais Vécu (?)) en Do Make Say Think (& Yet & Yet), en optredens van Godspeed en Do Make Say Think bij ons in den lande. Ga ze zien. Constellation heerst.

2002-03-11T02:32:00.000-08:00

The White Broncos Room (cd op Zabel Muziek)

Filip Mertens is een verlegen jongen. De in Amsterdam woonachtige Belg groet je met zachte stem. Als je hem prijst, buigt hij het hoofd en gebruikt hij zijn pet om het blozen te verbergen. Achter zijn vriendelijk stille glimlach schuilt een rijk gevoelsleven dat hij, gelukkig voor ons, kan omzetten in muziek. Begin deze maand verscheen van zijn band The White Broncos het debuutalbum Room. Het is een plaat die je niet kunt draaien als je naast het luisteren iets anders wilt doen, want de kans is groot dat hij alle aandacht opeist. Het album is in tweeën gesplitst: de pijnlijk gevoelige liedjes staan op de eerste helft (Interior Days) en de iets luidere en speelsere vindt je op de tweede helft (Happy Preparing For Departure). The White Broncos hakken er direct stevig in met het eerste broze pianoliedje Touch Me. Touch me/Now you’ll never cry for me again. Het timbre van Filip’s stem zegt me dat de tekst uit zijn hart komt. In Wake Up is het al niet minder. Wake up for me one more time/Still can’t believe it’s you. De Engelse teksten zijn niet makkelijk te ontcijferen. Als Filip fluistert doet hij dat het liefst binnensmonds. Je hebt meerdere draaibeurten nodig om af te dalen in zijn ziel.

Zijn Amsterdamse bandmaatjes voelen hem goed aan en houden de begeleiding heel open. Als de piano plaats maakt voor gitaren en drums, waart soms Pavement rond, bijvoorbeeld in de manier van zingen in Wake Up. De nummers Room en Fertilizin’ Baby hadden niet misstaan op Slanted & Enchanted. De timide pop van het liedje Carter refereert aan Grandaddy, zeker wanneer de toetsensolo wordt ingezet. Van een E.L.O.-fixatie is gelukkig geen sprake bij de Broncos. In Glue durft Filip zelfs even te schreeuwen. Als de gitaar een wel heel erg valse solo speelt in het titelnummer krijgt Filip een lachstuip.De stevige gitaarrif in And Gloom is onregelmatig en rauw. De liedjes zijn vaak zo mooi dat je de redelijk belabberde opnamekwaliteit voor lief neemt. De drums in het instrumentale openingsnummer lopen niet synchroon en soms duikt er een onverklaarbare ruis op die vervolgens net zo snel weer spoorloos verdwijnt. In de huiskamerstudio maakt de band voornamelijk gebruik van toetsinstrumenten en een ritmebox. Dat maakt de begeleiding op sommige momenten sterieler dan je zou wensen. Toch blijft het materiaal overeind dankzij de doorleefde manier van zingen en het sterke songmateriaal. De eerste Nederlandse prachtplaat van 2002 is een feit.

The White Broncos: Carter (MP3)
Interview in het radioprogramma Dubbel Check op 3voor12 (2e uur)

2002-03-06T00:44:00.000-08:00

Hoe ik muziek tracht te waarderen zonder de NME in mijn achterzak.

Vorige week landde de Strokes in Belgïe voor een eenmalig concert. Een paar dagen later waren het de Notwist en de Black Rebel Motorcycle Club. Drie hypes in een week resulteerde in een complete overdosis aan gitaarrock voor mij. Waar de Strokes en BRMC tot aan hun nek in het verleden staan, sampelt Notwist gitaren. Er zit dus blijkbaar nog toekomst in gitaren.
Hoe ik het draai of keer, zonder de NME en talloze andere rockbijbels zou ik hoogstwaarschijnlijk niet zo’n fervente aanhanger van de anti-hype zijn. Zonder m’n Richard Hell en Velvet Underground bootlegs zou ik ook niet zo blase tegen de muur geleund hebben terwijl de rest gillend en crowdsurfend aan het genieten was van Julian Casablancas en zijn handlangers.
Thuis gekomen zette ik m’n koptelefoon op en genoot van Boards of Canada. Volumeknop op 10 en trippen op 'Geogaddi'. Hun muziek bevat voor mij totaal geen referenties, noch invloeden. Dus wanneer 'I Saw Drones' begon te spelen, dan zat ik ergens tegen het plafond onbewust van m’n lichaam, tijd en realiteit. Geen ironische houding dat het ooit beter is gedaan door Aphex Twin. Plaid zeg je? Nog nooit van gehoord. In plaats daarvan een sublieme beleving van Boards of Canada.
Terugkomend uit hun universum, realiseerde ik me dat daar het probleem zit. Het is niet de muziek. Het is alles wat eromheen hangt. De media en de platenmaatschappij die een hype creeren. Ik laat me verleiden door hun woorden. Ik lees de NME, de Wire en talloze andere tijdschriften zoekend naar referenties en een houvast. Hoe moet ik me gedragen als een vriend White Blood Cells als favoriete plaat vernoemt? Zeg ik afkeurend dat ze gewoon een garage versie van Blind Willie McTell willen zijn of steek ik goedkeurend m’n vuist in de lucht?
Het compleet misplaatst revisionisme draagt schuld. We herschrijven dagelijks de geschiedenis. Vandaag stelen BRMC van Ride en Jesus & Mary Chain en de White Stripes tappen van de Blues fles. Draaien we de klok een 15 jaar terug dan zien we dat de Reid-broertjes beïnvloed werden door Velvet Underground.
Of neen, ik zoek het misschien te ver. Hoe beleef je muziek (en kunst in het algemeen)? Neemt het cerebrale het voortouw of is het een puur emotionele beleving? Beide natuurlijk. Maar kennis nastreven om muziek te apprecieren is fout. Kennis isoleert passie. Het ontdoet je van pure emotionele confrontatie. Hoe meer kennis, hoe minder hartstocht.
Me ontdoen van die cynische pose is een optie. Teruggaan naar een naiëve who-the-fuck-is-James-Chance houding gaat niet. Tenzij ik een electrische shocktherapie onderga. Dus wat doe ik? Ik zoek het antwoord bij u. Waarom leest u dit?

2002-03-05T04:59:00.000-08:00

Mulholland Drive

Als je geluk hebt kan een film één moment bevatten dat je verrast, je even doet denken "dit heb ik nog nooit gezien". David Lynch bouwt bij voorkeur zijn films alleen op uit dit soort momenten. Mochten we nog twijfelen over Lynch status als groot regisseur dan is dat wat mij betreft met Mulholland Drive voorgoed verdwenen. Ik ga hier niet eens een aanzet doen om Mulholland Drive te omschrijven laat staan verklaren, dit magische labyrint van intuïtieve symboliek, golvende betekenissen die in elkaar vouwen/uit elkaar morfen en cirkels die verdwijnen in cirkels, moet ervaren worden en extreem individualistisch ontleed worden want hier heeft niemand een bevoordeelde positie, hier kijken we allemaal alsof we voor het eerst werkelijk kunnen zien. Hier wil ik alleen de muziek onder aandacht brengen die, zoals we inmiddels van perfectionist Lynch gewend zijn, foutloos is. Drie hoogtepunten. Het raadselachtige begin van in elkaar overvloeiende rock 'n roll dansers, dat je voorbereidt op het idee dat hier op speelse wijze iets heel erg mis zal gaan, wordt begeleid door Angelo Badalamenti's 'Jitterbug' wat op het eerste gehoor klinkt als een braaf up-tempo jazz nummer maar je in zijn drijvende minimalisme even effectief hypnotiseert als een Basic Channel track. De acappella gezongen Spaanse versie van Roy Orbison's 'Cryin' is om begrijpelijke redenen zwaar surrealistisch en behoeft verder geen uitleg. Het mooiste blijft voor mij de titelmuziek. Alweer is het Lynch trouwe componist Badalamenti (die overigens ook een cameo heeft als creepy maffia producer) die hier boven zichzelf uitstijgt. 'Mulholland Drive' is pure techno, sferische klanken in de traditie van Carl Craig en Derrick May die de ziel van de stad uitademen. De eerste keer dat je het hoort wordt je meegezogen met het beeld van de zwarte limousine die in de nacht de Hollywood Hills haast opzweeft, zoals het thema terugkeert als Lynch zijn camera richt op het waanzinnige lichtmozaïek van Los Angeles bij nacht. Dat Lynch de meester van de droomwereld is, stond wel vast, maar op gezette tijden in Mulholland Drive overtreft hij zelfs de neonkoning Michael Mann als het gaat om het in beeld vangen van het sublieme van de stad. De beschermheilige van de vrije creatieve geest blijft toveren.

2002-03-04T17:11:00.000-08:00

Mars Volta en Les Savy Fav - De Melkweg
Het verplichte bal met de Brmc, Strokes en Stripes was ten einde. De laatste vegers
waren bezig met het verwijderen van de kapotgetrapte slingers, halflege bierflessen en uitgedrukte peuken. Op een soort van napartijtje in de Melkweg traden afgelopen zondag de Mars Volta en Les Savy Fav op.

Mars Volta is vooral bekend als de opvolger van energieke At The Drive In. Het optreden kwam wat moeizaam op gang, het geluid en licht (een stroboscoop, da's niks voor Amerikanen) was niet geheel naar zin. Toen dat eenmaal opgelost was werden de vele complexe, energieke en trefzekere geluidspijlen afgevuurd op het publiek. Gitaarnoise op hol met een jazz-achtig orgel en een geflipt schreeuwende en bewegende zanger. Naar de eerste EP ("Tremulant") is het reikhalzend uitkijken, van deze band gaan we beslist nog heel veel horen. Check 3voor12's Flush (2e uur) voor live-opnames.

De Savy Fav bestaat al wat langer. Tijdens optredens valt vooral de performance van baardmans Tim Harrington op. Hoe langer de baard, hoe gekker. Harrington heeft terecht lak aan de conventie dat het publiek in het donker staat, en de band in het licht. Hij rent dan ook als een bezetene door de zaal, ligt op de grond, hangt aan het balkon en (nu komt het ergste) drinkt het bier op van argeloze toeschouwer. He, niet mijn pils, baardmans!

Ondertussen wordt er vlammende Pixies-achige gitaarmuziek gespeeld op het podium, maar dat verliest ietwat de aandacht door de aap-achtige capriolen van Harrington.

Heerlijke gekkigheid op de zondagavond, twee fantastische aanstormende bands en geen voorverkoop, van mij mogen er vaker Stripes en Strokes Naar Nederland komen!

Foto: Bert

2002-03-02T13:43:00.000-08:00

We have the whole world to play: The Ex in Beautiful Frenzy (video uitgebracht door Cut Productions, 2001)

Het was 1983 en het jongerenprogramma bij de VPRO heette in dat jaar Hotel Suburbia. Presentator Jan Eilander zat in een kraakpand aan tafel bij Jos en Terrie van The Ex. Beide jongens vertelden vol ernst en stuntelend formulerend waarom het beter was je platen in eigen beheer uit te brengen. In een andere scène liep de camera door de ruïne van papierfabriek Van Gelder in het Noord-Hollandse Wormer. De afgedankte machines dienden als levensgrote ritmeboxen. Over hun industriële hartslag declameerde de van een studentenbrilletje voorziene vocalist politieke teksten. Heel toevallig had mijn allerbeste schoolmaatje het programma opgenomen op de V2000 van zijn ouders. Dat videosysteem gebruikten ze op onze MAVO ook, wat het gemakkelijk maakte de band in te zetten als illustratiemateriaal voor onze spreekbeurt: de geschiedenis van de popmuziek binnen vijftig minuten. Heel veel hoezen, een paar tijdschriften en een van de geschiedenisleraar geleende kopie van Never Mind The Bollocks maakten ons verhaal af.

Ik had voor de VPRO-uitzending nog nooit van The Ex gehoord. Ik dacht dat de soort muziek die ze in de verlaten fabriek speelden alleen door Einstürzende Neubauten en Test Department werd gemaakt. Het item maakte indruk en ik reed twintig kilometer op de fiets naar de enige platenzaak in de wijde omtrek waar ik er zeker van kon zijn een exemplaar te vinden van de 7” singlebox Dignity Of Labour, een plaat waarop de ondergang van Van Gelder werd gebruikt als metafoor voor de afbrokkeling van het kapitalisme. De box lag er niet, maar de LP Tumult was wel aanwezig. Dat boxje kwam later wel. Sindsdien kocht ik elke nieuwe release van The Ex en verrasten ze mij door van rudimentaire punk over te stappen naar ondermeer noise, Hongaarse volksliedjes, vrije improvisatie en Ethiopische popmuziek.

Vorige maand zag ik bovengenoemde VPRO-scène voor het eerst sinds een eeuwigheid terug in de documentaire Beautiful Frenzy, een Nederlands/Zweedse coproductie geregisseerd door Christina Hallström en Mandra U. Wabäck. De film opent onder begeleiding van het nummer State Of Shock, afkomstig van het album Scrabbling At The Lock (1991) waarmee The Ex samen met cellist Tom Cora plotseling een groter publiek wisten te bereiken. The Ex is nauw verbonden geweest met de kraakbeweging en dus zien we beelden van de kroningsrellen in Amsterdam (1980) en archiefbeelden van optredens in kraakpanden. De geschiedenis van de band wordt terloops verteld door de vijf huidige bandleden. Terrie herinnert zich zijn eerste gitaar die hij kocht zonder ooit een dergelijk instrument te hebben aangeraakt. Vocalist Jos (beter bekend als G.W. Sok) vertelt over het contract dat The Ex tekende voor hun eerste optreden. Een bandnaam hadden ze toen wel bedacht, maar gerepeteerd hadden ze nog nooit. Daarna vertellen drumster Kat, bassist Luc en gitarist Andy hoe ze bij The Ex terecht zijn gekomen. De Schotse Andy hoorde The Ex voor het eerst bij John Peel in 1986, het jaar van de singlebox over de Spaanse Revolutie.

De documentaire is niet bedoeld als een geschiedenisverhaal over The Ex. De makers proberen vooral antwoord te geven op de vraag wat de drijfveren van de muzikanten zijn en wat hun muziek zo uitzonderlijk maakt. Improvisatie is het sleutelwoord voor de magie van The Ex. Je kunt geen goed concert hebben zonder te improviseren, volgens Terrie. Dan wordt het plat en is het altijd het zelfde en dan voel je het publiek niet aan of je voelt de bandleden niet aan.. Muziekjournalist John Corbett (Down Beat) ziet de keuze voor improvisatie als een weerspiegeling van de visie die de muzikanten hebben op het leven. Tijdens het musiceren luister je naar elkaar, reageer je op de ander, leer je van elkaar, laat je elkaar verrassen. De muziek is niet gebonden aan regels en speelt niet in op wat populair is bij pers en publiek. Dat uitgangspunt brengt een onafhankelijkheid met zich mee die zich uit in de manier waarop de band staat in het leven. Steve Albini herkent dat: Everything about the band you can tell it’s an organic part of the way they live and the way they think. (…) It’s not just a sound, or it’s not just a picture, it’s a little piece of a way of looking at the world.

De muziek van The Ex is onbegrensd, letterlijk en figuurlijk. We have the whole world to play, zegt Andy en dat is wat de documentaire je toont. De film volgt The Ex twee jaar tijdens optredens in Nederland (ADM, De IJsbreker, Volta, Zaal 100), Frankrijk, Oostenrijk, Zwitserland en Verenigde Staten. Het is een kleurrijk en rusteloos leven on the road, rijdend langs brandende auto’s, lachend om zelfreinigende toiletbrillen (zien is geloven) en muziek makend met een stroeve waterkraan in de kleedkamer. Een van de hoogtepunten in de film is een fragment van een extatisch optreden in Glasgow in 1991 waarbij de muzikanten zo fanatiek duiken in hun akkoorden en springen op het podium dat ze nauwelijks hun evenwicht kunnen bewaren. Ook zeer geslaagd is de montage van diverse uitvoeringen van het nummer Frenzy die tezamen één nummer vormen. Niet minder mooi is de glunderende Luc tijdens de uitvoering met het Ex-orkest in Paradiso. Hij is niet meer in staat zijn lachen in te houden, blij vanwege de schoonheid die oorverdovend lawaai met zich mee kan brengen.

The Ex is een zeer inspirerende band. Veel (Nederlandse) bands zouden een voorbeeld aan de band kunnen nemen in plaats van zich blind te staren op de rockposes van de stadionacts op deze wereld. Hun grenzeloze energie en eigenzinnige kijk op muziek maakt de groep al meer dan 20 jaar lang een unicum. De beelden in Beautiful Frenzy geven slechts een indicatie. Vergeet ook vooral aanstaande maandag niet te kijken naar een verslag in Loladamusica van het bezoek dat The Ex samen met drummer Han Bennink eerder dit jaar bracht aan Ethiopië.

2002-02-28T05:13:00.000-08:00

Crossover – Lady Dragon Slayer (International DeeJay Gigolo)
Inmiddels ben ik een veredelde persberichtmachine aan het worden voor DJ Hell’s label, want de man die er uit ziet als een roadie van The Scorpions blijft maar nieuwe diamantjes uitbrengen. Amerikanen hebben soms de neiging om onze technopop enigszins te ironiseren als een Dieter und Helmut met zwarte kleren grap. Niets van dit alles op Crossover’s ‘Lady Dragon Slayer’ dat gelukkig heel modern klinkt, niet retro-modern, nee modern-modern: open, verfrissend en nieuw. Spacey, veel reverb, af en toe een eenvoudige melodie en dan valt het muntje als zangeres Verona verveeld “Hi, hi, haa, haa” zingt gevolgd door teksten over aliens, cyborgs en draken. Crossover zijn de Royal Trux van de electro. En van dat “noodzakelijke” idee word ik heel blij.

2002-02-28T05:09:00.000-08:00

Strokes strike Brussels

Wat leuk om kaartjes bij de AB in Brussel te halen voor de Strokes. Je belt ’s middags een keertje en doet je bestelling. Een paar dagen later krijg je een acceptgiro die je nog een paar dagen later terugstuurt. Uiteindelijk vind je de envelop met je geliefde concertkaartjes in de brievenbus. Toch wel wat beter dan de haastige hysterie voor het concert in Paradiso waar je toch echt snel naar de opening van de verkoop in de rij moest staan. De verhalen lopen uiteen van 10 minuten tot anderhalf uur. Maar goed, we gaan dan ook naar de hype van 2001 toe.

Na verloop van tijd was de AB ook wel uitverkocht en het bleek dat er op de avond zelf niet alleen muziek op het programma stond. Het begon namelijk met Stereo Total waar het mannetje Brezel Göring achter zijn toetsen stroere electronische geluiden maakt en het vrouwtje Francoise Cactus op dezelfde toon de tekst inzingt. Stereo Total zorgde ervoor dat we een heuse karaoke show voorgeschoteld kregen, en dat gevoel werd al helemaal duidelijk toen we ‘aaaah push it and push it real good’ te horen kregen, netjes uit de toon gezongen. Heel komisch allemaal en het werd wat spannender toen Brezel en Francoise opeens tegelijkertijd hun jasjes uitdeden! En het werd zowaar nog leuk op muzikaal vlak toen zij achter het drumstelletje plaatsnam (een trommel en drie bekkens!) en hij zijn gitaar erbij pakte. Brezel zet soms een muziekje op en gaat dan met zijn rug naar het podium een dansje doen. En bij het laatste nummer hebben ze zelfs nog samen een dansje ingesturdeerd en het wordt wilder want Brezel springt op een kruk die achter Francoise staat en gaat hierop uit zijn dak. Hij valt er twee keer bijna af en als hij er af springt komt hij tegen Francoise aan die bijna omdondert. Dat is schrikken! Maar het publiek is geamuseerd. We willen vaker cabaret in het voorprogramma.

Maar toen kwamen de Strokes. Felle lichten, luid applaus. Bij hun eerste concerten wouden ze nog wel eens alleen de nummers van Is This It spelen en dan ook nog in die volgorde maar deze keer begon het gelukkig met een nieuw nummer. Het was meteen duidelijk. De band speelde goed en strak, het geluid stond perfect afgesteld en de zang kwam live ook helemaal over. Als je enige album dan al zo sterk is lijkt het al snel op een Greates Hits-optreden. De nummers worden meteen herkend en er wordt enthousiast gereageerd. Het eerste hoogtepunt was al meteen Someday die aardig snel gespeeld werd. En natuurlijk allemaal erg rock ‘n’ roll: sigaret in de mondhoek tijdens het gitaarspelen, lichten die precies op het juiste moment aanvliegen. Een uitgelaten toeschouwer die op het podium springt en zijn arm om zanger Julian Casablancas slaat terwijl deze gewoon doorzingt, een meisje dat op het podium springt en de zanger een kus op de wang geeft terwijl deze gewoon doorzingt. Zelfs de twee serurityleden op het podium zijn ontzettend cool. Ze zien er uit als Godfather IV en V en als iemand naar hun mening te lang op het podium blijft rondspringen kuiert een van beiden er naar toe en wijst aan waar de uitelaten toeschouwer thuishoort: in het publiek. En daar springt deze dan vanzelf weer in. De band timmert door: New York City Cops, Hard To Explain, Barely Legal, nog twee nieuwe uitstekende nummers. Hype of niet, de band zet de zaal op de kop en sluit af met Last Night en Take It Or Leave It. Dat de band niet lang speelde was voor de meesten wel bekend en ook dat de Strokes niet aan toegiften doen. Een enkeling bleef verbaasd staan, de rest ging meer dan voldaan weg. In de Club was nog een optreden van Starfighter maar daar verslapt je aandacht al snel als je net nog zo’n rockshow gezien hebt. Vaak maar één optreden per land, voor die paar die heel gelukkig zijn.

2002-02-26T05:21:00.000-08:00

Festivalitis
De eerste namen voor Rock Werchter 2002 (28, 29 en 30 juni) zijn bekend: The Chemical Brothers, Lamb, Red Hot Chilli Peppers, Tricky, Starsailor, Ozark Henry, Calexico, Zornik, Ed Harcourt, Rammstein, Millionaire en...dEUS!
Ook niet echt verrassend maar wederom een veel sterker (en veel duurder) elftal dan die van Pinkpop dit jaar. Het zal toch niet zo zijn dat Smeets en Mojo meer geld stoppen in het evenement zelf dan in de line-up?! Zolang de tent er maar staat? De kids komen sowieso wel...? [via Extravolt, die het op GRAZ.nl had gelezen]

2002-02-26T04:22:00.000-08:00

Titiyo - 1989 (Soul Children Radio Remix)
Verrassend accurate pastiche van de (soul-) pop uit die periode (dat brede veld tussen Living In A Box en Janet Jackson’s ‘Rhythm Nation 1814’). Gek genoeg is dit (waarschijnlijk tegen wil en dank) lang niet zo geromanticeerd en goedkoop als al die andere de rigeur glossy takes op de jaren ’80. De tekst is belabberd (u weet wel, Ace Of Base-Engels), maar het geheel klopt verder wel. De gelouterde sfeer, de warme, herkenbare akkoordenschemas in het refrein, net echt. Voordat ik het doorheb ben ik weer 14, op mijn zolderkamer, dromend achter mijn MSX-computer met de radio aan. Eigenlijk is sindsdien niks ook veranderd. Is dat zo erg?

2002-02-25T14:51:00.000-08:00

Men in black
Cool vond ik ze. Cool als in: supercool. Cool als in: kan niet cooler. Cool als in: vast en zeker cooler dan The Strokes. Volgens veel mensen die samen met mij alle NME-hype's op de voet volgen, zou het concert van de Black Rebel Motorcycle Club van gisteren het opwarmertje moeten zijn voor het concert dat The Strokes aanstaande donderdag geven. Als dat zo is, dan moeten The Strokes van goeden huize komen. Mensen die gisteren voor een band met ego kwamen of voor een stel uitgelaten honden hebben inmiddels hun hoop gevestigd op het hoofdgerecht van aanstaande donderdag. Voor mensen die met hun ogen dicht wilden genieten van een zeer strakke set zonder fratsen zal het concert van The Strokes slechts een overdadig toetje zijn.

Ik heb met open mond en mijn ogen dicht onwijs staan genieten. Geen elegant gezicht, nee. En je kon tijdens het concert gerust je ogen dichtdoen, want veel viel er niet te zien. Geen veelbetekende blikken, geen stille hints en geen één-tweetjes. Wel een nogal overdreven licht- en rookshow. Helemaal in stijl met het even overdreven voorprogramma Vue: vijf mannen en een vrouw die elke ochtend veel te lang voor de spiegel staan en toch een onooglijk stelletje posers blijven. Ogen dicht dus en proberen niet je evenwicht te verliezen bij het meedeinen. Clichés? Ja. Middelmatig? Nee. Op naar Pinkpop! Grapje.

2002-02-25T14:25:00.000-08:00

Black Rebel Motorcycle Club - Melkweg
De landelijke muziekmaffia was de afgelopen bijzonder druk met het uitbraken van superlatief na superlatief over de hipste band anno nu: De Black Rebel Motorcycle Club (BRMC) uit San Francisco. De roem van het clubje is gebaseerd op welgeteld 1 hitje genaamd 'Whatever happened to my rock 'n' roll? (punk rock)".

En da's meer dan genoeg voor een uitverkocht concert (van de eeuw, natuurlijk) in de Melkweg. De redders van de rock en roll namen hun taak uiterst serieus en ploeterden zich een weg door een brei van langzame cliche- rock, met een zorgvuldige afwisseling tussen thematieken 'salvation' en 'jesus'. Tja, je bent een redder of niet. Mijn klomp brak tijdens de toegift, waar de leden van het vervelende voorprogramma als ware discipelen op de knieen gingen voor de club.

De Brmc is niet het nieuwe grote ding, het is een zeer middelmatig bandje. Na Pinkpop horen we d'er gelukkig nooit meer wat van.

Foto: Bert

2002-02-25T07:41:00.000-08:00

Hekel aan hiphop/R&B
Koen Hollander heeft (meer dan een half jaar geleden, maar het is nog immer actueel aan de reacties te zien) op watnou.com onder het motto "Heeft u ook een bloedhekel aan R&B? Het moet maar eens gezegd worden: R&B en/of hiphop is de meest vreselijke muzieksoort op deze planeet. Waarom? Hierom!"
Wat volgt is een tirade (ongetwijfeld in een heldhaftige doch vruchteloze poging het fameuze scheldkanon Dijkshoorn te imiteren) tegen R&B en hiphop, waarbij de schrijver geen oog heeft voor het feit dat R&B en hiphop niet over één kam geschoren kunnen worden, en er bovendien blijk van geeft de genres niet verder onderzocht te hebben dan tot waar de heren disc-jockeys van Radio 3FM en de video-jockeys van TMF en MTV aangeven.
Wat natuurlijk zijn goed recht is. En begrijpelijk, ook. De videoclipzenders en radiostations als 3FM pretenderen progressief en trendzettend te zijn, en Hollander zal niet de enige zijn die dat gelooft. Maar het is wel jammer.

Er is zo veel meer R&B en hiphop dan wat we te horen en te zien krijgen op radio en teevee. Een paar jaar geleden werd bijvoorbeeld het Rawkus opgericht, een Newyorks label dat enkel underground hiphop uitbrengt. De oprichter van het label is James Murdoch, zoon van, die dus bewijst dat mensen met groot geld niet altijd enkel voor nog meer groot geld gaan door risicoloze commerciële dingen uit te brengen (hoewel Rawkus binnen de underground hiphop natuurlijk wel weer de grootverdiener is, en bovendien inmiddels toebehoort aan vaderlief's News Corporation, maar dit terzijde). Alleen al bij Rawkus zijn vele pareltjes te vinden die de P. Diddies van deze wereld overbodig maken.
Het begin van Rawkus lijkt ook het begin te zijn geweest van een nieuwe stroming in de hiphop, die totaal voorbij gaat aan de vete tussen East- en Westcoast hiphop (waarvan de moorden op Tupac en Notorious B.I.G. de bekendste voorbeelden zijn). Zowel in New York (waar Rawkus haar hoofdkwartier heeft) als in Los Angeles en San Francisco zijn jonge hiphopcrews aan de oppervlakte gekomen die op een heel andere manier met muziek en teksten omgaan dan de Grote Namen die de hitparades domineren. De meesten zijn min of meer schatplichtig aan De La Soul en de Native Tongue familie, die eind jaren '80, begin '90 een ander, ludieker, vreedzamer en wellicht intelligenter geluid lieten horen dan de tot dan toe behoorlijk militante en soms ronduit racistische crews deden. Luister maar naar People Under the Stairs, het helaas reeds opgeheven Jurassic 5, Dilated Peoples en de groep rond DJ Shadow en het Quannum label, om maar een paar zijstraten te noemen.
En dan zijn er nog de experimentelere crews als Dälek, Disflex6 en de Newyorker Mike Ladd, die in verscheidene projecten zijn hele ziel en zaligheid op een bed van weirde beats en samples tentoonspreidt. Eén van die projecten is Infesticons, waarvan twee albums verschenen op het Engelse Big Dada, een sublabel van Ninja Tune. Waarmee de UK hiphop genoemd is, die de laatste jaren een grote opleving kent met namen als Rodney P., the Nextmen en natuurlijk Roots Manuva.
Ik heb uiteraard lang niet alles genoemd wat ik kan bedenken, maar ik denk dat ik mijn punt gemaakt heb in reactie op Koen's column. En dat terwijl ik nog niks gezegd heb over R&B. Ik beperk me tot het noemen van Bilal, India.Arie en zo ongeveer alles waar producer Timbaland met zijn vettige vingertjes aan de produktieknoppen heeft gezeten.

Er is dus verschrikkelijk veel meer hiphop en R&B dan "het ge-uh, het ge-yeah dat in alle nummers compleet domineert" waar Koen het over heeft. Je moet er alleen wel wat moeite voor doen om het te ontdekken. En dan zul je erachter komen dat kreten als "Kortom: Boycotten, die Amerikaanse troep, boycotten!" volkomen overbodig zijn.

2002-02-25T06:32:00.000-08:00

Invasion from Kero Kero: eX-Girl in Amstelveen

Bij binnenkomst weet ik dat het een goede keuze is geweest naar het kille Amstelveen af te reizen. De goed gevulde en knusse foyer van P60 ruikt naar gebakken vis. Een van paardenstaartjes voorziene en in schooluniform gestoken DJ Hito draait vrolijke sushipop. Een groot deel van de 1800 in Amstelveen wonende en werkende Japanners heeft zich over het pand verspreid. De autochtone bleekscheten zijn verre in de minderheid. Hele Japanse families zijn hier een avondje uit. Vader, moeder en de kinderen, waarvan de jongste nog lang geen tien jaar oud is. Het is redelijk vol voor de eerste editie van Sushi Sounds. Het scheelt waarschijnlijk dat de eerste band geheel uit lokale Japanse jeugd bestaat en eigen publiek heeft meegenomen. Momiji heten ze. Vergeet die naam direct, want het clubje doet vanavond het eerste en tevens laatste optreden in hun carrière. De jonge studenten storten zich vol goede moed op de, zo te horen, zelfgeschreven liedjes. Twee kleine meisje staan achter een keyboard te wachten tot het hun beurt is, terwijl ondertussen de vier jongens een kleine twintig minuten lang mogen voelen hoe het is een popster te zijn. De zanger/gitarist heeft een extreem fuzz-effect over zijn instrument gegooid en zingt als een krolse kater die achterstevoren miauwt, vele tonen verwijderd van de geplande toonsoort. De bassist speelt partijen die een eigen leven leiden, de tweede gitarist pakt per ongeluk enkele zeer gewaagde akkoorden. Op onnavolgbare wijze komen ze alle vier precies op hetzelfde moment uit bij de laatste tel. De Japanner in ons gezelschap kan niet ontcijferen in welke taal de jongens zingen.

De charmante, uit Berlijn overgevlogen DJ Hito presenteert als tussendoortje een video van Cocolo TV waarin ze ons westerlingen laat kennismaken met de eigenaardigheden van haar landgenoten. Verdeeld over de thema’s voedsel, mensen en techniek zien we komische filmpjes over schrokkende vrachtwagenchauffeurs, verlegen voor de camera wegduikende studenten en drie mannen met helmen op die een bordje in een station komen opmeten.

Hoofdact eX-Girl zou de Japanse band geweest kunnen zijn in Invasion Of The Body Snatchers, als daar tenminste ruimte voor was vrijgemaakt in het script. De drie meiden kijken met lege ogen voor zich uit terwijl hun lichamen hoekige, nauwkeurig ingestudeerde bewegingen maken. Bij hun opkomst gaan ze getooid met fluorescerende hoofddeksels die lijken op opgeblazen plastic octopussen. Ze openen met Waving Scientist @ Frog King, de openingstrack van hun vijfde album Back To The Mono Kero, een volkomen absurd liedje over een kikker die op zoek is naar een oplossing om zijn ruimteschip terug te krijgen op planeet Kikker. De remedie is heel simpel: Let’s get excrements of dog/Marshmallow stuck to the sole of red shoe/High purity heroin and the atom heart mother. Ze zingen het gedrieën met de meest ernstige gezichten denkbaar.

eX-Girl komt van planeet Kero Kero. Drumster Fuzu Ki, bassiste Kirilo en nieuwe gitariste Keiko hebben vanuit hun satelliet zoveel mogelijk aardse muzikale uitingen opgevangen en daar hun eigen draai aan gegeven. Na en dwars door elkaar spelen ze garagerock, bubblegum pop, symfo, noise, disco, avant-garde, opera, Le Mystères des Voix Bulgares en Diamanda Galás. Fuzu Ki staat stokstijf stil achter haar drumstel, alleen haar armen bewegen machinaal op tom, snare en bekkens. Kirilo schiet af en toe met een laserpistool op publiek en bandleden en pakt een kikkerpop bij de keel om er kort en krachtig tekens mee in de lucht te schrijven.

Veel liedjes hebben verwijzingen naar gezond voedsel zoals tofu en komkommer (Before you slice him up and make him a meal/Stroke your cucumber/Let him know how you feel. Het klinkt uitermate onzinnig en de meiden, geholpen door meesterbrein en man achter de schermen Hoppy Kamiyama, zijn de eerste om dat te onderkennen. Het is niet meer dan pop pop pop muzik, zoals ze in koor zingen tijdens de cover van one-hit-wonder M. eX-Girl eindigt de set met het hysterische gekir in Disco 3000 van hun album Kero! Kero! Kero! uit 1999. Budding beauty’s pit-a-patting. Geen idee wat ze ermee bedoelen. Het Japanse publiek heeft er best wel moeite mee. Het staat apathisch en vol verwondering naar de band te staren. Een vader houdt zijn handen voor de oren van zijn kleine zoontje. Naarmate de set vordert gaan steeds meer Japanners enkele passen naar achteren. De Amstelveners en Amsterdammers nemen hun plek in en bestormen het podium wanneer de drie muzikanten na afloop van het optreden daar hun merchandise uitstallen. De cd’s, picture discs, T-shirts, tasjes en onderbroeken (!) gaan grif van de hand. De drie kunnen de aanloop bijna niet aan.

Sushi Sounds is gelukkig geen eenmalige aangelegenheid. Met dank aan ondermeer medeorganisatoren Ryochi en DJ Uniplet van de OK-Show vindt op 30 mei in P60 de tweede editie plaats met als hoofdattractie Mummy The Peepshow. Geen idee van welke planeet zij afkomstig zijn.

Het laatste optreden van eX-Girl in Nederland is morgen in Ekko te Utrecht.

2002-02-21T05:38:00.000-08:00

Doubleheader

Het zijn koude, onrustige dagen. Het geld is op, de zekerheid weg en we gaan weer de club in, de straat op of onder de dekens, licht ontvlambaar en klaar om onze surplus aan frustratie weg te raggen. En ook daar heb je een soundtrack voor nodig. Na vechtpartijen, afgelastingen en de opnames van wat wel eens de rockplaat van het jaar zou kunnen worden stond And You Will Know Us By The Trail Of Dead vorige week dus eindelijk in de VERA. Hun optreden op Lowlands vorig jaar bleek naast zoethoudertje ook een afleidingsmaneuvre. Op die dag, in die veels te hete Charlietent speelden ze wel nieuw materiaal, maar – voor zover ik mij kan herinneren – niks van wat uiteindelijk op ‘Source Tags & Code’ zou verschijnen.

“We’ve become a studio-band” grapte bassist Neil Busch. Dit was dus hun eerste echte optreden sinds de repetities en het begin was wat aarzelend. Al spelend probeerde de groep zich op te warmen, de juiste vorm te vinden. Pas na een stuk of vier nummers kroop de geest uit de fles en werd het, zoals dat heet, ruig. Busch ging wilder met zijn heupen swingen, gitarist Conrad Keeley schreeuwde het nog harder uit en drummer Jason Reece schudde de ene fill na de andere uit zijn mouw. Veel nieuwe nummers, met het opzwepende ‘Baudelaire’ en de single ‘Relative Ways’ als hoogtepunten. De brute Mogwai-achtige explosies van verstild naar hard werden perfect uitgevoerd. Maar het was toen Reece en Keeley van instrument wisselden dat het geheel echt loskwam. De vaste roadie, die het weer opzetten van de omvergeslagen instrumenten en micstands voor zijn rekening neemt, kreeg het steeds zwaarder te verduren. Dan weer kreeg hij Reece’s elleboog hard tegen zijn nek aan of moest hij snel een hangende microfoon op een of andere manier weer op het statief krijgen terwijl Reece datzelfde statief stond af te breken en Busch zijn bas boven aan bij de podiumverlichting ophing. Ongediagnoseerd ADHD-kind Jason Reece ging met de overblijfselen van de micstand in de weer. Op en neer tijgerde hij over de monitoren, contact zoekend met het publiek, iets onverstaanbaars fluisterend in de microfoon over de lagen distortion die werden gebouwd.
‘Dank U wel, het was een grote eer om hier te mogen spelen’. En weg waren ze. Het geluid stond veels te hard (mijn oren floten de volgende dag nog), het optreden was ietwat rommelig maar superenergiek. En zo hoort het ook. De ravage op het podium viel uiteindelijk wel mee.

De volgende dag, voor het optreden van The Icarus Line, heb ik nog wat nagepraat met zaalprogrammeur Peter Weening. Hij vertelde me dat alles opeens klopte toen hij ‘Jeopardy’ van The Sound opzette na het beluisteren van ‘Source Tags & Code’. Trail Of Dead is The Sound, dezelfde duistere sfeer en zwartgallige thematiek, maar dan met de distortion op maximaal en een gezonde blos op de wangen. Adrian Borland (door Peter in ons gesprek vrij terecht tot aartsvader van de emocore verklaard) heeft dus alsnog zijn wraak kunnen nemen.

Op naar de volgende avond in deze doubleheader. Het voorprogramma van The Icarus Line was in handen van het Belgische White Crime Circle Club. De vorige avond waren zij ook van de partij voor Trail Of Dead, maar reden meteen na het concert terug naar Antwerpen, om de volgende dag weer helemaal naar Groningen te komen. Tja, het blijven fans. En het blijft ook een veredeld schoolbandje, vrees ik. Het klonk wel aardig en ze zijn nog vrij jong, maar het was de ene herkauwde emocore-cliché na de andere en de verveling sloeg genadeloos toe. “Biertje?”

The Icarus Line komen uit Hollywood, CA. Ze zijn stuk voor stuk begin 20 en hebben voor een band uit die regio ontzettend veel mazzel gehad tot nu toe. Hun label Buddyhead bestiert een van de meest invloedrijke muziek-roddelpagina’s op internet en hypet hun jongens wanneer ze maar kan (en ze komen ermee weg ook!). Het is dan ook via die pagina dat men bij VERA op het spoor van deze band is gekomen. Maar hype genereren is 1 facet van de groep, werken volgens de beproefde punk-dogma van “touren, touren, en nog eens keihard touren”-principe is weer een andere. Alvorens het concert zag je het aan hun gezichten toen ze in het publiek rondliepen; het zijn vermoeide kids. Maar je kreeg ook direct de indruk dat spelen voor hun in ieder geval beter is dan thuis weer aan de methamphetamine te hijsen en een blackout te krijgen op de stoep waar River Phoenix zich jaren eerder op doodkotste.

Hollywood is, boven alles, uiterlijk vertoon. Strak in Hives-uniform stonden de heren klaar. Zanger Joe Cardamone, in de perfecte doomy frontman-pose met de haren constant voor de ogen en de galm in zijn microfoon vroeg ons plechtig om dichter naar het podium toe te komen. We gingen daar niet direct op in, wilden toch maar even uitzoeken wat voor vlees we in de kuip hadden. De band was inmiddels al begonnen met de doomy, wijd-uitgesponnen, opbouwende drone van het eerste nummer. Toen kwam de explosie en keek The Icarus Line niet meer terug. Ze speelden brute Stooges-achtige emocore (denk aan een band als Drive Like Jehu), grommende gitaren, met een wild schreeuwende zanger en de nog wildere gitarist Aaron North, die zijn gitaar roekeloos om zich heen gooide (die jongen kan zo bij Ministry solliciteren) en al dan niet lege bierflesjes vanaf het podium oppikte om die woedend naar de lampenrek achter het podium te smijten. Meteen daarop werden de resterende flesjes tussen de monitoren door lachende medewerkers weggehaald. Ondanks het op en neer gestuiter van de twee frontlieden (bassist Lance Arnao en drummer Jeff Watson hielden zich afzijdig en bleven liever op elkaar’s spel letten) werd al vrij snel duidelijk dat de ruggegraat van de band tussen de schouders lag van het buitenbeentje van de groep.
Leadgitarist Alvin DeGuzman, die het stereotype van de kleine Aziatische nerd met bijpassende bril en kapsel tot in perfectie uitbeeldde (de styliste had een vrije dag ofzo toen hij erbij kwam), bepaalde stilletjes in zijn hoek de toon en de dynamiek van de muziek met zijn geconcentreerde spel en accenten. “Zij de groupies, ik de credit!”, zal hij elke avond wel denken.
Het duurde niet lang voordat de zaal mee was. Een eerst nog wat sceptische Peter Weening stond helemaal uit zijn dak te gaan bij de linkerspeaker terwijl in het midden vooraan een gezonde moshpit ontstond. De rest van het publiek (in aantal natuurlijk beduidend minder dan de avond ervoor) keek haar ogen uit en klapte hard. VERA’s eerste nieuwe helden van 2002? Dat maakt de band zelf in ieder geval geen hol uit. Zij gingen de volgende ochtend door naar de volgende stad, een volgende zaal om totaal af te breken.

foto's Trail Of Dead: Saskia Rottinghuis, The Icarus Line: Arnoud Heikens. www.vera-groningen.nl

2002-02-20T01:40:00.000-08:00

Eén teil is niet genoeg

Gisteren is het Pinkpopprogramma bekend gemaakt. Tja. Al jaren hoop ik op wat meer avontuur en daadkracht in de programmering, uiteraard tevergeefs. Dit jaar spant echter de kroon. Trots wordt er gewag gemaakt van de duurste Pinkpop line-up ooit, zo'n anderhalf miljoen euro. Fier wordt er gesproken over namen als Lenny, Kane, Faithless, en de klapperrrrrr van de week: Live. Mijn boosheid is inmiddels wat weggeëbd, en heeft nu plaats gemaakt voor een gevoel van triestheid. Een festival dat in vroegere jaren toch bekend stond als broedplaats voor nog vrijwel onbekende acts die het verdienden om aan een groter publiek te worden voorgesteld, is nu verworden tot een mega (vandaar natuurlijk de naam Megaland) familie happening waar de gemiddelde Marco en Sita liefhebber zich direct op zijn plaats zal voelen. Die liefhebber zal geweldig blij zijn om pathetische Ed en zijn Nederlandse broertje Dinand aan het werk te mogen zien, en om te mogen dansen op de voorspelbare klanken van Pinkpop's dweilorkest Faithless, om nog maar te zwijgen van de euforie die gevoeld gaat worden als de vroeger geloofwaardige, nu verworden tot goedkope spierballenrocker Lenny het podium gaat betreden. Zelfs de door de rijke vader van de drummer bedachte band Di-Rect krijgt een plaatsje op het Pinkpop feestje, evenals de goedkoopste en gladste Air-imitatie ooit Zero 7. Daar kan natuurlijk niets meer tegenop, geen enkele band met enige credibility die het tij dan nog kan keren. System Of A Down doen hun eigen harde en nerveuze ding, Lamb zal ook op Pinkpop zondag weer een verpletterende live-indruk maken, Racoon, After Forever en Daryll-Ann gaan strijden voor de Nederbeat award, en Muse en BRMC mogen op de maandag gaan uitvechten wie de echtste rockband is. Het probleem is dat als je wil genieten van deze bands, je niet alleen door bovengenoemde rotte eieren heen moet bijten, maar ook nog zult worden blootgesteld aan alweer Bush, alweer Heather Nova, alweer Jewel, het kattengejank van Starsailor, en de zwakke Donald Duck-imitatie van Macy Gray.

Waarom? Waarom zo op safe spelen? Is zelfs bij Jan Smeets de commercie de voornaamste religie? Het zal wel. Anders kan ik het niet verklaren waarom er geen namen als Fennesz, The Notwist, Rivulets of zelfs Mogwai of Tortoise niet in Landgraaf spelen. Maar ja, die laatste twee hebben geen recent plaatwerk uit, en die andere drie namen stonden niet in de wishlist van het festivalbezoekende publiek. Daar wilde Jan Smeets natuurlijk niet tegen in gaan. Maar werd er vroeger ook zo'n rekening gehouden met de wensen van de bezoeker? Was het toen als die betreffende bezoeker zijnde geen uitdaging om onbekende muziek te ontdekken? Het feit dat de hedendaagse bezoeker alles wordt voorgekauwd tot een smakeloze vegetarische massa danwel een even smakeloze eenheidsworst, maakt Pinkpop 2002 tot de meest trieste editie ooit.

2002-02-17T06:34:00.000-08:00

Geavanceerde Logica

Via Joris:
"Een goed muziekartikel mag objectief zijn, als de feiten maar subjectief zijn."
- Jan Vollaard
popjournalist/ kwantum-mechanicus

2002-02-12T13:34:00.000-08:00

Cornershop, Paradiso, 11 Februari

Met het enthousiasme van een Nederlandse schaatser tijdens de openingsceremonie van de Olympische spelen worstelde Tjinder Singh zich door 6 AM Jullandar Shere. Op plaat een hypnotiserende mix van een lo-fi groove en Indiaase melodie maar live een nogal lamlendig voortsjokkende exercitie voor anderhalf gitaarakkoord en een sitar. Het is pas het tweede nummer. Aan het eind van het eerste stond Singh nog uitgebreid in z'n mobiele telefoon te praten. Nee, het beloofd niet bepaald een flitsende vertoning te worden. Maar dat viel te verwachten. Singh is een typische exponent van het slag muzikanten waarbij je je afvraagt waarom ze in hemelsnaam voor een carriere in de muziek hebben gekozen. Alles wat hij doet straalt op een of andere manier een totale desinteresse uit. Aan de andere kant - volgens mijn theorie in ieder geval - leidt deze schijnbare muzikale desinteresse en het daaruit voortvloeiende absoluut geen belang hechten aan en weten wat in of hip, is juist tot de onconventionaliteit waarmee Cornershop ons elke keer weer op het verkeerde been weet te zetten. Wie had aan het begin van de jaren '90 ooit kunnen denken dat deze schreeuwerige anti-muzikanten eens een van dé interessantste platen van de tweede helft van dat decennium zouden maken en - met een beetje hulp van Fatboy Slim, dat wel - zelfs een hit zouden scoren. Persoonlijk ben ik vanavond dan ook vooral geïnteresseerd in voorproefjes van Cornershop's binnenkort te verschijnen nieuwe album.

Natuurlijk ligt de nadruk vooral op tracks van When I Was Born For The 7th Time. Leuk, maar de meerwaarde van een Sleep On The Leftside waar alles behalve de vocalen van teep komt is marginaal en ook nummers als Good Shit, Brimful Of Asha en hun vertaalde versie van Norwegian Wood zijn degelijk maar niet bijzonder. Afgaande van de vier nieuwe nummers die ik telde zal het komende Cornershop album een behoorlijke rhythm'n'blues-y (lees: Stones-achtig) feel hebben. Prijsnummers zijn wat mij betreft de actuele single Lessons Learned From Rocky I to Rocky III (het niet zo snuggere neefje van Primal Scream's Rocks) en Staging The Plaguing Of The Raised Platform, dat begint als de Velvet Underground's Sunday Morning en een kinderkoor in het refrein heeft. De nieuwe nummers hebben hier en daar de neiging een beetje af te zakken naar het niveau van een jamsessie in een willekeurig bluescafe waar toevallig iemand met een sitar naar binnen is gelopen (opener Heavy Soup en met name de ellenlange toegift), maar ik ga er dan maar van uit dat dat op plaat allemaal iets meer concreter en to the point zal zijn. Handcream For A Generation verschijnt op 1 april.

2002-02-11T01:14:00.000-08:00

Doodlopende Weg: A.R. Kane

Vroeger overkwam het me geregeld dat ik eerst een grote bek opzette over een band die me niet aanstond om opeens in een “weg naar Damascus” moment compleet te bekeren. Ergens in het begin van de jaren negentig kocht ik het album 69 van de Britse groep A.R. Kane in een soort blind vertrouwen dat Simon Reynolds bij mij had gekweekt. Alles leek tot nu te kloppen: My Bloody Valentine, Butthole Surfers, Dinosaur Jr., Spacemen 3, Meat Puppets, dus dan moest deze band waar Reynolds zijn mooiste woorden op los liet wel een succesvolle aanwinst worden. Shit, dit was als je het moest geloven een goddelijke kruising tussen Jesus & Mary Chain, Cocteau Twins en Miles Davis. Hoe vaak ik het ook probeerde 69 deed me niks, ergens wilde het kwartje niet vallen, de muziek was te los en dan die stem! Lui toondoof gejammer waar je de zenuwen van kreeg. Binnen een jaar kreeg 69 met een stapel overbodige albums een veilig nieuw huis in de tweede hands cd-bakken.

En toch bleef iets in de muziek aan me knagen. Ik miste niet zozeer specifieke nummers maar een bepaalde sfeer van de muziek die in mijn herinneringen was blijven rondspoken en die ik nooit meer in andere muziek ben tegengekomen: een bepaalde ruimtelijkheid, een soort blauw in de muziek. Met wat geluk kon ik laatst niet alleen een kopie van 69 (1988) krijgen maar ook de opvolger i (1989) en een verzameling singles. Wat kan 10 jaar een verschil maken! De voorheen losse verzameling klanken zijn plotseling omgetoverd tot unieke liedjes vol vreemde geluiden, eigenzinnige dub trucjes en klaterende gitaarwaaiers. Dus moet je bij jezelf te rade gaan: wat is er in die 10 jaar veranderd? Zijn er artiesten geweest die je vanuit een andere “richting” hebben leren horen? Misschien dat jungle zo buitenaards was dat het een nieuw soort luisteren moest afdwingen? Ik denk uiteindelijk aan twee specifieke platen/artiesten: het zwoegen om het labyrint Twin Infintives van Royal Trux te ontcijferen en het afglijden van Tricky in manke ritmes (en die uitspraak van hem die ik nooit zal vergeten: “als je genoeg rookt vallen de beats vanzelf wel samen.”)

69 doet me muzikaal altijd aan twee dingen denken: Miles Davis en de soundtrack van Betty Blue. Als de gitaren op 69 niet snerpen, klinken ze op een zelfde rustieke wijze als op In A Silent Way en Betty Blue: ruimtelijk, zacht en dromerig. Hun debuut single ‘When You’re Sad’ was misschien een heerlijke Jesus & Mary Chain pastiche, de bandleden waren uitgesproken in hun grootste invloed: Miles Davis. Vandaar ook de scherpzinnige titel 69 zowel een referentie aan het jaar waarop In A Silent Way werd opgenomen als het overkoepelende thema van het album: seks.
De cover laat geen twijfel bestaan: in een blauwe cirkel zijn een groep meermannen en meerminnen verloren in een orale Moebius-strip van verlangen. Het album is een catalogus van erotiek, Oedipale verlangens en tragiek: titels verwijzen naar overvloeiend verlangen (Dizzy, Suicide Kiss), kinderlijke verwondering (The Madonna Is With Child, The Sun Fall Into Sea), hebben in het uitspreken iets pervers oraals (Spermwhale Trip Over) of weten zelfs een vagelijk politieke aanklacht te verwoorden in baby termen (Baby Milk Snatcher). Openingsnummer ‘Crazy Blue’ laat ondertussen geen twijfel bestaan over de kleur van de muziek, “The blue you once knew” zoals Syd Barrett ooit zong. De oceaan waar we vandaan komen, de perceptie van de baby en ergens verloren in de tijd een poster van een compleet blauwe Beatrice Dalle boven mijn bed.

Nu ik 69 eindelijk begrijp staat echter de volgende uitdaging te wachten: de opvolger i, een dubbelaar die door een deel van de fans wordt geprezen als hun meesterwerk. Het wordt weer hard werken want A.R.Kane hinkt hier op twee gedachten: mooie liefdesliedjes met een verraderlijke jaren 80 funk-electro productie worden afgewisseld door duistere, kosmische miniatuurtjes. Op het eerste gehoor is het mij te glad en hoop ik steeds dat de vreemde intermezzo’s langer duren. Ik heb echter wel mijn les geleerd, geef nooit te vroeg op met A.R.Kane.
Waar ik mijn twijfels over blijf hebben is de uiteindelijk betekenis van A.R.Kane. Ergens was er een maand in 1988 waar de groep in Engeland de alternatieve lijsten trots aanvoerde, dat moment is voorbij: het idee van indie, het belang van alternatieve hitlijsten is in de jaren negentig verdwenen. A.R.Kane bracht in 1994 nog wel een derde album uit, maar hun moment was voorbij en New Clear Child verdween geruisloos. Critici als Simon Reynolds, Greg Tate en Ian Penman halen de groep nog wel eens aan als referentiepunt, ondertussen is de muzikale erfenis van A.R.Kane non-existent in tegenstelling tot wat soms wordt beweerd. De combinatie van gitaren met dub met zo’n specifieke en goed uitgewerkte thematiek heeft een afgesloten wereld gecreëerd. Het is net zo kansloos en nutteloos om met deze muziek verder te gaan als het is om Tim Buckley na te doen. Zij hebben geen school gemaakt. Eén van die doodlopende wegen, noodzakelijke voorbeelden van de artiest die zijn obsessies stug volhoudt. Sterrenzeilers zijn een eenzaam soort, hun prestaties zijn pas op aarde te zien als zij zelf allang zijn uitgebrand.

2002-02-09T10:17:00.000-08:00

De soundtrack in beweging

Het kan altijd extremer. Zo gingen vele Star Wars fans naar een film die ze compleet oninteressant vonden omdat ze wisten dat hier de trailer van The Phantom Menace te zien zou zijn. Na de trailer werd luid applaus gegeven en de die hards vertrokken al voordat de hoofdfilm was begonnen. Nou wil ik niet zo ver gaan maar toen ik zag dat Storytelling in de Antwerpse UGC draaide was er toch wel een motivatie om juist hier heen te gaan terwijl Mullholland Drive en The Man Who Wasn’t There er ook draaiden. Belle & Sebastian hadden namelijk aan de soundtrack en de filmmuziek meegewerkt. Eerst was de planning dat de band alles voor zijn rekening zou nemen maar nou staan op de soundtrack ook nummers van o.a. Sirens en Elton John.
Todd Solontz’ Storytelling is een gitzwarte onvoorspelbare komedie. Al moet je het komische er vaak zelf in zoeken, namelijk de ironie van de tragiek. De film bestond uit twee verhalen die verder niets met elkaar te maken hadden behalve de thematiek: waarom mensen bepaalde dingen doen. Wat is hun drijfveer? De personages zijn allen erg extreem en de gebeurtenissen zijn absurd en onlogisch: de retard dumpt een mooi meisje, het kleine ettertje van een probleemgezin blijkt echt te kunnen hypnotiseren en er gebeuren ingrijpende dingen met personages die verder bijna niet in beeld komen. De hoogtepunten bestaan uit de ijzersterke rol van John Goodman als meedogenloze principiële huisvader, het minirolletje van Lola Rennt’s Franka Potente waarin je haar Engels hoort praten en tja, de liedjes van Belle & Sebastian.
Pas halverwege het tweede verhaal mogen we een echt liedje van Belle & Sebastian horen en dan is het ook nog de welbekende The State I Am In. Nou hoop ik niet dat ik het filmbeeld in gedachten houd dat bij dit nummer afgespeeld wordt. Waarom dat is, mag je zelf gaan bekijken. Maar de andere nummers zijn toch altijd diegenen die meteen makkelijk in het gehoor liggen: lekker up-tempo, heel vrolijk en uiteindelijk komt elk instrument weer aan bod. Bij de aftiteling ging bijna de hele zaal weg en kon daarom niet genieten van de afsluiter ‘Storytelling’, het titelnummer gezongen door Sarah en soms een zanglijntje door Stevie: zo vals heb je hem nog nooit horen zingen.
Waarom de Schotten eerst de hele soundtrack voor hun rekening zouden nemen en uiteindelijk maar een paar nummers er op hebben staan is mij onduidelijk. Het is ook onduidelijk waarom pas naar driekwart van de film voor de eerste keer gebruik wordt gemaakt van een van de B&S-nummers van de soundtrack. Als je zoiets in huis hebt mag je er wel eerder mee aankomen. Al is het wel mogelijk dat de band ook voor de overgangen tussen de scenes heeft gezorgd. Maar dat gaat dan om het aantokkelen van twee snaren of een enkele noot door een trompetje. Toch blijft het erg plezierig om jouw favoriete muziek in een film te horen en het zorgt er ook nog eens voor dat je de desbetreffende film eerder gaat kijken. Alleen de laatste jaren al: Bij Dancer In The Dark denk ik aan het mooie Selmasongs, in High Fidelity begint de platenzaak te swingen op Dry The Rain van de Beta Band. Where is my mind? van de Pixies zorgt voor rillingen in Fight Club en al helemaal bij Trainspotting is het keer op keer genieten door de voortreffelijke soundtrack.

2002-02-07T03:56:00.000-08:00

Last night Puretone saved my life

In tegenstelling tot andere genres - gaande van Rock tot Noise - zijn Dance en Pop eigenlijk hypocriet. Het belooft een perfect wereld. Een ontsnapping uit de realiteit. Maar krab de glanzende oppervlakte weg en je ontdekt iets donkers.

Australiër Josh Abrahams maakte onder de naam Puretone een onvermijdelijke hit. Een combinatie van zoete en sexy vocalen gekoppeld aan een donkere baslijn. Het is toegankelijk genoeg om de hitlijsten te veroveren, maar het heeft ook een ruwe kant. Al zal je het eerder vinden in de Drum ‘n’ Bass sectie, is “Addicted To Bass” in mijn opinie Pop van de bovenste plank. Het is een expose dat handelt over verslaving. En dat zijn hits nu eenmaal: een drug die je honger nooit zal stillen. Hoe meer je op de replay toets drukt, hoe meer je wil.

Pop - en muziek in het algemeen - moet voor mij vier elementen bevatten. Het moet sexy, gevaarlijk en angstwekkend zijn. Maar het moet ook altijd op de rand van waanzin dansen. “Addicted To Bass” voldoet aan al de vereisten. Dansmuziek moet je de mogelijkheid geven jezelf te verliezen. Voor de mentalist kan het een aanzet zijn tot een intellectuele analyse, in essentie is Dans pure lichaamsmuziek. Doet je het niet dansen, dan heeft het gefaald.

“Addicted To Bass” kruipt langzaam naar boven, via de ruggewervel, tot het je brein infiltreert. Het hoofdpersonage bekent dat ze geobsedeerd is. Dan volgt de schaamte en paranoia. Het besef dat iedereen de obsessie op haar gezicht ziet. Of liever herkent.

Nadat Amiel, de zangeres, de dansvloer rondkijkt beseft ze dat iedereen hetzelfde probleem heeft, we zijn allen verslaafd aan de bas. In zekere zin is dat het enige dat ons verbindt.
Wat is er erger? Thuis luisterend naar platen met een koptelefoon die je van de buitenwereld afsluit. Of alleen samen op de dansvloer? De confrontatie met de anderen drukt ons op de feiten dat we eigenlijk helemaal alleen zijn. In onze fictionele universum op de dansvloer is het onmogelijk om met de andere te communiceren. Verslaving snijdt ons af van de realiteit. We kunnen de andere niet laten deelnemen in dezelfde ervaring want we zijn te druk bezig met onszelf.

Zoals Kylie Minogue’s “Can’t Get You Out Of My Head” kan geïnterpreteerd worden als een ode aan Pop, zo handelt “Addicted To Bass” eigenlijk over de hook. De muzikant is dus de dealer die ons sonic crack serveert.

De consumptie van dansmuziek mag dan op het eerste zicht (of gehoor) een gemeenschapsactiviteit zijn, in realiteit is het een eenzame ervaring. We dansen alleen. Als we de andere binnenlaten dan is het enkel als gast die onze egoïstische verlangens moet vervullen. Dans is een vlucht naar een droomwereld. Maar de laatste noten verraden dat de realiteit om de hoek schuilt. Druk op replay en weg zijn we.

2002-02-06T01:45:00.000-08:00

Als een kind zo blij

Je kent het gevoel vast wel. Het gevoel dat je krijgt als je bepaald object in je bezit hebt waarvan je weet dat vrijwel niemand het heeft, of zelfs kan hebben. Een heerlijk gevoel. Materialistisch? Zeker. Ik heb jaren geleden tot mijn eigen schrik moeten toegeven dat ik op muziekgebied behoorlijk materialistisch ben aangelegd. Dat geldt voor instrumenten, voor audioapparatuur, en misschien nog wel het meest voor muziek zelf.

Een paar weken geleden las ik deze recensie op Pitchfork. Het ging over de allereerste integrale opname van het tweede strijkkwartet van de Amerikaanse componist Morton Feldman. Ik kende verder die hele componist niet, maar de beschrijving die in de betreffende recensie werd weergegeven, had gelijk mijn complete en toegewijde aandacht. String Quartet (II) is een namelijk een compositie die minstens vier uur duurt, tot zelfs zes uur in bepaalde uitvoeringen. Voor één compositie! Verder werd de muziek beschreven als contemporary of new music, termen die totaal nietszeggend zijn over de muziek zelf, maar die in de loop van de jaren betekenis hebben gekregen door veelvuldig gebruik als beschrijving voor composities van mensen als Steve Reich, John Cage, Arvo Pärt, John Adams of Gorecki. Omdat dat referentiekader ook in mijn hoofd zit gebeiteld, werd ik direct bij de les gesleurd. En dan kwam er ook nog eens bij dat het de vier-cd set maar in een oplage van 3000 zou verschijnen.

Eigenlijk zakte me de moed al in de schoenen toen ik het aantal van 3000 exemplaren zag, wetende dat ik alle geluk van de wereld zou moeten hebben om het ding ergens spontaan te vinden of te kunnen bestellen: bovengenoemd aantal voor een werelwijde release is bepaald niet om over naar huis te schrijven. Ik kon me geen andere mogelijkheid om het dan maar via internet te proberen, in dit geval Bol.com. Daar heb ik geregeld de afgelopen jaren wat besteld, en al even geregeld werd die bestelling geannuleerd wegens het niet meer leverbaar zijn van de betreffende titels. Dat het hierbij ging over dingen van Mogwai of Chicago Underground Quartet, die normaal gesproken bij iedere speciaalzaak te krijgen zijn, is veelbetekenend voor Bol en haar toeleveringskanalen. Veel vertrouwen had ik er niet echt in.

Toch viel hij gisteren op mijn deurmat. Met als gevolg dat ik me voelde als in de titel van dit artikel. In de uitvoering zoals op deze cd-set duurt de compositie 292 minuten. Ik ben nu ergens halverwege de derde cd, en ik zal nog lange tijd nodig hebben om het geheel volledig te kunnen bevatten, als dat al ooit gaat lukken. De compositie wordt uitgevoerd door een strijkkwartet bestaande uit vier leden van het Yves Ensemble, leden met behoorlijk Nederlands aandoende namen als Josje ter Haar en Ruben Sanderse. Zij hebben voor elkaar gekregen wat zelfs het befaamde Kronos Quartet niet is gelukt wegens eens te grote aanslag op lijf en leden: een integrale uitvoering opnemen. De concentratieboog gespannen houden gedurende bijna vijf uur. Dat is al vrijwel onmogelijk voor de luisteraar, dus eigenlijk een mission impossible voor de uitvoerenden. Toch hebben ze het voor elkaar gekregen. Op een fantastische, zeer mooie manier. Want, de compositie èn de uitvoering zijn van grote klasse, van adembenemende schoonheid. Het is een redelijk rustig stuk, geworteld in minimal music, dat echter de indruk van voortkabbelen compleet aan zich voorbij laat gaan door veelvuldig gebruik van dissonanten en constant wisselende maatsoorten. Tel de laatste paar zinnen op bij mijn eerder beschreven gevoel van materialisme, en weet hoe ik mij nu voel.

2002-02-05T15:17:00.000-08:00

See ya! - Waarom Nederland niet zonder een zea kan

Bladerend door oude agenda’s realiseer ik me dat ik zea 22 keer live heb zien spelen tussen 26 februari 1998 en de dag dat het nieuws bekend werd over het vertrek van gitarist Anton, bassiste Corina en drummer Michiel. Dan tel ik de paar solo-optredens van zanger/gitarist Arnold onder de naam Zany daar niet bij op. Volgens mij heb ik geen enkele andere Nederlandse band zo vaak gezien. Wat trekt mij in de band en waarom vind ik ze zo belangrijk?

De eerste keer zea was een vergissing. Het was een gure avond in februari 1998 en ik had in West bij vrienden gegeten. Het toetje was een bandje in de Winston. Gone Bald stond in mijn agenda, zea was de naam die op het affiche prijkte op de deur van wat toen nog het rockcafé aan de Warmoesstraat was. Blijkbaar had de zaal het programma buiten mijn medeweten omgegooid. Binnen in het donkere zaaltje was het tamelijk leeg. Er speelde een voorprogramma waar ik de naam van ben vergeten. De muziek klonk niet veelbelovend. Het was dat ik een paar bekende gezichten ontwaarde bij het tafeltje naast de dikke pilaar waar je altijd kon schuilen als een band veel te hard speelde en/of te slecht voor woorden was. Ik ben bij het tafeltje blijven staan, zelfs tijdens de set van hoofdact zea. De vijf vanuit studentenbastion Uilenstede Amstelveen opererende bandleden speelden niet onaardig. Net als de demo’s gingen de muzikanten speels om met voorbeelden uit de Amerikaanse gitaarunderground. De sampler maakte al een belangrijk onderdeel uit van het totaalgeluid. Zea was avontuurlijk, maar het bij elkaar rapen van invloeden kwam me te gekunsteld over.

Het verschil was drie maanden later zeer groot. In de Sleepin’ Arena tijdens de Amsterdamse Popprijs werd het optreden door wedstrijdomstandigheden kort gehouden. De band speelde alleen hoogtepunten. Op die avond, en ook een maand later tijdens de finale in de Melkweg, viel het fanatisme op waarmee zanger/gitarist Arnold en geluidenbrouwer en tweede vocalist Remko zich op het materiaal stortten. Dat de overige muzikanten zich ietwat stoïcijns dan wel geconcentreerd buiten beeld hielden deed er niet toe. Zea was zea en het klopte. Tijdens de Popprijs stonden ondermeer leden van Seedling in de zaal. De groepen waren elkaar al tegengekomen tijdens de presentatie van een Pixiescovercompilatie een jaar eerder in Paradiso. De belangrijke functie van zea was toen al duidelijk: ze waren een essentiële schakel in een nieuw opborrelende underground van Nederlandse popbands. Zea wist als geen ander hoe belangrijk het is om te netwerken en gecombineerd vriendschappelijke en zakelijke contacten te onderhouden met gelijkgestemden in binnen- en buitenland. Samenwerking tussen muzikanten is ook een van de gedachten achter het label Transformed Dreams. Vandaar dat zea daar zo goed bij paste. Onder de paraplu van het label reisden groepen gezamenlijk naar podia, deelden ze onderling apparatuur, namen ze bij elkaar muziek op en repeteerden ze in dezelfde ruimte. Concurrentiestrijd, zoals bij andere bands soms voelbaar is, was zea vreemd. Sterallures kon je de muzikanten al helemaal niet toeschrijven. Bescheidenheid sierde ze.

Een van de activiteiten waar leden van zea, Seedling en het in die tijd startende label Transformed Dreams zich mee bezighielden waren de zogenaamde SOAP-avonden in de Winston te Amsterdam. Het idee achter de avonden was: zet twee lokale bands op het programma en voeg daar een band van buiten Amsterdam aan toe. De lokale bands krijgen de zaal wel vol en het Amsterdamse publiek ziet een nieuwe band. Op hun beurt vroegen de uitgenodigde bands in hun regio de Amsterdamse bands voor gezamenlijke optredens. Er kwam geen programmeur aan te pas. Do It Yourself was het credo en het leverde meestal hele leuke avonden op. Zea keek verder dan de muziek hard, mooi en gedreven was. 1999 stond in het teken van film. Hun muzikale invulling bij en liefdevolle behandeling van de stomme film Nosferatu (F.W. Murnau, 1922) bracht de bandleden niet alleen op zolders en in zalen van jongerencentra maar ook in het Stedelijk Museum tijdens de Uitmarkt. Nog idealer voor de klassieke Dracula-film was de ruïne van Bredero in Santpoort-Zuid tijdens een festival in augustus. De kale griezel Max Schreck kroop over het reliëf van afgebrokkelde kasteelmuren terwijl zea zijn bewegingen minutieus volgde.

Het debuutalbum Kowtow To An Idiot (Transformed Dreams, 2000) laat een band horen die een non-conformistische draai aan popmuziek geeft. De cd bevat veel bewerkingen van favorieten van de voorafgaande demo’s en compilatiebijdragen zoals de catchy liedjes Kinship Is Like Glue en Rudy, maar laat ook een voorkeur voor noise horen zoals in het oorverdovende Headcleaner (Shut Up). De popliedjes willen niet te perse behagen en de band verloochent op Kowtow de Nederlandse identiteit niet. Het album opent met een voorbij rijdende tram en Arnold vertaalt typisch Nederlandse uitdrukkingen letterlijk in het Engels. Er is veel aandacht aan de productie besteed. Het album zit vol geluiden en geluidjes die soms de overhand nemen zoals de lang aangehouden, onheilspellende elektronische belletjes in de laatste minuut van Rudy.

Tijdens de optredens afgelopen jaar toonden de nieuwe nummers nog meer avontuur. Vooral het laatste optreden dat ik van de oude bezetting mocht meemaken, op de Transformed Dreamsnacht oktober vorig jaar, gaf aan in welke richting de band was gegroeid. De sporen van Pavement en het beetje Sonic Youth van weleer waren vrijwel verdwenen. De recente invloeden werden niet zozeer muzikaal in de nummers verwerkt, het was meer de attitude van binnen- en buitenlandse groepen en producers die onderdeel vormden van de muziek. De grilligheid in akkoorden en ritmes zoals bij The Ex, de poppy elementen van de Elephant 6-clan, de danceinvloeden van Kid606 (wanneer de beats alle kanten op stuiterden) en de vernieuwende r&b van producer Timbaland. Ze zaten opgeborgen in een totaalgeluid dat alleen met zichzelf vergeleken kon worden.

Vernieuwingsdrang binnen popstructuren, non-conformisme, samenwerken in plaats van concurreren, spil binnen een internationale muziekscene, bescheidenheid in plaats van sterallures, streven naar uniciteit. Ik zeg niet dat zea de enige band in Nederland is waarvoor deze trefwoorden gelden. Er is tegenwoordig zelfs een flinke lijst met voorbeelden samen te stellen. Ik noem zea omdat de band het beste voorbeeld is van een gezond elan in de Nederlandse ondergrondse popmuziek die doet blijven geloven in de vitaliteit en de noodzaak ervan. Hoe meer je van dichtbij de band en bandleden hebt meegemaakt hoe meer je er van doordrongen bent dat zea van belang is als katalysator binnen een nieuwe generatie avontuurlijke bandjes. Ze weten niet alleen oudere popscribenten en andere vastgeroeste mediamensen te prikkelen, maar vooral ook generatiegenoten aan te spreken.

Nederland heeft een zea nodig.

2002-02-04T06:37:00.000-08:00

PASTORALE HOUSE, POLDER STIJL

Eén van de redenen waarom House (lees: elektronische dansmuziek) in zo’n rap tempo de wereld heeft kunnen veroveren is dat het inherent internationale muziek is. Dankzij het weglaten van teksten (of de reductie tot basale kreten) en door als basis elektronische drums en bas te nemen wordt de muziek ontdaan van nationale kenmerken. Het verschil tussen House gemaakt in Chicago, Helsinki of Tokio is miniem en vaak een kwestie van met geoefend oor luisteren naar haast extramuzikale dingen als aura, helderheid, de warmte of kilheid tussen de beats in. En House is per definitie kosmopolitische muziek, het is muziek uit steden voor stedelingen, de rasters van ritme als abstractie van de straten, het gebruik van exotische samples een los spel van technologie met culturen.

Naast de kosmopolitische tendensen van House ontwikkelt zich een alternatief geluid, geproduceerd door artiesten die dezelfde manier van muziek maken omarmen maar buiten de stad minder de druk voelen van verplichte dansbaarheid. Selected Ambient Works (85-92) van Aphex Twin is waarschijnlijk het model voor deze buitenstedelijke muziek (als we de titel mogen geloven is er altijd een alternatieve route geweest voor House.) Pastorale House, het heeft iets paradoxaals. En toch kan je onder deze noemer veel mooie muziek van de afgelopen jaren plaatsen die vaak een lokaler karakter lijkt uit te ademen. Denk aan de melancholische duinlandschappen van Autechre op Amber, de muzikale schoolreisjes van Boards of Canada, Biosphere arctische landschappen, Múm’s wandelingen door de sneeuw of Gas, de noemer waaronder Wolfgang Voigt als een Heidegger met sampler op de bergtop het Duitse woud “bezingt”.

Wat me brengt bij de vraag: als Engelsen, Duitsers en Noren een pastorale sfeer weten te creëren met samplers is er dan plaats voor zoiets als een Nederlandse versie van Pastorale House? Natuurlijk, er moet plaats zijn voor een soort House die voor muziek doet wat De Noordelingen voor cinema heeft gedaan: Nederland vreemd en magisch maken. Maar hoe zou zulke muziek moeten klinken of beter welke landschappen kunnen worden omgezet in muziek? Ik kan me voorstellen dat er een romantisch soort techno gemaakt kan worden aan de hand van de open ruimtes van duinen, wadden of de heide. De grootste uitdaging ligt echter in het essentiële Nederlandse landschap: de polder, zowel technologisch als natuurlijk en altijd op een bepaald niveau abstract. De polder, naast het Totaal Voetbal, als de ultieme uiting van het Hollandse genie: ruimte creëren waar voorheen geen was. Die vreemde ruimte wil ik in muziek horen. Laat de Leeghwater, Mondriaan en Cruijff van de sampler opstaan!

2002-02-01T14:37:00.000-08:00

VOETBALLIEDJES

Een goede pot voetbal en een wat leuke pop-liedjes, dat kan een mens gelukkig maken. Nog beter wordt het wanneer deze twee gecombineerd worden, zoals in het ten onrechte verwaarloosde vakmanschap der voetballiedjes.

Onbetwist Koning der Voetballiedjes is Johan Cruijf, met de klassieker 'Oei, oei, oei, dat was me weer een loei'. Cruijff weigerde in eerste instantie te zingen, maar na enkele baco's ging dat over. Dat het liedje eigenlijk gaat over boksen, maar op nummer 1 staat in het eregallerij der Voetballiedjes, dat is dan weer typische Cruijff-logica.

Ook leuke liedjes, maar beduidend minder, zijn Marco van Basten en Frank Rijkaard in Milaan ('Oh, wat is het fijn, in Milaan te zijn') en het liedje over Willem Kieft ('Ik ben verliefd, op Willem Kieft').

Tegenwoordig kijken de voetbalhelden wel drie keer uit voordat ze iets dergelijks op band slingeren, en als het gebeurt dan is het slappe R&B.

De beste voetballiedjes van nu worden gemaakt door alternatieve bandjes als Belle & Sebastian en Meindert Talma uit Groningen. Op de site van Meindert Talma is het nummer 'Rummenigge' te downloaden, met origineel commentaar van onze vrind Karl-Heinz.

Belle & Sebastian uit Schotland brengen op korte termijn het liedje 'I don't want to play football' uit, ben zeer benieuwd hoe dat gaat klinken.

Tips voor de betere voetballiedjes zijn zeer welkom!

2002-01-29T09:30:00.000-08:00

PRETTY GIRLS MAKE GRAVES

Het is zaterdagnacht in de Vera. Aan de andere kant van de lange DJ-tafel, tussen de rook en het roze licht, springt de meute wild rond op een geweldig nummer dat ik nog niet eerder heb gehoord. “Wat ben je aan het draaien?!” vraag ik meteen aan Sietze. “Pretty Girls Make Graves! Mijn favoriete single van vorig jaar! Nooit van gehoord?” Nee. Dat ik een tijd geleden iets over ze had gelezen op Buddyhead doet er niet toe. Van horen zeggen telt hier namelijk niet. Zeker niet nu.
Godsamme, wat een brute kneiter is dit. Hoor ik hier The Icarus Line en ATDI in een tag-team match tegen Hüsker Dü en Kim Wilde? Wat een wereldplaat! Maar voordat ik weer de vloer opga is het liedje al afgelopen. Seetz laat me de hoes nog een keer zien. Overdag speelt hij meneer Slinkman, de zachtaardige scheikundeleraar, maar s’nachts is hij bijna altijd in Turbonegro-mode. En vanavond gaat hij er helemaal voor: Ik zie zijn haar stijf naar achter ge-gelled , een veiligheidsspeld in de wang, zware oogschaduw, slecht aangebracht achter zijn lerarenmontuur en gelakte nagels in zwartleren handschoenen die Rob Halford niet zouden misstaan. Op de koop toe botsen vanavond zijn beide werelden op brute wijze samen. Een aantal van zijn leerlingen van de middelbare school wordt gesignaleerd in het publiek. Die zien Slinkman wel zitten na vanavond.
Pink’s ‘Get The Party Started” knalt erin, maar dan in een hilarisch foute house-remix. Je weet wel, zo eentje die bedoeld lijkt te zijn voor nouveau-riche disco’s in Monaco, Moskou of de Emiraten. Je moet gek zijn om het hier te durven en, eerlijk is eerlijk, Sietze gaat vaker dan niet op zijn bek. Maar wanneer het wel lukt dan is het magie en is de zaal van hem alleen. En zo is dat ook voor enkele minuten, tot het nummer net iets te lang blijkt te zijn en het haar werking verliest. Wie weet draai ik die plaat zelf ook de volgende keer. Zal ik wel flink dronken voor moeten zijn.
Zondagmiddag word ik wakker en zoek ik de Pretty Girls op. Vrijwel direct vind ik hun site en kom ik erachter dat het om actieve leden van The Murder City Devils, Kill Sadie en Sharks Keep Moving gaat. En Andrea, de zangeres, is een gruwelijk mooi wijf. Misschien dat ik een andere keer zal uitweiden over mijn meisjes-in-bands fetisj, maar niet nu. Ik klik door naar de MP3-pagina en, jawel, het liedje van gisteravond staat er ook nog op. Het heet ‘3 Away’ en staat op hun tot nog toe enige release, een titelloze 4-tracks EP.
Mijn zondag kan niet meer stuk.

2002-01-29T06:08:00.000-08:00

Bobs Per Minute

Bob Mould schijnt van zijn gitaargeloof te zijn gevallen. Uit het dakraam van huize Mould klinkt niet langer gejengel en gescheur, maar beats. Hij schijnt zich de komende jaren te willen richten op electronische muziek en doet de aftrap op zijn nieuwe plaat Modulate, die op 12 maart uitkomt. Op Modulate laat hij ons voorzichtig wennen aan de nieuwe fase in zijn leven. Op deze plaat is een combinatie van gitaren en electronica te horen. Een soort cursus electronica voor beginners. Op de twee hierop volgende platen, die allebei nog dit jaar zullen uitkomen, gaat pas echt de beuk erin.

Nu zelfs Bob Mould de electronica gaat verkennen, mag ik niet achterblijven. Wat Bob kan, kan ik ook. Op zijn website brengt hij een aantal platen onder de aandacht die hij vaak 'on his turntable' heeft en wellicht heeft gebruikt als inspiratiebron voor Modulate. Tot mijn verbazing zie ik een paar titels die ik de laatste maand ook krampachtig heb proberen te doorgronden, omdat ik net als Bob de boot van de electronische muziek niet wil missen om eenzaam en alleen achter blijven op een onbewoond gitaareiland. Een van die titels is A Night at the Playboy Mansion van Dimitri from Paris. In de cd-winkel had ik hem uit de bak gevist omdat de voorkant van de cd me aanstond, maar na zes nummers kon ik niet meer. Ik was stuk. Relaxte exotica-jazz, zeer vermoeiend. Ander studiemateriaal waren Global Underground-platen van Nick Warren (Amsterdam) en John Digweed (Los Angeles). Een vriendin had me gezworen dat ik overstag zou gaan als ik deze cd's zou horen. Ik geef ze een goede kans. Zo te zien heeft Bob op zijn zoektocht naar te pruimen electronische muziek dezelfde wegen bewandeld als ik. Zolang hij A Night at the Playboy Mansion alleen maar heeft gebruikt om inspiratie aan te ontlenen voor de voorkant van de cd, heb ik best wel fiducie in Modulate.

2002-01-28T01:52:00.000-08:00

The Tired Sounds of Stars of the Lid

Kunstencentrum België in Hasselt regeert. Steeds presteren zij het weer om de meest vooruitstrevende vormen van muziek, theater, tentoonstellingen, workshops en film het podium te geven dat ze verdienen. Vanavond was het weer de beurt aan muziek.

Loscil begon. Loscil is niet meer dan een man achter een laptop en een sampledoos, dus het visuele aspect is bij deze act duidelijk van ondergeschikt belang. Helaas waren de minimale soundscapes met een vage techno ondergrond over het geheel genomen niet boeiend genoeg om de volle drie kwartier te blijven boeien, temeer omdat er niets was om naar te kijken. Als Loscil iets van beelden of projecties had meegenomen, was dat de sfeer bepaald ten goede gekomen. Een ander punt van kritiek is de opbouw van zijn tracks: op zijn zeer goede plaat 'Triple Point' blijft een en ander zeer minimaal, wat een redelijk originele aanpak oplevert; live is Loscil echter iets teveel geneigd om meer lagen in zijn muziek aan te brengen, op een wat voorspelbare manier. Je kon op je vingers uittellen dat na een aantal maten het volgende geluidje op het andere werd gestapelt, terwijl hij deze aanpak op plaat juist minitieus uit de weg gaat. Neemt niet weg dat het concert toch een aangename zit was.

Daarna het Zwitserse Velma. Volgens het persbericht in de buurt komend van Can en Tortoise, dus interessant genoeg zou je zeggen. Helaas: de Zwitsers hebben het visuele aspect zeer hoog in het vaandel staan en lijken dat zelfs te prefereren boven hun muziek. Alle bandleden waren uniform gekleed in lullige spencers en nerdy brillen, keken soms minutenlang strak de zaal in zonder ook maar ook maar enig geluid te maken, en bewogen alleen maar op een zeer krampachtig bedachte en geregisseerde manier. Gekoppeld aan zeer goede muziek zou dit nog wel te pruimen zijn geweest, maar Velma was maar blij vlagen briljant bezig, meestentijds was hun muziek net zo irritant en onbegrijpelijk als hun stage-act. Repeterende patronen kunnen mooi zijn, als het patroon zelf maar interessant is en als er enige dynamiek in wordt aangebracht. Velma presteerde het echter om dezelfde riff, hetzelfde drumpatroon, en precies dezelfde zanglijn en vier regels tekst tien minuten of langer achter elkaar te herhalen, zonder enige variatie. Onbegrijpelijk. De enige goede muzikale momenten waren er in het begin (anderhalve minuut wilde noise, waarna er weer vier minuten van totale stilte volgden), en het de laatste tien minuten van het concert waar ze in ieder geval bewezen geweldige muzikanten te zijn door ontzettend strak te blijven spelen, en een drummer die het geheel eindelijk van de broodnodige dynamiek voorzag.

Gelukkig brachten Stars of the Lid verlichting. Zij begrepen zeer goed dat twee mannen die soundscapes produceren op gitaar en effectenbakken niet leuk zijn om naar te kijken, dus verstopten ze zich bijkans achter het podium, om ruim baan te geven aan het gigantische projectiedoek. De beelden daarop waren zeer sfeervol en psychedelisch, en daarmee perfect bij de muziek passend. Want hoewel hun laatste, geniale, plaat 'The Tired Sounds of...' een zeer sfeervol en warmbloedig ambientwerkstuk is geworden, werd het live een psychedelische happening zonder weerga. Stars of the Lid speelde maar een uur, maar dat uur was van voor tot achter gevuld met melodieuze klanktapijten en langgerekte drones, en gekoppeld aan de perfect passende beelden werd het welhaast een surrealistische ervaring. Alsof er constant hallucigenen via de boxen over ons heen werden gesproeid, zonder negatieve bijwerkingen. Een geweldige ervaring.

2002-01-25T12:15:00.000-08:00

Sticks and stones may break my bones but music can really scare me

Net zoals de Canadese band God Speed You Black Emperor! een kleine hype veroorzaakte met hun instrumentale muziek, zorgt de New Yorkse No-Neck Blues Band (of kortweg NNCK) er dit jaar voor dat The Wire en consorten als dolgedraaide Grateful Dead-fans beginnen te dansen in walmen van trippy weed. Huh? Juist, het minste wat je kan zeggen van NNCK is dat ze bizar zijn.

Hoeveel platen NNCK al precies gemaakt heeft is een even groot mysterie als wie er in de groep zit. De enige twee die men kent bij naam zijn percussionist Dave Nuss en multi-instrumentalist Keith Connelly. De groep is een levende Fluxus oefening, leden komen en gaan. Ze prefereren ook in anonimiteit te blijven en geven derhalve bewust niet aan de hype toe. Een groot publiek zullen ze nooit aantrekken - hun muziek is niet bepaald radiovriendelijk - maar dat is duidelijk ook niet de bedoeling. De CD mag dan een puur commercieel product zijn, hoe liefdevol ze het verpakken toont aan dat het voor hen om de - daar komt het woord - kunst gaat.

Hun laatste plaat, Sticks And Stones May Break My Bones But Names Will Never Hurt Me, is niet alleen prachtig kunstwerk van plastic en hout maar bevat ook de fucked-up blues waar Captain Beefheart om bekend is. Net zoals Don Van Vliet hebben ze totaal geen respect voor conventies. Wat is muziek? Een guitar-riff of een zucht, of een secondenlange stilte? Alledrie. Free Jazz, Folk, Drone, Psychedelica, allemaal komt het aan bod.

No-Neck Blues Band gebruikt de stem ook niet als boodschap maar als spiegel. Pop en rock zal een kant en klare wereld bouwen voor de luisteraar. De No-Neck Blues Band daarentegen geeft jou de bouwblokken. Het is aan jou om ermee te doen wat je wil. Net zoals het de riff, ritme of melodie gebruikt wordt om een emotie op te wekken, zo zullen hun amper verstaanbare woorden je dwingen om in jezelf te kijken, jezelf te verliezen. Interpreteer niet de tekst maar jezelf. Als een shaman spreken ze een magische vloek uit waar je niet aan kan ontkomen. U weze gewaarschuwd.

2002-01-23T12:04:00.000-08:00

Why do all the things have to change, just when they mean the most

Ik ben in een nostalgia mood. En dat komt door de discussie alhier, over bepaalde bands wiens namen we niet meer durven te noemen om ons te beschermen voor de toorn van Omar. Over ROCK heb ik hier. Weetjewel, die muzieksoort waar de gitaren scheuren danwel zagen, waar de drumstokjes met kracht op die arme vellen worden geslagen, en waar de vocalisten (m/v natuurlijk, wat denk je wel) het liefst hun longen en stembanden rechtstreeks aan hun emoties linken om de teksten de nodige overtuigingskracht bij te zetten. De betreffende discussie was een legitieme aanleiding om bepaalde oude schijfjes weer eens op te zetten, en om daardoor mijmerend te zwelgen in vervlogen tijden. Zie mijn wetsvoorstel van deze week in Het Schaduwkabinet voor verdere details. De plaat die vooral weer aan mijn hersenstam bleef knagen was One Last Laugh in a Place of Dying van het onvolprezen The God Machine. De band die als geen andere heftige gitaren aan emotie wist te koppelen. De band wiens eenvoud haast kinderlijk naief kon zijn, maar tegelijkertijd ongemeen gelouterd kon klinken. En vooral de band die door de de vroegtijdige dood van bassist Jimmy Fernandez een even vroegtijdig einde bereikte. Begrijpelijk, omdat The God Machine een vriendenband was. Maar dat maakte het als muziekliefhebber niet makkelijker. In de loop van de jaren heeft niemand die opengevallen plaats weten op te vullen. Natuurlijk, bands als Levitation of Candyhateful hebben het geprobeerd, maar behalve die paar journalisten en een enkele freak heeft niemand ooit maar een enkele minuut van hun muziek gehoord. Het God Machine niveau haalden ze trouwens bijlange na niet, alhoewel hun pogingen moedig waren . God Machine zanger/gitarist Robin Proper-Sheppard maakte nog tot nu toe drie veredelde solo albums onder de naam Sophia, welke ook van zeer hoog niveau waren maar met rock nauwelijks van doen hadden, en liet met zijn nieuwe rockproject The May Queens horen weliswaar nog lekker compact te kunnen rocken maar was niet in staat de intensiteit of diepte van God Machine ook maar enigszins te benaderen. Nee, The God Machine was en is van unieke klasse, een geval apart. Zo eentje waarvan je tijdens je leven maar een aantal tegenkomt dat het aantal vingers van je hand niet overtreft. En hoewel ze maar twee albums hebben uitgebracht, allebei even goed, hebben ze een impact groter dan die van de meteoor die de dino's heeft uit laten sterven (dat zeggen ze tenminste) achtergelaten op mijn beleving van rockmuziek. En kamp ik dus met het probleem dat ik elke 'nieuwe' rockband onbewust vergelijk met The God Machine of een of andere factor die hen zo goed maakte. Een vergelijking die kant noch wal raakt natuurlijk, en die tot nu toe elke keer negatief voor die nieuwe band uitkwam. Vind ik dat erg? Nee. Ik kan sommige hedendaagse rockbands best waarderen, maar ze komen niet in de buurt van mijn toenmalige helden. Als die conclusie zich weer eens aan me opdringt, zet ik een van de twee God Machine schijfjes maar weer op. En geniet ik alsof er nooit andere gitaarplaten zijn uitgebracht.

2002-01-23T00:26:00.000-08:00

De toegevoegde waarde van Daryll-Ann

En wederom sloeg Gijsbert Kamer de spijker op z’n kop in het Volkskrant-artikel dat hij naar aanleiding van de door hem gewonnen Pop Pers Prijs schreef. Deze keer niet over welke muziek de moeite waard is maar over de reden waarom hij over die muziek schrijft. Dit komt door “een ontembare behoefte mijn bewondering met anderen te delen. Die behoefte zal pas stoppen als ik geen muziek meer hoor die me daartoe inspireert.” Mensen die schrijven over muziek en de DJ’s op de radio, allemaal komen ze hiertoe omdat ze dezelfde passie delen. Het zijn geen groenteboeren die toch stiekem geen spruitjes lusten. Als je een heel goed album hoort wil je graag deze mening delen. Het aan anderen laten horen, zorgen dat de ander geïnteresseerd raakt. En gelukkig komen er elk jaar genoeg releases die er voor zorgen dat het interessant blijft, dat je toch elke keer verrast kan worden.
Maar soms is de verrassing minder groot, je verwacht al dat er iets goeds zit aan te komen. De desbetreffende band lijkt maar geen slecht nummer te kunnen maken en je zit al te wachten tot de dag dat het nieuwe album in je handen ligt. In mijn geval is gebleken dat het toch niet altijd goed hoeft te gaan. Pavement bijvoorbeeld heeft de carriere helaas afgesloten met Terror Twilight waar de gekte toch op verdwenen was. Tindersticks kwam vorig jaar met Can Our Love? wat wel een goed album is maar de vonk sloeg gewoon niet meer over en ik heb hem zelf zelden geluisterd. Hefner vond een synthesizer en meende dat de altijd tevreden luisteraar hiermee wel blij zou zijn op Dead Media. Een draak van een album. Van de Afghan Whigs en Ben Folds Five sloeg ik helemaal niets over maar die zijn er allebei helaas mee gestopt (gelukkig wel in enige solo-vorm doorgegaan). De twee nog bestaande bands die al een aardig tijdje meegaan en op elke album en elke single juist dat extra gevoel meegeven en me nooit teleur stellen zijn voor mij Daryll-Ann en Belle & Sebastian. Dan ben je echt blij als je Trailer Tales van de eerstgenoemde hoort, zo mooi, zo intens.
En dan ben je blij dat je voor KindaMuzik schrijft want dan kan je voor de mensen schrijven die hopelijk hetzelfde vinden. Maar het zat even tegen want er waren per ongeluk twee recensies geschreven en de ander werd al snel geplaatst. Dat juist je recensie een van de bands die je het meest doet achterblijft is dan erg jammer. Maar daarom wel hier de vertaalde versie. I hope you like it.

DARYLL-ANN | TRAILER TALES (Excelsior/V2)

Het jaar kon niet beter beginnen dan met een nieuw album van Daryll-Ann. Het verslaat het vuurwerk met de scherpe kleuren en harde knallen. Het verslaat de drukke plaatsen waar uitbundige mensen aan het feesten zijn en brengt ons terug naar de natuur. Naar een trailer waar zanger Jelle Paulusma zijn inspiratie vindt, omgeven door bomen, velden en rivieren. De band heeft er lang gedaan om deze locatie eindelijk te bereiken. Op Daryll-Ann Weeps hoorden we al over de wens om terug te keren naar het platteland op Summerdaze en hoorden we over het dagdromen tijdens wandelingen over de vlakten in Springfever. Een paar jaar later presenteerde Daryll-Ann al een aardig rustig geluid op Happy Traum waar alleen de pakkende single Surely Justice en het rauwe Feelings de vredige stilte nog verstoorden. Dat album was nog alleen opgenomen met Jelle Paulusma, zijn broer Coen Paulusma en Anne Soldaat. Op Trailer Tales is drummer Jeroen Kleijn teruggekeerd maar Jeroen Vos is vervangen op de bas (op het album door David Corel en live door Dick Brouwers.)
De terugkeer van een complete band heeft niet geleid tot een harder geluid. Integendeel. Begonnen voorgaande albums nog met nummer dat meteen vroeg om de aandacht van de luisteraar, deze keer is de opener A Piece Of Work (I’m trying her) een voorzichtige stap op de weg die Paulusma gekozen heeft. En waarin hij zichzelf presenteert als een multi-intrumentalist. Hij neemt alles voor zijn rekening op Swords And Words en op het kleine titelnummer Trailer Tales. Op It’s Only Love en Marching voegt alleen zijn broer nog extra zang toe. Maar voor de duidelijkheid; we hebben het hier niet over een soort Matthew Bellamy-achtige profilatie van de kunst om goed te kunnen spelen maar het zijn de lagen van verschillende geluiden die het geheel zo compeet maken, op een heel subtiele manier. De enige smet op het album is het a cappella begin van Old School dat erg onnatuurlijk klinkt maar zelfs dat klinkt nog wel acceptabel na een paar draaibeurten. De meeste muzikanten doen mee op Serenades For The Lonely, meteen het hardste gedeelte van het album: Johan’s Diederik Nomden op piano en leden van Jammah Tammah op saxofoon en trompet. De bijdrage van Anne Soldaat op dit album is het schitterende Equally Sympathy en de twee nog levende Beatles zullen jaloers worden als ze Her Manic Frame horen. Het landschap van Trailer Tales is zo mooi dat je het niet op een ansichtkaart zou kunnen zetten. Je moet er zelf heen gaan om het echt mee te maken. (NP)

2002-01-22T13:22:00.000-08:00

Hellhound On My Trail: Canon X versus Songs About My Cats

Kon je maar, net als in de film Tron (1982, de vervolgfilm verschijnt later dit jaar), jezelf laten verkleinen en onderdeel worden van de software. Dat moet aanvoelen als wandelen in het binnenste van een kerkorgel, de koning van de muziekinstrumenten, langs orgelpijpen in rijen opgesteld als trotse leden van een koor. Het is lang geleden, maar ik kan me herinneren hoe overweldigend het was middenin de bron van het geluid te staan. Een latere ontdekking in de muzikale wereld van de mechaniek was ergens in de eerste helft van de jaren tachtig op wat toen nog Hilversum 4 heette. Dankzij Han Reiziger kwam ik in aanraking met Canon X, de bijnaam voor Study No. 21 For Player Piano van Conlon Nancarrow (1912-1997). Aangezien ik zijn naam fonetisch op een cassettebandje had geschreven duurde het pas tot vlak na het overlijden van de componist voordat ik wist hoe je zijn naam werkelijk spelde en dat al zijn studies op plaat waren verschenen (op cd via het label Wergo).

Nancarrow, geboren te Texarkana, Arkansas, was liefhebber van Bach, Stravinsky, jazz en populaire muziekvormen als flamenco, dixieland en blues. Na zijn studie aan het Conservatorium in Cincinnati reisde hij in 1937 naar Europa om mee te vechten tegen het fascistische Franco-regime. Terug in de Verenigde Staten was de overtuigde socialist niet meer welkom in eigen land. Nancarrow zocht zijn heil in Mexico waar hij, geïsoleerd van zijn componerende tijdgenoten, stukken schreef voor de pianola, een instrument dat na de komst van de platenspeler uit de Amerikaanse cafés was verdwenen, maar voor de ex-Amerikaan een mogelijkheid bood composities te schrijven die onmogelijk door muzikanten konden worden uitgevoerd. Het koste hem voor sommige studies een jaar voordat alle gaatjes handmatig in de muziekrol waren geprikt, en dat voor muziekstukken waarvan de gemiddelde lengte slechts een kleine 4 minuten was. Elke studie propte hij vol met ideeën die leidden tot onnavolgbare polyritmiek en complexe harmonieën. Alsof de duivel zich had genesteld in het mechaniek van de pianola.

Canon X is de meest extreme analoge machinemuziek die ik ken. De X slaat op het kruispunt (Robert Johnson’s crossroad) waar twee muzikale lijnen elkaar in tegenovergestelde richting passeren. De baslijn begint in een langzaam tempo, de hoge melodielijn zit bij aanvang op zo’n 37 noten per seconde (de schatting die James Tenney geeft in het cd-boekje). Het tempo van de bas wordt met precies afgewogen stappen versneld, terwijl de hoge noten in tempo afnemen. Nadat de grillige, maar wel volgens vaste patronen razende lijnen elkaar hebben gekruist, bereiken de bassen in de apotheose van Canon X een geschatte snelheid van 111 noten per seconde. Het is onvoorstelbaar dat de houten constructie van de piano niet uit zijn voegen barst en ontploft bij zo’n storm van geluid. Ik ben helaas nog niet getuige geweest van een live-uitvoering op pianola van dit adembenemende stuk, maar ik kan je verzekeren dat het die eerste keer op de krakende radio een onuitwisbare indruk achterliet.

Het mooie van de vooruitgang in de elektronica is dat de mogelijkheden oneindig lijken. Het gekke is dat in de popmuziek en met name in de dance ondanks het elektronische vernuft de muzikale ontwikkeling een tegenovergestelde route lijkt te maken. Inderdaad, een beweging die verdacht veel lijkt op de structuur van Canon X. Dance is niet te vergelijken met klassieke muziek, maar het verbaast me dat in de dance nauwelijks grenzen van de techniek in composities worden verkend. Nancarrow is met niemand te vergelijken, terwijl in de dance een gezichtsloze eenheidskoek ontstaat waar je in het gunstigste geval kunt onderscheiden bij welk label de muzikanten hun platen uitbrengen. Zeker als je weet hoe gemakkelijk het is muziek te maken met een computer, is het moeilijk warm te worden van de steady vierkwartsmaat. Ik bespeur weinig vakmanschap, laat staan meesterschap.

Melodisch blijft het nog steeds vaak behelpen, maar vanaf drum’n’bass werden de ritmes complexer en leek de geest van Nancarrow een plek te krijgen in de dance. Het beste voorbeeld van het zo optimaal mogelijk uitbuiten van de computer is de laatste jaren te horen bij labels als Schematic (met Otto von Schirach als beste voorbeeld) en ik kan sinds kort met mijn benen in de knoop op de dansvloer bij Venetian Snares. Je vergeet bijna dat de basis van zijn tracks op de 12” Songs About My Cats (Planet Mu Records, 2001) een rechttoe rechtaan beat is. De flarden drums buitelen schijnbaar volgens hun eigen wetten over elkaar heen, lijkend op versneld rennende cartoonhelden uit de stal van Looney Tunes. Let niet op de melodieën want die zijn kinderlijk eenvoudig, al maakt Aaron Funk uit Winnipeg veel goed met het toevoegen van een hysterische saxsolo in het aan freejazz refererende Pouncelciot. De opwinding zit in de op hol geslagen ritmes, zoals in Fluff Master waarin de atonale en door geluidssynthese vervormde melodielijntjes doorkliefd worden door lasergeweren. De Canadees draait dit soort nummers waarschijnlijk op een grauwe zondagmiddag in elkaar met een joint hangend uit de hoek van zijn mond, een donut en een kop koffie binnen handbereik. Tegen middernacht trekt hij een bierblikje open en luistert hij op zijn gemak achterover leunend in zijn stoel naar het resultaat. Hier komt geen arbeidsintensief prikken in ponskaartjes aan te pas, hoogstens gevloek als de computer niet doet wat de muzikant wil. Venetian Snares bewijst dat je ondanks het gemak van de huidige muzieksoftware gevaar en onrust kunt aanbrengen in de dance en de luisteraar met rode oortjes in de hoogste staat van paraatheid kunt houden. Zulke duivelse trekjes zouden er voortaan standaard bij de aanschaf van een computer bijgeleverd moeten worden.

2002-01-22T07:31:00.000-08:00

HET BOXSET EMBARGO

Een spook waart door de muziekwereld – het spook van de boxset. Ze staren je aan vanaf de schappen waar ze brave cd’s hebben verjaagd, de dikke monolieten waarvan het gewicht 1-op-1 Geschiedenis meet. Ze zijn een logisch gevolg van de re-issue cultuur die platenmaatschappijen sinds de introductie van de cd hebben gecreëerd. Ergens in de afgelopen jaren is het lumineuze idee gaan leven dat men eigenlijk helemaal niet zonodig geld hoeft te pompen in nieuw talent dat zich nog moet bewijzen. Veel te groot investeringsrisico en bovendien waarom zou je als je beschikt over een haast onuitputtelijke backcatalogue van bewezen successen die men, als je het slim speelt, tot in de eeuwigheid der dagen kan uitmelken. Als de consument zijn lp op cd wil vervangen dan wil hij ook vast zijn cd vervangen door de digital remastered cd met extra bonustracks en als hij die wil dan wil hij die ook vast vervangen door de boxset met alle studiotakes. Ondertussen puilen de winkels ongeveer uit van re-issues die men zelfs voor de helft van de prijs niet kan slijten. Maar daar gaat het mij niet om, ik geloof niet dat de afname van boxsets in harde cijfers nou zo wereldschokkend is. Nee, het gaat me meer om twee onderliggende betekenissen van de boxset die me dwars zitten.

Wat betekent het voor de luisteraar? Wie zonder zonde is werpe de eerste Merzbow box. Ik geef toe dat ik zelf over een aantal denkbeeldige boxsets kan fantaseren waar ik zo geld voor zou neertellen, zeg maar Het Complete Werk van KLF, De Verzamelde 12 inches van Underground Resistance, Europese Techno Pop 1979-1983. Hiermee wordt alleen een klein aspect duidelijk: boxsets zijn zelden gewijd aan dansmuziek. Om een echte boxset waard te zijn moet de muziek in principe dood zijn, het moet klinken als museum muziek, het moet muziek zijn die het waard is om bewaard te worden als een monument. Ergens hou ik mijn hart vast als favoriete artiesten de boxset behandeling krijgen zoals bijvoorbeeld The Stooges en hun ridicule Funhouse box met de 45765765 outtakes van ‘Loose’ of de Miles Davis complete opname series. De muziek wordt bedolven onder het idee van geschiedenisles, interessant voor musicologen maar eigenlijk niet meer dan een troef voor diegenen die willen bewijzen dat ze echte fans zijn. En zo wordt de boxset ook een instrument in de reductie van muziek tot een veredelde postzegelverzameling, uiteindelijk net zo waardeloos als de audiofiel die door de muziek heen luistert hoe goed zijn installatie werkt. De muziek wordt ontdaan van zijn directe kracht, het wordt een spel met objecten.

Wat betekent het voor de muziekjournalistiek? Dat er muziekfans zijn die niet meekomen met nieuwe muziek is jammer maar kan uiteindelijk niemand worden aangerekend, dat het popjournalisten overkomt is ook nog te vergeven, het zijn ook maar mensen zoals jij en ik. Nee, het probleem met boxsets is dat zij steeds vaker gebruikt worden als een aanleiding om weer hetzelfde verhaal te schrijven, weer het overzichtartikel over Bob Dylan, weer het oersaaie gezanik over hoe goed What’s Going On wel is. De boxset vergrijst het schrijven over popmuziek: het houdt alles voor gezien, het is achteruitkijkspiegeljournalistiek die kostbare ruimte in neemt die bij voorkeur gevuld moet worden met woorden over de muziek van nu (of met radicaal nieuwe inzichten over het verleden die ons iets vertellen over de toekomst.) Alles is nu echt wel gezegd over The Velvet Underground en daar verandert een bootlegserie op cd niets meer aan. Maar misschien moeten we een handje helpen en hierbij voorstellen dat er een vijfjarig embargo wordt ingesteld op alle boxsets en re-issue programma’s (mits een album nog niet op cd verkrijgbaar is.) In deze hypothetische rustperiode kunnen zowel platenmaatschappijen, luisteraars en journalisten zich eens bezinnen, heroriënteren en op deze manier eens wat minder platgetreden paden ontdekken. Het zal even pijn doen maar wat we ervoor terugkrijgen is een cultuur die weer vooruit durft te kijken, die het nieuwe produceert in plaats van het oude herkauwt. Daarna breekt natuurlijk de wereldvrede uit en leven we nog lang en gelukkig.

2002-01-21T15:13:00.000-08:00

THE DAXLS - THEATER KIKKER

Afgelopen zaterdag kwamen de dekselse Daxls uit Utrecht voor de allerlaatste keer bijeen om het vijf-jarig bestaan van het Pornogram Label te vieren.

Vlak voor het optreden werd de film 'Ich Saufe Mich Tot' vertoond, met smakelijke grappen over het legendarisch slechte optreden in Kikker van enkele jaren geleden. Zo zat als een tor waren The Daxls destijds op het podium verschenen, en nog veel zatter waren ze er onder luid gejuich er weer vanaf gedonderd.

De heren van The Daxls zijn inmiddels op leeftijd gekomen, en de 60s beatpunk uit de Utregse school (met exponenten de bakkebaardmansen van The Stoned, Beatle Hans, The Riddlers) klonk zaterdag ongeinspireerd en gedateerd. Gebleven was de charmante voortdurende chaos waar The Daxls patent op hebben. Al met al een overbodige reunie (The Daxls: 'dit dreigt ook weer op een ruine uit te lopen') van een gerenommeerde Utrechtse band.

Voor meer informatie over The Daxls (wie wil dat nou niet?) is de platenboer van Utrechts beste platenzaak Da Capo het adres.

2002-01-21T15:04:00.000-08:00

De Leedse Sleuteltjes
Bij het schrijven van een verhaal over de Leedse band The Music komt het vooral aan op parate kennis. Ga maar eens Googlen op "The Music" voor wat feitjes. Die zoektocht levert je 2.330.000 resulaten op. Dat is nog erger dan zoeken op "The Band". Vanavond heb ik The Music zien spelen in de bovenzaal van Paradiso. Na afloop hoorde ik iemand zeggen: I liked the band, not the music. Goeie woordspeling, maar klopt 'ie? Het is al laat.

The Music. Die naam. Hoe verzin je het? Je moet wel een bijzonder goed gevoel voor ironie hebben een een dikke laag eelt, want als je je band The Music noemt kun je er poep op zeggen dat deze naam alleen maar tegen je zal worden gebruikt. De broekies van The Music halen met z'n vieren nog niet eens de tachtig. Wie denken ze wel dat ze zijn? Moeten ze niet allang in bed liggen? Nee, The Music mag van mij laat alle avonden in de week laat opblijven, want ze hebben hun huiswerk af. Ze weten waar Abraham de mosterd haalt. Zanger Robert Harvey heeft vaak in de platenkast van zijn oudere broer zitten neuzen en wanneer hij het huis voor zichzelf alleen had heeft hij luidkeels staan meegalmen met Robert Plant, Ozzy Osbourne en Ian Astbury. Later als ik groot ben, wil ik ook een band en dan wil zingen zoals zij, moet hij gedacht hebben. En het is hem gelukt. Hij was vast een sleutelkind en vaak alleen thuis. Elastieke ledematen en stembanden, een lekkere galm er overheen, een flinke lichtshow, als je niet oplet tuin je er met open ogen in. Dat mag hoor. Daar is niets mis mee. Maar wel als de band in kwestie The Music heet. Als The Music zich Some Music had genoemd, dan hadden zij hun belofte waargemaakt. Dan was het gewoon weer zo'n alleraardigst maar niet verrassend Engels bandje geweest en was iedereen blij naar huis gegaan. Nu gingen alleen de mensen blij naar huis die van een Stone Roses wall of sound houden en niet van verrassingen.

2002-01-20T15:10:00.000-08:00

THE NOTWIST -NEON GOLDEN
Weilheim. Een klein, conservatief stadje iets ten Noorden van de Alpen, Zuid-Duitsland. De vette Mercedus van het nachtelijk auto-rij programma van de ZDF moet er, begeleid door coole jazz muziek, vele malen langs gekomen zijn (huiskamervraag: Wat was de naam van dit programma?).

Het landelijk gebied rond Weilheim staat bekend als het land van 'Penck en Bruckner'. Deze wereldberoemde geologen ontvouwden in het begin van deze eeuw aan de hand van het heuvelachtige landschap rond Weilheim hun theorie van de ijstijden, en legden zo de basis voor de geologische tijdsindeling van het Pleistoceen (Gunz, Meindel, Riss en Wurm).

Een eeuw later zijn er wederom grootheden neergestreken in Weilheim, ditmaal gaat het om muzikale grootheden. De leden van The Notwist brengen al jaren de meest bijzondere muziek uit. Is het niet met The Notwist, dan wel via neven-projecten als Tied and Tickled, Console, Couch of Lali Puna.

Op de nieuwe plaat van The Notwist (Neon Golden) hebben we vele jaren moeten wachten. Het resultaat overtreft iedere verwachting. Op ongekende wijze slagen de leden van de Notwist er op Neon Golden in om 'koude' electronica (neon) te combineren met het 'warme' geluid van de banjo, cello, klarinet en saxofoon (golden), en dat nog wel in de vorm van perfecte experimentele pop-songs.

Onmiskenbaar The Notwist, kristalhelder als een gouden bergbeek, zorgvuldig en perfect tot in alle details. Neon Golden is een groots muzikaal begin van 2002, bijna net zo groots als het begin van een nieuw geologisch tijdperk.

Optreden: Donderdag 7 maart in Paradiso

2002-01-19T09:48:00.000-08:00

"I'M SO BAD, I EVEN MAKE MEDICINE SICK!"

Afgelopen woensdag vierde Mohammed Ali zijn 60ste verjaardag. Om dat te vieren plaatste The Guardian Alistair Cooke's verslag van Cassius Clay's legendarische eerste gevecht tegen Sonny Liston op de site. Cooke's verslag is meer dan alleen journalistiek verantwoord of een vastlegging van een bijzonder moment (een tot dan toe onbeproefde Clay die totaal tegen de verwachtingen in de notoire wereldkampioen op fabelachtige wijze declasseert). Het is tijdloze proza. Het was inderdaad een fantastisch gevecht, met een mooi verhaal en echte karakters eromheen. Cooke's verslag was lang niet de enige en toch was het - op zijn zachtst gezegd - mooi genoeg voor The Guardian om uit het archief te halen toen Ali 60 werd afgelopen week. Dat zegt mij in ieder geval al genoeg. Toon wat trots in je werk, godsamme...

Sportschrijvers en popjournalisten hebben met elkaar gemeen dat ze situaties, zaken en mensen bespreken die tot de collectieve verbeelding spreken, die inspireren. Vorig weekend op Noorderslag mocht ik in een heuse discussiepanel zitten met popjournalist Peter Bruijn en Popprijs-bobo Mir Wermuth. Zelf had ik weinig in te brengen in het gesprek, dat vooral ging over het gemis aan bezielde proza in de popjournalistiek. Nu hoor ik je zeggen: "Goh Ariën, dit was nou echt de uitgelezen kans om De Subjectivisten te pushen. Waar was je met je kop?" Ik zeg daarop dat we eigenlijk - nog - niet in die discussie hoorden. Dat we nog maar amper zijn begonnen met De Subjectivisten en dat (muziek-) weblogs nog altijd een nieuw en onbeproefd medium zijn. Klinkt laf, ik weet, maar je kan kankeren wat je wil over de huidige stand van zaken in de popjournalistiek en allerlei dingen gaan staan opperen, maar als je NOG niks hebt om het te backen dan sla je een nog stommer figuur. Maar dat terzijde.

Bruijn en Wermuth keken met ongebreidelde weemoed terug naar Martin Bril en nog een paar anderen. Mensen die zogenaamd geen blad voor de mond namen en een plaat of een optreden 'blow for blow' en met prachtige zinnen beschreven. Vroeger was alles beter. De koffie smaakte lekkerder, de lucht was frisser en het gras groener. Goh, fijn dat ze dat nog mochten meemaken.
Alleen de sportpers kan tegenwoordig wegkomen met mooischrijverij was de consensus. Sportschrijvers worden in de regel ook beter betaald. Da's triest. Maar wiens schuld is dat? Of mag ik dat niet vragen?

Ook hier geldt de uitdrukking: "You're either part of the problem, part of the solution or part of the scenery". Je kan je blindstaren naar de goede oude tijd of je kan - met z'n allen, kost wat kost - ervoor zorgen dat het niveau, het engagement en de provocatie terugkomen. Bijzondere plaat of optreden of niet, durf een eigen stijl, een eigen mening te hebben, wat extra's erin te gooien.

Of zullen de popjournalisten de kaas van hun brood laten blijven eten door een stelletje amateurs als wij? Ook goed, hoor!:-)

2002-01-18T14:18:00.000-08:00

3 Wensdromen van Mogelijke Muziek

Je kan producers in dansmuziek, electronica of hoe-je-het-wil-noemen wel gerust hun gang laten gaan, in hun slaapkamers muteren ze muziek rustig verder. Dat weerhoudt me de laatste tijd niet om te dromen van nieuwe mogelijkheden voor dansmuziek. Met name als ik naar oude platen luister wil de gedachte zich altijd voordoen: “kunnen we hier tegenwoordig wat mee?” Niet zo zeer een letterlijke overname van de muziek (het spook van retro) maar een interpretatie van de ideeën er achter. In 2001: Daft Punk dromen op hetzelfde moment drie kanten op (transatlantisch, naar de kindertijd en in de toekomst), Fennesz introduceert Brian Wilson aan My Bloody Valentine, Felix da Housecat die een perfect Europa fantaseert, etc, etc. Kortom drie modellen die ik graag ooit in werkelijkheid zou willen horen:

Model 1: The Faust Tapes
Elke keer als ik naar The Faust Tapes (1973) luister denk ik: waarom heeft dit zo weinig navolging gekend? Faust plakt 26 stukken muziek aan elkaar en vormt het zo tot één continu stuk dat alle kanten opspringt van lieve hippie liedjes, tot mega-riffs en psychedelische ongein. Het lijkt me als artiest zo bevrijdend om op deze manier met goede ideeën om te gaan in plaats van je slaafs te schikken naar de conventies van het afgeronde lied of kant-en-klare DJ gereedschap. Future Sound of London heeft het idee gebruikt op Dead Cities maar ze zijn uiteindelijk te clean en te braaf. Het moet namelijk wel losjes klinken en er moet plezier uit spreken. Tot nu toe komt Mouse on Mars op het wild eclectische Idiology het dichts bij (al moeten ze wel alles nog een keer aan elkaar plakken.) Het liefst zou ik zien dat iemand 4-Hero hun orkestjes en soulzangeressen afpakt en dwingt hun versie van The Faust Tapes te maken.

Model 2: Kevin Ayers
Er bestaat een prachtig idee dat Autechre, Boards of Canada en Aphex Twin een nieuwe vorm van folkmuziek maken (zie bijvoorbeeld 1471 over Autechre) of explicieter: een futuristische update vormen van een typische Engelse pastorale muziek traditie waar Nick Drake als lichtend voorbeeld voor dient. Een verfrissende blik op techno die eens verder kijkt dan de gebruikelijk grote stad, cyborg en science fiction fantasieën. Wat ik graag zou zien is een techno variant op het Kevin Ayers personae. Ayers, ooit bassist bij Soft Machine, zingt op zijn soloalbums bij voorkeur odes aan luiheid en het goede leven, met een typische Britse air, halfironisch/halfmelancholisch en met een relaxte houding van jezelf niet al te serieus nemen. De talentvolle mooie jongen opgegroeid op Mallorca die zowel mooie als duistere liedjes zingt over vrouwen, dope, eenzaamheid, slapen, etc. Ik zou in techno graag zo’n personae willen zien, iemand met charisma, niet al te serieus, die misschien een halfduister ecstasy niemandsland tussen Ibiza en Engeland weet te vangen in zijn muziek. De laatste jaren komt Richard D. James een beetje in de richting al is hij te sterk gevangen in zijn eigen Aphex Twin mythe om de wensdroom te completeren. Leila zou als verwende Perzische prinses een interessante vrouwelijke versie kunnen worden van het model.

Model 3: Kate Bush
Verreweg het moeilijkste model. Kate Bush emuleren betekent: een goede stem hebben, zelf alle muziek maken en je zelf in diggelen laten vallen om door je muziek talloze personages aan te nemen met behulp van een flinke dosis eruditie. Ga er maar aan staan. Never Forever, The Dreaming en Hounds of Love zijn een soort besloten muzikale werelden die weinig navolging hebben gekend omdat ze zo vervlochten zijn met haar persoonlijkheid. Lastig dus, maar toch liggen in de proto-techno van The Dreaming magische beloften verborgen die tot navolging zouden moeten inspireren. Vrouwen en technologie bijten elkaar al een tijdje niet meer, maar het resultaat is vaak nog te voorzichtig. Björk komt een eind, maar is nog steeds afhankelijk van haar muzikanten-van-de-week, zoals ze vooral te weinig controle heeft over taal om je werkelijk in tracks mee te voeren en vervolgens te overheersen. Ursula Rucker heeft wel de stem en eruditie maar is weer muzikaal vaak te braafjes. Dat is misschien de essentie van Kate Bush: je voelt je nooit veilig in haar wereld. Een soort spanning die ik graag in dansmuziek wil tegenkomen.

2002-01-17T12:06:00.000-08:00

WHATEVER HAPPENED TO MY ROCK 'N' ROLL?!

Nu in ons forum: een discussie over het huidige nut van Het Gitaarbandje. Heb je even tijd? Doe mee!

2002-01-16T23:04:00.000-08:00

MY GENDER (FIXED)

Zoals Simone de Beauvoir zei: “Men wordt niet als vrouw geboren, men wordt er een.” Vandaag kocht ik de nieuwe Le Tigre. Samen met Feminist Sweepstakes kocht ik een politieke boodschap. Feminisme is cool. Bij elke aankoop, bij elke discussie en bij elk optreden draag je bewust of onbewust bij tot de politiek in rock.

Rock is een mannenwereld. Als vrouwelijke muziekfan maak je een keuze wanneer je die wereld binnenstapt. Ook al ontken je misschien jaren aan een stuk dat hormonen geen rol spelen, toch maak je een statement. Je staat in het publiek omringd door mannen. Jij bent de uitzondering, niet de regel. Zij identificeren zich met de groep op het podium. Jij accentueert het lust-aspect in de muziek. Ofwel als onderwerp in het lied, ofwel als vrouw in het publiek. Je bent deel van een weblog team. Teveel razende mannelijke hormonen. Dus daar sta ik dan... als vrouw.

Er zijn weinig vrouwen die mij inspireren. X Ray Spex, Slits en Neneh Cherry waren rolmodellen. Ze waren bewust van hun vrouwelijkheid. Hun muziek was een cacafonie van kletterende gitaren, snauwend gezang en dans-ritmes. Daarnaast is er echter een legio aan vrouwen die zogenaamd Girl Power propageren maar eigenlijk sexisme (en capitalisme) personifieren. “Suck my left one” Spice Girls en Atomic Kitten.

Feminist Sweepstakes onderstreept de dichotomie tussen vrouw en man. In tegenstelling tot haar vroegere groep, Bikini Kill, incorporeert Le Tigre humor in haar geluid. Weg met het rauwe geluid, nu wordt de tekst ondersteund door electro-new wave-funk-punk. Een vrouwelijke versie van Gang of Four.

Kathleen Hanna is zich bewust dat de revolutie een dagelijks gevecht is. Het is een plaat releasen op Chicks On Speed. Het is Peaches vermelden in het CD boekje. Maar het is vooral beseffen dat subversie enkel kan bereikt worden met kleine (dans-) stappen.

2002-01-16T16:14:00.000-08:00

JAN SCHELLINK'S TREKKOORDSLAVEN

In de godvergeten jazz-scene van Utrecht is de energieke multi-instrumentalist en algemeen gewaardeerde clown Jan Schellink geen onbekende. Afgelopen donderdag bracht hij z'n nieuwste project 'Jan Schellink's Trekkoordslaven' in het SJU-Huis. Gehuld in het gevreesde donkergroene chirurgen maatpak (inclusief mondkap) gaf Schellink z'n visie op het huidige sample-tijdperk.

Op het podium speerde Schellink als een moderne Kermit heen en weer tussen sampler, microfoon, basgitaar, loop-apparaat en de klassieke piano. Zo af en toe verdween hij achter het podium naar een klein hok naast de wc waar z'n muzikanten ("muziekmensen") gestald waren. Deze muziekmensen werden door middel van lampen ("trekkoorden") vanaf het podium door Schellink geactiveerd.

Muzikaal leverde dit een uiterst complex spektakel op. Schellink is niet de man voor concessies en grilligheid is z'n kenmerk. Qua concept kunnen echter vele moderne sample-bands de ogen uitkijken bij Schellink. Waar de laatsten doorgaans het publiek zwaar bedonderen met hun 'live-acts', levert Schellink dat waar het werkelijk om gaat: bloed, zweet en tranen, zelfs te bewonderen tijdens het pissen.

2002-01-16T12:31:00.000-08:00

OUTKAST - THE WHOLE WORLD

Dit lijkt mij echt een typisch voorbeeld van een track dat - ondanks al het harde werk - toch onuitvoerbaar blijkt en dus de prullenbak ingaat. Om dan uiteindelijk alsnog - afgestoft en wellicht een beetje bijgeschaafd - als "nieuwe" single op een Greatest Hits comp terecht te komen. Miraculeus is inderdaad het woord van toepassing hier. Ik zie André 3000 en Big Boi al voor me, apestoned, giechelend over wat voor geschifte beat ze nu weer uit de koker van hun Stankonia-lab hebben laten verschijnen.

Big Boi: "Gekke neger, jij met je Marilyn Manson ook!"
André 3000: "Wat nou?! Het is keivet, man!"
BB: "Hey, wa's nou niet keivet wat we maken?!" Dre en Boi geven elkaar snel een kietelige low-five. "Maar hoe de fuck moet ik hier nou overheen rappen?!"
A3K: "Hmmm...Wacht even, ik heb hier ergens wel een tekst liggen."
BB: "Neger, alsjeblieft! Toch niet weer een over die ex van je hè?"
A3K: "Nee, deze gaat over hoe moeilijk wij het hebben."
BB: "Yo! Wij hebben het ook echt vet moeilijk hè..."
A3K: "Zwaar moeilijk."
BB: "Woord."
A3K: "Effe kijken waar het ligt." André kijkt rond op de vloer dat bezaaid is met lege voedselverpakkingen, wietzakjes, oude edities van The Source, pruiken, etc. "De witte kids gaan het echt vet diggen, man! Ik zie het nu al voor me...Shiiit, ik kan het niet vinden..." Ze schieten allebei in de lach. Big Boi pakt een van te voren gerolde joint van de stapel en steekt hem op. Killer Mike komt opeens binnenwandelen met een emmer Kentucky Fried Chicken. "Wie! Wil! Een! Stuk-!-Je?"

Uren later, het is diep in de nacht en iedereen is doodmoe. De sfeer is bedrukt. Op het mengpaneel staan inmiddels meerdere lege KFC-buckets en de blik in André's ogen spreekt boekdelen. Dit gaat niet lukken.
A3K: "Yo, dit gaat nergens naartoe. Ik wil naar huis, man."

Killer Mike: "Woord."
BB: "Dre, het was jouw idee en we maken het nog af ook. Vandaag. Morgen wil ik deze hol niet in, begrepen? Gaan we lekker chillen ofzo..." Hij neemt weer plaats voor de mic, concentreert zich en slaakt een laatste zucht.

"OK...Daar gaan we dan..."

2002-01-16T12:22:00.000-08:00

RIFLES COMING OVER THE HILL

Het moet een keer afgelopen zijn. Dat gezeur over The Strokes. Maar sinds ik dit weekend in de trein Neerlands beste muziekblad doorlas, zit me toch iets dwars. Niet dat 'Is This It' gezien wordt als een briljante plaat. De echte kenners weten wel dat er vorig jaar slechts twee platen zijn uitgebracht die het predikaat briljant waardig zijn (wanneer je nu na moet denken: je bent geen kenner). Nee, de zinsnede '.. de meest sensationele rock & roll plaat van de afgelopen 25 jaar' spookt al dagen door mijn hoofd. Pardon? 25 jaar? rock & roll? Gaat dit echt over 'Is This It'? Zijn er meerdere hevig afwijkende versies van deze plaat op de markt? Ook ik ben gecharmeerd van de lekkere poppy rock van The Strokes. Doet het vast ook goed bij meisjes. Maar pure rock & roll? Nee, The Strokes rock & roll noemen is net zo stupide als Velvet Underground rock & roll noemen. En laat nou juist daar de schoen wringen. Bij journalisten boven de 40 heeft Velvet Underground een soort cultstatus bereikt. The Stokes lijken op Velvet Underground. Heb je de link al gelegd? Die denkwijze van luie broodjournalisten is zonde want The Strokes zijn beter dan Velvet Underground. Al hebben ze best een handvol leuke nummers gemaakt ('Sweet Jane', 'Heroine'), de meeste Velvet Underground platen zijn oersaai en slecht gespeeld. Zogenaamd intellectuele muziek voor coke sneuvende New York Yuppen die er zo arty mogelijk uit wilden zien. En wilden luisteren naar dito muziek. Voor die muziek droeg Velvet Underground zorg. Als dat rock & roll is, wat is Britney Spears dan wel niet?

Nee. 2001 kent één pure rock & roll plaat. één van die twee briljante platen van vorig jaar. Een plaat gemaakt door Rebellen. Black Rebel Motorcycle Club is wél rock & roll. En al komt de band dan niet uit New York of Detroit maar uit San Fransisco: zij begrijpen waar muziek om draait. Geen saaie referenties naar Velvet Underground, maar ronkende gitaren, een brute bas en wonderschone melodieën. Black Rebel Motorcycle Club kent haar helden. Weet dat niet Velvet Underground, maar The Stooges, MC5, The Jesus & Mary Chain, Spacemen 3 en Stone Roses 'rockers-in-hart-en-nieren' zijn. Hun gelijknamige album blijft boeien. Keer op keer. Of ik nu door Eindhoven, Utrecht, Köln, Leeds of Amsterdam loop, steeds ruik ik benzine, voel ik vrijheid, voel ik het pure rock & roll gevoel. Met mijn handen wrijf ik mijn halflange vette zwarte haar naar achter, richt mijn kin iets op en geef alle mooie dames een 'echte mannen' knipoog. Ik stel me voor hoe die meisjes me met open mond nastaren terwijl het tred van mijn laarzen weerklinkt. Jammer dat zij Black Motor Rebel Motorcycle Club niet horen. Dat zou het plaatje compleet maken. Voor even de God of rock & roll! Yiiiihaaahh! Maar wat Black Rebel Motorcycle Club echt briljant maakt is de combinatie van vuige brommende rock & roll en bloedmooie kwetsbaarheid. En al mist het nummer 'Rifles' eigenlijk dat eerste: dit is rock & roll zoals het hoort. De adrenaline stroomt naar je hoofd en daarna naar je heupen. Dansen tot je er bij neervalt. Dansen om je tranen te verbijten. Pure rock & roll. Probeer dat maar eens met The Strokes.

2002-01-15T04:57:00.000-08:00

HOE EEN VIDEOCLIP VAN FAITHLESS JE AAN HET DENKEN ZET

Tarantula – Faithless
Zo’n eenvoudig idee dat ik me niet kan voorstellen dat niemand er eerder is opgekomen. De leden van Faithless staan op een volle dansvloer lekker uit hun dak te gaan, hun gezicht altijd gevolgd dankzij dat bevreemdende effect van het Mean Streets cameraharnas. Niet uit hun dak met overdreven dansbewegingen. Nee, die vreemde lachjes, wegdraaiende ogen, binnenpretjes, een ander soort zweet, wijzen er natuurlijk op dat Faithless “er helemaal aan” is. Ergens heel flauw maar vooral een mooie ode aan het genot van dansen onder invloed van ecstasy.

Terug naar 1991
‘Tarantula’ is in zijn naïviteit niet meer van deze tijd. Tenminste niet meer voor mij. Meer dan 10 jaar rave bevat een aardig gewicht aan betekenissen en ik kan me niet voorstellen dat zelfs de beginner met een schone lei aan informatie zijn pil slikt. Voor mij voelt ‘Tarantula’ als 1991 en ik zie het meewarig aan. Het afgelopen jaar had ik het veel te druk om me bezig te houden met gedachten aan een persoonlijk 10-jarig jubileum van rave. Waarom ook als het in de verste verte niet een afgesloten project is? Deze week werd ik toch een beetje die kant opgestuurd. Een vriend stuurde me onverwacht een gedeelte van zijn dagboek uit de tweede helft van 1991 dat tussen de regels een pad vormt van herinneringen aan feesten vol plezier zonder enige gedachte aan zoiets als de toekomst, lifestyle, onderscheid van genre of de cultus van de DJ. Een gesloten wereld van onschuld en brutale nieuwsgierigheid. Laat er ergens een tijd/ruimte afsplitsing zijn waar we altijd zoals op die 5 Oktober op weg naar Subtopia lopen, de zachte regen voor een keer niet irritant maar een sublieme weldaad. En dan de beats!

Screamadelica
Onbewust trek ik vorige week Primal Scream’s Screamadelica voor het eerst in lange tijd uit de kast, mijn favoriete plaat van 1991. Het klopt allemaal nog. Al dat gezeur over “het klinkt gedateerd”. Natuurlijk klinkt het gedateerd, als dat niet het geval zou zijn, ben je in 10 jaar niet veranderd (een nare gedachte.) Wat een perfecte plaat voor een Stones-fan die net aan de house is eigenlijk, zo’n slimme brug tussen de boogie van Sticky Fingers en acidhouse, veel te slim voor een lege term als cross-over. Ben opgelucht dat de plaat me nog steeds niet verveelt.

Reynolds vs. Gillespie
Goed, laat ik dat interview nog maar een keer lezen. Simon Reynolds interviewt Bobby Gillespie van Primal Scream ten tijde van het verschijnen van ‘Higher than the Sun’. Hoe vaak heb ik dat interview in de Melody Maker herlezen, steeds weer op zoek naar nieuwe aanwijzingen, gevolgd door nieuwe tochten naar de platenwinkel voor Miles, Coltrane, Buckley, Sun Ra, dub, Can, Suicide en P.I.L. Eloquentie, drugs, fascinatie, “ruimtevaart hoort spirituele doelen na te streven”, ‘Higher than the Sun’ = ‘Anarchy in the U.K.’ voor de jaren negentig. Een beschaafd gesprek waarin een nieuw universum zich lijkt te ontvouwen. Die zomer voelt als een breekpunt.

Energy Flash (1998)
Voor het eerst in drie jaar pakt Reynolds’ Energy Flash me weer, heb ik niet het gevoel dat ik het allemaal wel al wist. Of lijkt het nu beter omdat ik er meer mee bezig ben en het traject vanaf 1991 weer eens wil overzien? Waarschijnlijk wel, er is echter sprake van een nieuwe factor: mijn favoriete muziekcriticus is hier nog enthousiast over dingen. Het is geen Blissed Out, die unieke “Barthes gaat makkelijk met My Bloody Valentine door één deur” kaart van mogelijkheden waarmee hij alles wat ik over muziek dacht op losse schroeven zette, maar Energy Flash barst uit zijn voegen met speculatieve theorieën, prachtige observaties en beschrijvingen van wat onbeschrijfelijk heet te zijn. Een noodzakelijke geschiedenis van dansmuziek vermomt als intelligente liefdesverklaring.
Helaas lijkt Reynolds de laatste jaren steeds meer de gedesillusioneerde criticus te worden waar hij bepaalde Amerikaanse collega’s altijd zo graag van beschuldigd. Zijn terugblik op 2001 (Faves 2001) is iets positiever gestemd dan voorgaande jaren, maar als ik het vergelijk met de toon van Energy Flash dan wordt zo duidelijk dat dit vertrouwde baken van mij ergens een essentiële vonk is kwijtgeraakt. Een conclusie die ik waarschijnlijk al een paar jaar niet werkelijk onder ogen durf te zien. Nu ik Energy Flash herlees, besef ik dat ik hier al los kwam van zijn invloed. Omdat ik precies dezelfde tijdspanne had meegemaakt? Omdat ik tot andere conclusies was gekomen en andere stromingen verkoos? Of wilde ik, Kodwo Eshun volgend, niet steeds geconfronteerd worden met de hopeloze vraag wat de rol van (dans)muziek is in sociale verandering? De Sterren betoveren, De Straat is leeg.

Let’s Push Things Forward – The Streets (2002)
Het einde van het tijdperk van de criticus lijkt definitief aangebroken. Zijn autoritaire stem, die alles uitlegt, die leidt en stuurt, vervaagt in een eindeloze wirwar van meningen, van directe discussie die de snelheid van het modem afdwingt. “Hier een mp3 van met een voorproefje van het album van The Streets”. Let’s Push Things Forward, een sentiment dat me net als de trillende bas een vertrouwd gevoel van geborgenheid geeft. We gaan verder.

2002-01-14T13:21:00.000-08:00

Eurosonic 2002 of: hoe ik weer ben begonnen met roken

Vrijdagmiddag bel ik een bij de organisatie werkzame maat van me op om te checken of hij (net zoals vorig jaar) een perspas voor me klaar heeft staan. “Ik vrees dat ik helaas slecht nieuws voor je heb, kaartjes en passen is nu een heel andere afdeling geworden. Ik heb er geen zicht meer op.” Ik weet, ik had je eerder moeten bellen. “Denk niet dat het wat zou hebben uitgemaakt. Als je nu naar de kassa op de Grote Markt gaat hebben ze heel misschien nog kaartjes. We hebben er namelijk alweer teveel van in de omloop gebracht.” Nu gaan? “Ja, nu.” Ik sta in het midden van mijn kamer in mijn onderbroek. Er zal nog het een en ander moeten gebeuren voordat ik de deur uitkan.

Een uur later stap ik de bus uit, de Grote Markt op. Tegenover het Vindicatgebouw staan de portacabins waar onder andere de (pers-) kassa’s staan. Ik denk mijn slag te kunnen slaan wanneer ik Sas en Klaas in de kleine hokjes zie. “Nee, sorry pookie, we hebben echt allang geen kaartjes meer.” Had ik moeten zien aankomen. Misschien dat ik in de VERA wel wat kan regelen. Ik loop verder, de Oosterstraat in.

De mensen van 3FM en de VPRO hebben, zoals elk jaar weer, de bovenkamer van de VERA omgetoverd tot een professionele radiostudio. Radio op lokatie is sowieso spannend om mee te maken, maar Jaap Boots en consorten in de VERA, da's heel wat anders. Leuker kan haast niet. De ruimte is een waar indierock-museum waarvan de muren zowat uitpuilen van de duizenden posters en bandfoto’s, levende documenten van pak ‘m beet 25 jaar onafhankelijke popmuziek. Een mooie plek om jezelf als zender of omroep te profileren, al is het maar voor de schone schijn of om – al is het maar voor eventjes - op oude reputaties te teren. Het blijven immers andere tijden.

Ik begroet oude vrienden en vraag rond of men nog een 2e hands kaartje over heeft. Niet dus. Ook via de VERA kan het niet en Joost van de VPRO vragen om een polsbandje vind ik te ver gaan. Het is namiddag en ik weet nog niet of ik The Plan zal zien vanavond, laat staan dat ik Vido Liber, met wie ik min of meer heb afgesproken, zal spreken. Ik vraag Daphne of ze een peuk voor me heeft. Waarom weet ik ook niet precies maar ik hoor mezelf het nog zeggen, 4 maanden nadat ik met succes was gestopt. Of ze mijn ziel weer aan de duivel wou verkopen. Had ze wel vaker gedaan zegt ze en ik steek een Gauloise van haar op. VERA-prominent Sietze, die vanavond loopjongen voor de radio mag spelen kijkt me vragend aan. “Yep.”, antwoord ik gelaten. “Goed zo! Moet je vooral doen!” moedigt hij me aan, met de tembaco in de aanslag en een lach onder zijn snor.

Nog steeds zonder kaartje loop ik naar de Plato want daar staan al bandjes te spelen. Zornik, een drietal uit België met als frontman een gast met Flock Of Seagulls-haar in de Brian Molko update, speelt veilige poprock met “goudeerlijke melodieën” op de mezzanine van de platenzaak. “Goudeerlijk” (althans volgens de recensie in de Music Minded, leesvoer par excellence van IKEA-rockers en nitwits) staat voor mij gelijk aan “Zo hard mogelijk de andere kant op lopen”. Dat onaangename Jan-Douwe Kroeske-gevoel welt bij me op en ik zoek de voordeur.

Het is rond 6 uur wanneer ik weer op de Grote Markt sta. Ik vraag aan Klaas of er nog kaartjes zijn ingeleverd. Hij zegt van niet maar wijst naar de ingang van het Grand Theatre waar een man in een rode jack en een Krezip T-shirt nog net te zien is. “Hij heeft twee kaarten te koop.” Ik ren ernaartoe en scoor mijn kaartje voor 10 euro. Nooit gedacht dat een Krezip-fan ooit wat voor mij zou betekenen. Ik kan die man wel knuffelen.Terwijl twee vrienden van me tevergeefs naar kaartjes rondvragen laat ik de mijne in een wit polsbandje verzilveren door Sas. Ik trek vanachter het raam haar muts over haar ogen en pak de bus terug naar huis.

Negen uur. Mutua Fides is de kelder van studentenvereniging Vindicat. Gek genoeg bezatten de zonen en dochters van onze captains of industry zich in een stinkhol met een waterige tap. Boven mogen natuurlijk geen knorren komen en het stelletje hockeytijgers op de trap ziet daar dus ook op toe. Wat jammer dat The Plan net in het verdomhoekje van Eurosonic moeten spelen. Elke andere zaal zou beter zijn geweest. Ik kom Vido tegen. Altijd aftasten, zo’n eerste ontmoeting, maar we raken direct aan de praat en laten het slappe bier ons smaken. De band speelt, gezien de omstandigheden, goed. Hiervoor kende ik dus alleen ‘Mon Amour’ maar de rest van de nummers smaken naar meer. De meegekomen trompettist maakt hier al het verschil uit. Hij laat de band klinken als de missing link tussen de traditie van The Strokes (Screaming Jay Hawkins, de Velvets, Television) en die van een Elephant 6-band als Beulah of The Apples In Stereo (Beach Boys, Rokie Erickson). De klaagzang van de frontman gaat alle kanten uit, is aanstekelijk. Toch blijft het niet meer dan een wat routineus optreden. De muffe stank van oude jeneverkots zal hun vast ook opgevallen zijn.

Vido, zijn maten en ik lopen naar de Vismarkt, langs de lange rij voor Huize Maas waar Millionaire op het punt staan te spelen (we komen er toch niet in, toch een prima gelegenheid om mijn oude maat Gabri - amper 24 en nu al lokatieproducer voor 3FM - te begroeten), door naar De Beurs waar Alamo Race Track hun ding staan te doen met een ex-medeRedevider in het publiek. Ja, die ene die bij Johan een vaste paycheck heeft gevonden. Hij schijnt ze wel leuk te vinden, denk ik. Ik ook wel, al hadden ze van mij best wat langer in de repeteerruimte mogen garen. En een andere bandnaam mogen verzinnen.

AC Acoustics is al vol wanneer ik bij de Mutua Fides ben. Dan maar niet. Even later sta ik in de VERA waar The Music met hun wijd uitgesponnen psychedelische trip het publiek staan te overrompelen. Niks nieuws onder de zon natuurlijk, maar wel leuk omdat ze indruk weten te maken op een publiek dat hun grotendeels niet kent (het is vol en het blijft vol). John Peel (vaste klant van De Platenworm) staat erbij, kijkt ernaar en ik ga weer de stad in om SI Futures in Minerva te checken. Wanneer ik er aankom staan The Bays hun laatste nummer te spelen. Het hele schema van het festival heeft inmiddels een vertraging van ruim een half uur opgelopen en da’s maar goed ook want The Bays swingen weer de pan uit, zogezegd. SI Futures (of beter gezegd de laptopjockey die hun vanavond mag vertegenwoordigen) staat klaar om te beginnen in de andere zaal. Breakbeat, electro en 4-to-the-floor gaan naadloos in elkaar over maar toch nodigt het niet uit. Heb sowieso minder zin om te dansen dan ik aanvankelijk dacht. Dus ga ik naar het Grand Theater, naar Aerogramme. Vido is er ook en we worden getrakteerd op perfect afgestemd contrast, verstilde emoties, explosieve momenten, maar vooral ook op mooie liedjes. Ik weet ineens weer waarom ik Mogwai zo leuk vond ten tijde van ‘Young Team’.

We gaan voor de laatste keer vanavond naar de VERA want Reiziger moet nog gezien worden. Voordat ze beginnen ga ik even naar boven om te kijken hoe het met de uitzending gaat (en om een peuk van Sander te bietsen). Het is bijna afgelopen en Jaap gaat met de microfoon naar indrukken rondvragen. Hij belandt bij mij. Ik noem The Plan en geef hem dezelfde indruk die ik hierboven aan jou heb gepitcht. De VPRO-bazen proesten het uit:”Wat zei je nou precies?! Da’s wel een heel Subjectivistisch antwoord!” Inderdaad. Laat het maar lekker op je inwerken, vriend.

“Small is Beautiful! Big is Powerful!” Reiziger, met hun energieke spel, fijne melodieën en Mission Of Burma-achtige sloganteksten sluiten de avond op passende wijze af. Wat een geweldige band is dit! Het publiek is mee en op de valreep wordt Reiziger alsnog mijn band van de avond. Doodmoe, maar redelijk voldaan stap ik op mijn fiets en ga ik naar huis.

Morgen koop ik een pak Luckies. Heb echt niemand nodig om mijn ziel aan de duivel te kunnen slijten.

2002-01-14T09:15:00.000-08:00

a fortunate son is dead
Lee Robinson is dood. De zanger van de spaanse punkrockband Sin City Six overleed vlak na kerst op 44-jarige leeftijd aan kanker.

Geboren in Birmingham kwam hij begin jaren zeventig in de ban van Jimi Hendrix, The Rolling Stones en natuurlijk Birmingham's finest, Led Zeppelin. Hij kwam terecht bij de Fortunate Sons, een band gevromd door leden van de Barracuda's en de Flaming Groovies, waar hij aangenomen werd als drummer. Op één van de vele toernees van de band kwam hij terecht in Madrid, waar op dat moment "la movida" [even naar beneden scrollen] in volle gang was, en hij werd verliefd op de stad. Aan het eind van de jaren 80 keerde hij er terug om er te blijven, en richtte de Spaanse afdeling van distributeur Caroline op. Ondertussen bleef hij actief als zanger van zijn eigen band, the A-10, die hij enkele jaren eerder in Londen had opgericht met de Italiaanse punkrockers Romano, Pippo en Steffano.
Begin jaren '90 verliet hij Caroline om zich geheel te wijden aan the A-10 en zijn nieuwe betrekking als production manager van de Madrileense zaal Revolver. Na enkele releases op het label Munster Records stapte hij uit de band en richtte hij zich op zijn andere hobby, het fetisjisme. Verkleed als vrouw maakte hij de nachtclubs van de Spaanse hoofdstad onveilig, en schreef hij zijn blaadje Trans-Sexual iedere maand vol. Daarnaast speelde hij overtuigend de rol van drugsdealer in de undergroundfilm "Radiation", en begon hij aan een soloproject, de Lee Robinson Machine. Onder die naam bracht hij in 1997 de een album uit op het weinig opzienbarende Experimentaclub label.
Niet veel later begon de punkrockworm weer te kriebelen, en hij richtte met Mike Sobieski, Ángel Ramos, Barnaby Bowles en Norah Findlay [allen leden van de legendarische Madrileense punkrockband The Pleasure Fuckers] de Sin City Six op. Verscheidene singles op Punch Records, Bang! en Screamming Apple en een album op Locomotive Records waren het gevolg, naast een dikke 150 concerten in een paar jaar in heel Europa.

Lee Robinson was een moeilijke, maar inspirerende man, die geen compromissen sloot. Daarmee joeg hij iedereen, zijn vrienden incluis, tegen zich in het harnas, maar het maakte ook dat diezelfde vrienden veel van hem hielden. Ook al zag je hem jaren niet. Ik zal hem missen.

2002-01-13T13:23:00.000-08:00

Noorderverslag: een spoor van herinneringen

De trein zet zich in beweging. Een kleine tweeëneenhalf uur heb ik tijd voor het ordenen van de indrukken die afgelopen avond en nacht zijn opgedaan. Niet eenvoudig als je een plastic beker bier in de hand hebt gehouden in plaats van pen en papier. Ik sluit de ogen en graaf in het geheugen terwijl de felle winterzon als een stroboscoop tussen de voorbijschietende bomen dwars door mijn gesloten oogleden flitst. Van station tot station komen de beelden terug.

12.38 uur, station Groningen: de aanvang
Het is de eerste editie van Noorderslag waarbij ik van tevoren geen bands in het programmaboekje heb omcirkeld. Er speelt niets op het festival dat ik perse wil zien. Geen probleem, dan ga gewoon een avondje bandhoppen, zappend langs de zalen, in de hoop vanzelf aan de grond genageld te blijven bij een nieuwe ontdekking of solide set van een oude favoriet. In het eerste half uur Noorderslag lijkt er niet veel bijzonders te gebeuren. Mensen staan in de rij bij de garderobe en muntjesloketten en hebben even geen tijd voor Peel Seamus. De DJ draait zijn platen voor een vrijwel lege Binnenzaal. De Kleine Zaal lonkt niet, want ik heb geen trek ik Birgit. Grote Prijswinnaar Zober trapt af in de Foyer, geholpen door invaldrummer Ro Krom. Is dit het laatste grote optreden van een band die dankzij de VPRO dit jaar kunstmatig in leven wordt gehouden? Aan de mannen uit Kampen de taak mijn twijfels over hun houdbaarheid te weg te nemen.Vanavond gaat ze dat niet lukken, voornamelijk tegengezeten door mijn zeer recent gevormde en daardoor onwrikbare negatieve mening over de band en ondanks het feit dat ik het heel knap vindt hoe krachtig reus Niels met kopstem krijst over een dreigende tweeakkoordenbegeleiding. De finale van de Grote Prijs is een te verse herinnering en ik wil niet ’s nachts de slaap proberen te vatten met de melodie van Yerushalaim rondspokend in mijn hoofd.

12.44 uur, station Haren: een vroeg hoogtepunt
Beneden, in de Kelder, omgedoopt tot Music Maker Discovery Stage, staan vanavond de veelbelovende jonge talenten. Althans, dat doet de naam van de ruimte vermoeden. Iemand van de organisatie heeft bedacht dat het podium direct rechts van de ingang de beste plek heeft. Verkeerd gedacht. De hele avond lukt het slechts met grote moeite een weg te banen door de groepen mensen die voor de te smalle ingang blijven staan. Aangezien heel veel bezoekers Stuurbaard Bakkebaard willen uitproberen, is doorzettingsvermogen nodig om een redelijke plek te vinden waar je niet ingeklemd staat en rechtop wordt gehouden door je naaste omstanders. SB is een lichtelijk melig trio uit Haarlem. Ze kondigen nummers aan in nep-Deens en nep-Frans en zingen over chocolaatjes. Een maatje van me vindt ze klinken als de cabaretversie van Fun Loving Criminals. Het is volkse rock gezongen in zelfverzonnen taaltjes en uitgevoerd door straatmuzikanten die het bierkrattenpodium zijn ontgroeid en dankzij de elektronische versterking indruk maken. De contrabassist zet zijn grote instrument even opzij voor een bewust richtingsloze tettersolo op tuba. Hij eindigt dicht bij de microfoon voor de oorverdovende imitatie van een scheepstoeter. De muzikanten spelen de ruw uitgevoerde verzameling liedjes losjes, zonder zichtbare zenuwen. In de toekomst mogen ze wat mij betreft de niets toevoegende gimmick van de vervormde extra microfonen weglaten. Ik spits de oren voor het opvangen van spontane reacties in het publiek. Zo te horen zijn de mensen enthousiast en ontvankelijk voor de muzikale capriolen. Het label Munich schijnt interesse te hebben in het kant-en-klare debuutalbum van Stuurbaard Bakkebaard. Het zal me niet verbazen als dit optreden het label over de brug heeft gehaald.

12.58 uur, station Assen: glad en glibberig
Ligt het aan mij of is de Oosterpoort veel meer afgeladen dan de vorige edities van Noorderslag? Of is de verdeling van bands over de verschillende zalen ongelukkig uitgevallen een staan heel veel mensen op het zelfde moment opeengepakt bij een act terwijl de andere zalen nauwelijks gevuld zijn? De Marathonzaal is laag en klein. Het podium is moeilijk bereikbaar en niet hoog genoeg zodat je snel tegen ruggen aan kijkt. Floris is op zijn komende album loungy met een bite. De cd krast en kraakt onder stoffige en kaal gehouden triphop. Live is daar niets van terug te horen. Dit is jazzdance zoals dat pakweg tien jaar geleden kortstondig populair was. Nette, strak in het pak gestoken lottoballenmuziek zonder een greintje ziel. Dit houd ik niet eens een half nummer vol. Het Groningse Klein vs. Fatmen zitten met hun lichte, ironische funkrock niet ver af van het technisch gefröbel van Floris. Ditmaal wordt er gezongen, maar dat maakt de nummers niet minder inwisselbaar. De invloed van Ween zit te ver verstopt in de drang naar een perfecte uitvoering. Het is perfectie die doodslaat, wat ook geldt voor Tashas World uit Rotterdam. De tussen de nummers Engels pratende zangeres doet heel erg haar best een eigen draai te geven aan het eigenzinnige voorkomen van Erykah Baduh. Ze heeft een grote band achter zich staan vol muzikanten die stuk voor stuk hun instrument helemaal de baas zijn. Het is knap en voorzichtig groovy gespeeld en zuiver meerstemmig gezongen. Het is muziek die wil behagen en daarom alle eigenheid en avontuur buiten de deur houdt. Ik wil geprikkeld worden. Op een festival, Noorderslag incluis, wil ik me laten confronteren, op het verkeerde been gezet worden, unieke geluiden horen. Al is het maar voor even.

13.06 uur, station Beilen: Zwolle nadert
Legowelt leeft in een ander tijdperk. Tien minuten probeer ik in hun electro een vleugje van nu te vinden. Het is er niet, zelfs geen incidenteel flintertje. Het enige verschil met de jaren tachtig is de laptop op het podium. Als je het verleden wilt herhalen is het gebruik van de computer mij te gemakzuchtig, hoe lekker de geluiden ook kunnen zijn die het duo er uit tevoorschijn tovert. In tegenstelling tot de Noorderslagprogrammeurs dacht ik dat de electro-revival allang over zijn hoogtepunt heen was. Het publiek laat het in ieder geval massaal afweten in de Binnenzaal. Achter in de Foyer kom ik een van de vele groepjes met bekenden tegen. Noorderslag betekent mensen ontmoeten, handen schudden, drankjes uitdelen, goede wensen voor het nieuwe jaar uitspreken en meningen over zojuist meegemaakte optredens uitwisselen met mensen die er verstand van hebben. Je hoeft geen band te zien om een geslaagde avond te hebben. In de verte spelen de scholieren van Di-rect. Ze klinken als een Telekidsuitvoering van Kane. Di-rect is een kloon van een kloon. Snel afscheid nemen en terug naar de Kelder. Het is er relatief rustig, alle gelegenheid een strategische plek uit te kiezen voor het vormen van een goed oordeel over de Zwolse band Soaptrip. Mag ik even hardop een vermoeden uitspreken waarom Soaptrip op Noorderslag staat? Het heeft weinig met muziek te maken. Een van de recente Noorderslagprogrammeurs komt namelijk uit Zwolle. Het lijkt me heel sterk dat hij niet bevriend is met de band of op zijn minst met iemand die nauw bij de band betrokken is. Zit ik er ver naast? Soaptrip heeft niets te zoeken in de Oosterpoort. Ik heb niets tegen depressieve rock, integendeel, hoe beter het wordt uitgevoerd, hoe opgewekter ik wordt. Soaptrip denkt echter dat je depressiviteit moet omzetten in lusteloze composities, gezongen met een stem die niet treurt maar zeurt, voortgetrokken door apathische drums en zonder enige aanwijsbare persoonlijkheid op het podium.

13.15 uur: station Hoogeveen: de hoofdprijs
De Popprijs. De grote traditie op Noorderslag. Dat wil je eigenlijk niet missen. Dankzij onze bronnen weten we sinds 8 uur wie het gaat worden. In tegenstelling tot een van de lekkende juryleden houden mijn maatje en ik plagerig de kaken stijf op elkaar als een echtpaar uit Meppel uit het gesprek dat we met hen hebben opmaakt dat we meer weten dan de bedoeling is. Ze gokken zelf op Kane, Anouk of Krezip (in die volgorde en hopend op een veer in de reet van elk lid van de laatstgenoemde band). Ik ben blij dat het niet Kane wordt. Aangezien zij het afgelopen jaar een nieuwe plaat hebben uitgebracht en met hun semi-alternatieve aanval op de hitparades menig successen hebben behaald, ligt het voor de hand dat zij een van de grote kanshebbers zijn. Ik snap echter niets van de achtergronden van de Popprijs. Het is geen oeuvreprijs, waardoor een band als Normaal (ik noem maar wat) afvalt. De Popprijs is er voor de Nederlandse artiest of groep die in het afgelopen jaar een belangrijke muzikale bijdrage heeft geleverd aan de Nederlandse popmuziek. Logischerwijs denk je dan aan De Kift (het jubilerende gezelschap is multidisciplinair, doet aan creatief (her)gebruik van Nederlandstalige teksten, hanteert een grillige manier van arrangeren binnen een volksmuziekcontext, is uit de polderklei getrokken, heeft een talentvolle voorman met een respect en bewondering afdwingende sterke persoonlijkheid, is uniek en niet inwisselbaar met andere groepen) en aan Solex (ook iemand met een eigen, afwijkend geluid en originele, poppy ideeën over de rangschikking van in de popcultuur voor handen zijnde geluiden). Een prijs geven aan Kane zou waardering betekenen voor de Nederland in zijn greep houdende kopieerdrift en de ontkenning van het bestaan van een eigen muzikale identiteit. Een Popprijs voor Kane zou voor vele Nederlandse bandjes een verkeerd signaal zijn en de klooncultuur in stand houden. Alles liever dan Kane. Dan maar Anouk. Ik kan geen enkele prijzenswaardige muzikale bijdrage van haar kant aan onze popcultuur bedenken. Anouk is enkel en alleen bijzonder en een ster vanwege buitenmuzikale redenen. Het is haar onverzettelijkheid uitstralende lichaamstaal. Haar brutaliteit. Het is het spel met uiterlijk en imago, zich uitdrukkend in ondermeer twee stoere gouden voortanden. Het is haar eigenwijze geknok voor onafhankelijkheid. Anouk zegeviert omdat ze doet wat ze wil, niet over zich heen laat lopen en weigert uitgebuit te worden. Haar voorkomen suggereert een moderne vorm van feminisme in de door mannen gedomineerde rockcultuur. Is haar persoonlijkheid en de verheerlijking van het sterrendom zoveel prijsgeld waard? Het schijnt. De muziek die ze maakt is een aaneenschakeling van uitgekauwde rockclichés gezongen met een overdreven Amerikaans accent. Ze biedt niets dat een eigen, Nederlandse identiteit vertegenwoordigt. Het lijkt me niet verkeerd als de persoon Anouk een inspiratie kan zijn, over een positieve invloed van haar repertoire op de Nederlandse popmuziek ben ik minder zeker.

13.27 uur, station Meppel: een plek voor nieuw talent
Niemand in de zaal lijkt te durven klagen als Anouk’s naam wordt genoemd in de Grote Zaal, het doek opengaat en de duidelijk zichtbaar zwangere zangeres naar voren loopt. Niemand haalt het in zijn hoofd bier naar haar te gooien, wat volgens mij ook niet gebeurd zou zijn als ze niet zwanger was geweest. Anouk wekt blijkbaar ontzag op. Niemand ontgaat de arrogantie wanneer de zangeres zegt dat ze de prijs veel eerder had verwacht. Niemand protesteert. Begeleid door akoestische gitaar zingt Anouk een liedje, omdat dat nu eenmaal van haar verwacht wordt bij deze prijsuitreiking. Bij het refrein verlaat ik de circustent en ruil ik de zangeres in voor een Anouk-in-wording. Het gaat om de zangeres van de zeer jonge groep Elfi-Jarz, drie meiden en twee jongens uit Helmond. Muzikaal gezien klinken ze als het eerste de beste schoolbandje. Het ontbreekt de muzikanten vooralsnog aan talent voor het aanbrengen van verfijning in de wel heel erg basale alternatieve rock. De zangeres zou een rolmodel kunnen worden voor Marokkaanse meiden in Nederland. Ze koketteert geen moment met haar afkomst. Ze is helemaal zichzelf ondanks de priemende podiumlampen en de op scherp staande pennenlikkers in de Kelder. De natuurlijke zangeres heeft ontzettend veel plezier en wil de euforie met ons delen. Haar zang is even zuiver als krachtig, haar zware Brabantse accent is aandoenlijk. Ze moet echter geen Engelse teksten gaan zingen, want die zijn zo krom als Willem van Hanegem. Ik vermoed dat label Virgin er op gokt dat Elfi-Jarz de nieuwe Krezip gaat worden.

13.48 uur, station Zwolle: entertainment
Het is me halverwege het festival duidelijk dat ik niet hoef te hopen op een revelatie. Dan zijn er verschillende opties. Ik kan met een zuur gezicht in elke zaal een hoekje opzoeken en daar als een loopse kat azijn gaan pissen. Ik kan gaan klagen bij elke voorbijganger met wie ik per ongeluk oogcontact heb. Ik kan heel veel biertje tegelijk bestellen, me centraal positioneren en mezelf richting vergetelheid zuipen (verbazingwekkend hoeveel mensen dat daadwerkelijk staan te doen in de Oosterpoort). Een andere mogelijkheid is naar buiten te lopen, de kou in, op zoek naar mijn hotel en daar de dekens over mijn hoofd te trekken. Ik kies voor een vijfde optie: ik ga Noorderslag beleven zoals het blijkbaar bedoeld is. Het festival in de Oosterpoort is niet meer dan een feestje. Tien jaar geleden vierden we dat soort feestjes in de Flamingozaal van Artis. Ze werden georganiseerd door een of ander overkoepelend HBO-comité en je kon er als student ongelooflijk uit je dak gaan bij The Bob Color, in die tijd de hardst werkende band van Nederland (naar eigen zeggen). In de Oosterpoort staat in elke zaal een Bob Color (op een enkele uitzondering na zoals het sombere Suimasen, het eerder gesignaleerde Soaptrip en de niet nader te classificeren en deze avond door mij gemiste band De Kift). In de Foyer staat de feestneus-Bob Color (Luie Hond, Jovink), in de Kelder de aanstormende Bob Color, in de Entreehal de hiphop- en r&b-Bob Color en in de Binnenzaal de dance-Bob Color. Entertain us, roept het publiek en geëntertaind zullen ze worden. Hier is geen plek voor introspectie, vernieuwing en originele invalshoeken. Als ik me vanavond wil vermaken moet ik mijn zoektocht naar het bijzondere staken en me overgeven aan het gedachteloze feestgedruis. Dance the night away. Dat is wat ik doe.

14.30 uur, station Amersfoort: uit de bocht
Black Market Audio speelde eerder deze maand op een bruiloft. Het is slechts een kleine stap van bruiloft naar de Oosterpoort. De eerste paar nummers vermaak ik me door naar Peter Sellers en Jacques Tati te kijken, verwerkt als ze zijn in de begeleidende video’s op twee grote schermen. De bebrilde oude mannen van Black Market Audio spelen gemakkelijke deuntjes die steeds meer dansbaar worden naarmate het optreden vordert. De sampler braakt citaten vol stereotypen geleend uit de Hollywoodcultuur van de jaren vijftig en de Japanse en zwarte cultuur. De behaaglijke ritmes nodigen uit tot eerste voorzichtige danspassen. Als het laatste applaus is verstomd ga ik naar de Marathonzaal, verveel ik me enkele maten stierlijk bij de gladjakkers van Total Touch-imitatie Rose (de zangeres heeft een gouden strot, laat ik dat vooral niet ontkennen), vervolg ik snel mijn houterige swing bij de krachtige Britpop van The Sheer in de Kelder (wat zijn hun Hammondpartijen toch lekker!) en vlieg ik helemaal uit de bocht bij de dance meets rock van Mimezine. Zangeres Vera heeft een uitstraling waar je tegenwoordig een Popprijs mee kunt winnen. In tegenstelling tot Anouk zoekt Van der Poel subtiel naar onverwachte noten die plezierig dissoneren met de vierkwartsbreakbeats van de liveband achter haar. Here I Am, zingt ze, en ik zing met haar mee. Drie voor de hand liggende woordjes om mijn bestaan op deze planeet kracht bij te zetten en onze tijdelijke, collectieve zorgeloosheid te vieren.

Iets over 15.00 uur, station Amsterdam Centraal: thuis
Na de fietstocht tegen de wind in, schrijf ik het Noorderverslag 2002 terwijl het nieuwe album van The Notwist op de achtergrond speelt. Pick up the phone, smeekt Markus Acher op onderkoelde wijze. And answer me at last. Today I will step out of your past. Zit er zomaar een brok in mijn keel. Waar komt die toch vandaan? Bijna zou ik vergeten dat muziek meer is dan entertainment en in het gunstigste geval gemaakt is om in het achterste van mijn ziel te kruipen. Geen enkele band die ik gisteren zag heeft de moeite gedaan die verborgen plek op te zoeken. Ik heb niets tegen plezier en heb een heel fijn weekend gehad, maar is diepgang in de popmuziek teveel gevraagd op een festival?

2002-01-11T02:09:00.000-08:00

Punk As Fuck!: Forum Des Doods.

Wie wint morgen de Popprijs? Welke labels trekken de kar? Waar ging het nou in godsnaam mis met Kink FM? Nieuwe vragen in het Forum. Stap in de ring en doe mee!

2002-01-11T01:05:00.000-08:00

No More Loud Music

De dEUS singles verzamelaar No More Loud Music is, laten we eerlijk zijn, gewoon een manier om ons sukkelaars wat geld uit de geldbeugel te stelen. Compilatieplaten als deze zijn voor de labels gemakkelijk geld verdienen. Niet dat ik eraan kan weerstaan om geld te gooien op de toonbank - ik ben door de jaren een Pavloviaanse hond geworden die bij elke dEUS release schuimbekkend naar de platenboer holt.

Voor de novice is het een goeie manier om zijn of haar eerste stap te wagen. Voor de trouwe fan is het een manier om terug te stappen in de tijd. Het is pure nostalgie. We willen terug naar die tijd wanneer we voor het eerst “Suds & Soda” hoorden. Of terug naar die keer toen we Stef en Tom voor het laatst samen op podium zagen.

De muziek was (en is) allesbehalve aardschuivend of radicaal. Daarom precies kon dEUS meer platen verkopen dan bijvoorbeeld een groep als DNA, Marc Ribot of MARS waar het duidelijk inspiratie van haalde. Het was dissonant. Het was arty (farty). Het was experimenteel. Maar het was ook pop - al zorgde de groep er meestal voor dat het genoeg cacaphonie bevatte om nog steeds alternatief te zijn. Dat was ook een van de redenen dat het nooit wereldwijd doorbrak. Net niet glad genoeg. “Little Arithmetics”, bijvoorbeeld, was niet bepaald radiovriendelijk, ook al was het een fantastische popsong over het leven in de stad.

Net als Nirvana, was dEUS meer dan een paar platen en optredens. Tom Barman gaf hoop. Het besef dat iedereen een gitaar op kan pakken en spelen. Wat natuurlijk ook gebeurde. Talrijke jongeren vonden inspiratie in Worst Case Scenario en vormden een groepje. Belgen hadden voorheen weinig op trots op te zijn. Er was wel Plastic Bertrand en T.C. Matic. Maar dat was dan weer van een oudere generatie. “Suds & Soda” was onze “Smells like Teenspirit”.

Voor de passieve/consumerende fan was het een cursus pop cultuur. In interviews konden we lezen wie hem inspireerde. Van Palace tot George McCrae, hij coverde en sampelde van alle genres. (Juist, soms ging het een beetje de foute richting uit.)

Uiteindelijk is er nog de bonus-track, een popsong (zonder fuck-ups - blijkbaar kan het ook zonder dissonantie). “Nothing Really Ends”, is een ironische boodschap naar fans en media. Een welgemeende middelvinger naar de ongelovigen in het publiek. Is dEUS eeuwig of niet? Persoonlijk hou ik er m’n adem niet voor in. dEUS heeft z’n functie gehad voor de Belgische muziek.

2002-01-10T08:51:00.000-08:00

Passie

Ik ging eigenlijk naar mijn platenboer om Vincent Gallo te beluisteren, maar die was nog niet binnen. Daarom maar in eerste instantie Rhythm & Sound beluisterd (heel fascinerend, maar dit vraagt om meerdere keren, dunkt me) en oude Squarepusher ('Music Is Rotted One Note', waarvan ik, net als bij de rest van Squarepusher's werk, nog steeds niet weet wat ik ervan moet denken, terwijl ik hem toch al ettelijke keren heb beluisterd). Uiteindelijk kwam ik uit bij Charles Mingus. Zijn klassieker 'Mingus Ah Um' in dit geval. En vanaf de allereerste tonen was ik verkocht. Vreemd genoeg heb ik, ondanks mijn liefde voor jazz, erg weinig platen van Mingus. Daar gaat vanaf nu verandering in komen, want dit is vermuzikalisering van het begrip passie. Het begint met die typische, opzwepende en swingende Mingus contrabas, maar de track die het meeste indruk op me maakt is 'Goodbye Pork Pie Hat', een eerbetoon aan de toen in 1959 net overleden saxofonist Lester Young. De passie en emotie is tastbaar in de melodie en het spel, en daardoor is het gebodene verschrikkelijk confronterend. Het komt hard aan, en net daardoor is de muziek zo overtuigend. Hier ben ik dus altijd naar op zoek in muziek. Dit keer komt het door Charles Mingus, maar het kan net zo goed door klassiek komen (zoals bij de derde symfonie van Gorecki), of door pop (als in 'All I Need' van Air). Het genre maakt niet uit, maar feit is dat alleen de beste muziek zoiets kan overbrengen, en in dit geval is het alsof jezelf net aan het rouwproces bent begonnen dat Charles Mingus destijds in alle hevigheid beleefde. Een ander feit is dat er tegenwoordig maar erg weinig muziek wordt gemaakt die dezelfde gevoelens van passie kunnen overbrengen. Eens afwachten of 2002 daar verandering in kan aanbrengen.

2002-01-10T05:26:00.000-08:00

The Langley Schools Music Project – Innocence & Despair

Muren van CD’s, allemaal omgetwijfeld heel interessant, zo interessant dat je geen keuze meer kan maken. En dan blijft je blik even staan op iets wat hier niet hoort te zijn. Een hoes met een collage van zwart-wit foto’s van zingende, klappende en muziek spelende kinderen die direct te plaatsen zijn in een ander tijdperk. The Langley Schools Music Project. Je leest vluchtig de hoestekst over “60 koppig kinderkoor, zonder training, Beach Boys, 1976, West-Canada, lo-fi Spectorian majesty”, je ziet een tracklist met typische radio krakers uit de jaren zeventig en denkt iets van “goh Space Oddity staat er op”. Dan leg je de CD terug want je vertrouwt het niet, dit riekt teveel naar ironische “we-weten-van-gekheid-niet-meer-waar-we-naar-moeten-luisteren” kitsch. Maar het idee laat je de dagen daarna niet meer los. Misschien is het eens goed om totaal een verkeerde stap te zetten en niet alles van tevoren te kunnen voorspellen. En je voelt de aantrekkingskracht groeien, je weet dat je het moet horen: nostalgie naar je eigen jeugd in die jaren, melancholie, het vage idee alsof je door naar de muziek te luisteren terug kan keren in die tijd en ruimte, om vervolgens naar buiten te stappen, een vliegtuig te pakken met als doel jezelf eens te gaan opzoeken.
Wat leeswerk op het Web doet je verlangen alleen maar toenemen. Hans Fenger, een hippie muziekleraar begint in de jaren zeventig les te geven op drie scholen in het plattelandsdistrict Langley in West Canada. Fenger, fan van Sun Ra en Brian Wilson laat de kinderen liedjes zingen die ze zelf leuk vinden. Met een beperkt instrumentarium dat bestaat uit een elektrische bas, een uitgekleed drumstel, tamboerijnen en de essentiële xylofonen laat hij de kinderen zijn arrangementen vol enthousiasme spelen. Na maanden van lesgeven en 3 repetities besluit hij in de gymzaal van Glenwood een opname te maken die resulteert in een lp die in een beperkte oplage van 300 voor de kinderen en ouders wordt geperst. Om jaren later te worden ontdekt door een radio-DJ, “and the rest is history”.

Je zet de CD op en denkt meteen “Toch weer ingetrapt! Een normale schoolband die leuke liedjes zingt.” Teleurgesteld ga je wat dingen doen in huis en je hoort ‘Good Vibrations’ langskomen. Je luistert wat aandachtiger en je begint vreemde dingen te horen, arrangementen die klinken alsof ze zijn geschreven voor gamelan, de ruimtelijke akoestiek die je doet denken aan de meer intiemere Belle & Sebastian-liedjes. Dan is er inderdaad de Spectoriaanse muur-van-geluid waarmee ‘Band on the Run’, ‘Saturday Night’ en ‘Help Me, Rhonda’ uit volle kracht worden vervormd tot iets heel vreemds en moois. Dan volgen een aantal momenten waarop de kinderen inderdaad iets unieks weten creëren. ‘Space Oddity’ is surrealistisch avontuur. Je realiseert vervolgens dat Brian Wilson geen grap maakte toen hij zei dat hij “tiener symfonieën voor God” wilde bedenken, de zeven nummers van zijn hand die hier worden gebruikt lijken veel eerlijker wanneer kinderen ze zingen. ‘The Long and Winding Road’ wat ik altijd een vermoeiend Beatles nummer heb gevonden wordt, solo gezongen door Joy Jackson, een schrijnend lied over het einde van onschuld en de rest van het vermoeiende leven dat stap voor stap dichterbij komt. Nog beter is ‘Desperado’ dat door de 9-jarige Sheila Behman samen met Fenger’s pianobegeleiding (klinkt begraven in de tijd) wordt omgevormd tot een overweldigend lied van een eenzaam kind dat hulpeloos tijdperken aan zich voor bij ziet trekken. Het einde van het kind-zijn wordt genadeloos aangekondigd.

The Langley Schools Music Project’s Innocence & Despair is uniek, krachtig en ontroerend. Maar voordat ik de fans van Beach Boys, Phil Spector en het latere werk van Mercury Rev toevertrouw dat ze blindelings naar de platenzaak kunnen rennen, is er ook iets van twijfel die blijft spoken in mijn hoofd. Het gevaar ligt op de loer van ‘de hipster’ die nog vreemdere muziek weet te vinden dan de rest, één van de redenen waarom de goedkeurende opmerkingen van John Zorn in de CD-hoes, hoe eerlijk ze ook mogen zijn, me een doorn in het oog zijn, er spreekt net iets teveel uit van “dit is de weirdste shit die je gehoord heb sinds Derek Bailey twee gitaren tegelijkertijd speelde”.
Er is echter een persoonlijkere twijfel: ergens is het hele idee van de CD te perfect. Had ik ook maar enige interesse getoond als het album had bestaan uit een verzameling hedendaagse liedjes? Of als het om een schoolband uit Urk ging die dezelfde liedjes als op Innocence & Despair hadden gezongen? Of een schoolband uit een andere tijd? Ik geef eerlijk toe: ik denk het niet. Hoe vreemd de arrangementen af en toe zijn en hoe bloedmooi de uitvoeringen, de sleutel ligt in de afstand tot de jaren zeventig (al geeft het op een of andere manier net een extra dimensie dat het op een afgelegen plek in Canada heeft plaatsgevonden.) In dat decennium dat maar blijft zeuren in mijn hoofd als een verloren kinder-utopie. Want ook al laat ik een redelijke stem toe die stelt dat de kinderperceptie alles verkleurt, ergens vertellen mijn herinneringen dat je wel degelijk kon aanvoelen dat de dingen eenvoudiger, mooier en vriendelijker waren. Dat het kortom de mooiste tijd was om kind te zijn omdat iedereen naïever was. Misschien is dat de reden waarom ik Innocence & Despair niet vaak zal draaien, het blijft die fascinatie met voorbije dagen voeden en maakt het in het geval van ‘Desparado’ nog melodramatischer en intenser dan ik het in werkelijkheid wil laten zijn.

2002-01-10T01:16:00.000-08:00

Zijn we er nog?

“Ah leuk, dan kom ik langs als er een keer een mooi bandje speelt” kreeg ik nog
wel eens te horen wanneer ik iemand vertelde dat ik Nederland ging verlaten om
in Antwerpen te gaan wonen. Want wie kent de Antwerpse scene niet? En dat begon echt toen er zoveel leuks aan de gang was met bands als dEUS, Zita Swoon
(heette destijds nog Moondog Jr.), Soulwax, Metal Molly, Nemo, Flowers for
Breakfast en ga zo maar door. We lazen en hoorden over de vele clubs, de vele
optredens. Trad de band zelf niet op dan was de zanger niet te beroerd om zelf
met z’n gitaar in een cafe te gaan zitten. Dag en nacht leven met muziek, daar
in Antwerpen. Maar de werkelijkheid bleek toch wel anders te zijn. Er zijn niet
zoveel clubs en zalen waar die bands zouden komen waar ik op hoopte. Het
leukste uit binnen- en buitenland gaat sneller naar Brussel (vooral Ancienne
Belgique), Hasselt en Gent. Clubs of zalen die vroeger bloeiden bestaan niet
meer of hebben een andere functie gekregen. Bijvoorbeeld de benedenzaal van
Cartoons waar Tom Barman nog wel graag kwam en nu is gesloten (gelukkig is het
bioscoop-gedeelte nog wel over met de betere filmhuis-films.) Ik was nog
hoopvol toen vlak na mijn aankomst Spiritualized in Hof Ter Lo speelde maar dat
blijkt dan vooral een zaal voor zwartkijkers te zijn die komen voor metalhelden
als Marduk, Savatage en Tiamat. Het aanbod in België ziet er ook anders uit dan
een paar jaar geleden. Momenteel fungeert het experimentele Millionaire als
leider van de popscene. Fence blijft leuke Weezer/Pavement-achtige liedjes
maken maar door het ontbreken van echte knallende singles op Angels On Your
Body hoor je er te weinig van. Zita Swoon heeft laten zien dat D.I.S.C.O. op I
paint pictures on a wedding dress geen poging was om leuk te zijn maar kwam met
veel te veel disco op hun Life = A Sexy Sanctuary en bedient vooral de
gemiddelde TMF-kijker. Ook ondanks de uitstekende singer/songwriters Tom Helsen
en Kris Dane komt de Belgische scene toch echt niet tot leven en dus ook de
Antwerpse scene niet.
Het blijkt toch aantrekkelijker om veel en vaak over nieuwe en levende dingen
te schrijven dan om dit te blijven volgen als hetzelfde zich even niet zo
duidelijk profileert. Mensen die je hier spreekt hebben het over ‘de Antwerpse
scene van toen’ alsof het de normaalste zaak van de wereld is maar in Nederland
lees je niets in de media over deze verandering. Hetzelfde geldt voor bands,
want iedereen is in de weer met de Strokes en de White Stipes en sinds kort met
Black Rebel Motorcycle Club. Liever dat dan je af te vragen wat Eboman,
Portishead, Olivia Tremor Control, Scram C Baby en Senser nou aan het doen
zijn. Dat is ook de manier waarom sommige bands geruisloos verdwijnen zonder
gepast afscheid zoals dat wel had mogen gebeuren bij bands als Simmer (voorheen
The Serenes) en Neutral Milk Hotel. Denk maar aan wat iedereen zei toen Weezer
opeens met hun groene album kwam: “goh, ik dacht dat ze niet meer bestonden” en dat zullen velen ook hebben als Cracker straks met het erg goede Forever komt.
Maar een duidelijke dood zorgt ook niet altijd voor een terechte respons. Bij
de zelfmoord van Kurt Cobain konden we niet om Nirvana heen in de krant, op TV,
de radio en zelfs Nirvana t-shirts tellen op straat werd een erg intensieve
bezigheid. Zal nu wel anders lopen met Feeder. Maar toen Pavement te kennen gaf
dat ze uit elkaar ging moesten we het doen met een lullig stukje in de openingen van sommige muziekbladen en enkel liedje in de avonduren op de radio.
Een taak die vooral door de VPRO en OOR ingevuld had moeten worden want
Pavement heeft toch voor een aanzienlijke verandering gezorgd en met hun schots
en scheve liedjes waarmee ze voor velen de toonaangevers van de underground
waren. Kijk maar hoe vaak in recensies nog naar Pavement wordt verwezen. Maar
de dood van Pavement heeft het af moeten leggen tegen het leven van alle next
big things die we maandelijks voorgeschoteld krijgen. Om het verleden wordt
geen traan gelaten en de toekomst wordt juichend binnen gehaald: stilstand is
achteruitgang.
Laten we het daar maar op houden want ook het ‘nieuwe’ Antwerpen is toch zeker
de moeite waard. Je leest er de HUMO en luistert naar Studio Brussel en je
merkt dat mensen toch nog op een mooie manier met muziek omgaan; het wordt echt gewaardeerd. Eels en Mercury Rev gaan al een tijdje mee maar de nummers van hun recenste albums blijf je overal horen. In een grote boekenzaak hadden ze zelfs All Is Dream opgezet. In plaats van naar bandjes kijken kan je alle cafe’s
langsgaan te bezoeken en alle biertjes op de lijst proberen en zelf ga ik de
komende tijd een paar keer drie kwartiertjes in de trein zitten om in Brussel
te komen en daar in ieder geval de Strokes en Godspeed You Black Emperor te
zien in de AB . Allez, nou even een paar pintjes pakken, schijnt nog net zo lekker te zijn als vroeger. Salut.

2002-01-09T07:47:00.000-08:00

¡Esquivel!

1918 - 2002

Juan Garcia Esquivel, aartsvader van de avontuurlijke huiskamermuziek, overleed afgelopen donderdag aan de gevolgen van een hersenbloeding. Hij werd 83 jaar. ¡Esquivel! was de uitvinder van de zogenaamde Space Age Bachelor Pad Sound van de '50s en '60s. Deze muziek, met haar vele wendingen, onbevangen toon en speelse gebruik van de meest uiteenlopende geluidseffecten en instrumentarium, was kenmerkend voor de Amerikaanse tijdsgeest van de periode na de oorlog. De nadruk lag - net zoals bij bijna alle (commerciele) uitingen van die tijd - op welvaart en innovatie, maar vooral ook plezier. Na 15 jaar oorlog en wederopbouw mocht je weer lachen (al waren de commies natuurlijk wel om de hoek).
Het was de tijd van The House Of The Future, de baby-boom, de eerste editie van Playboy, The Rat Pack, Chuck Jones en vette Amerikaanse sleeën. De grote stad was weer de plaats om te gaan wonen en werken en de true playaz van toen hadden een state-of-the-art vrijgezellenappartement met strakke lijnen overal en een killer hi-fi. Platen als ¡Esquivel!'s 'To Love Again' en 'Infinity In Sound' mochten uiteraard niet missen in de vinylkast. Zelf genoot de bebrilde Mexicaan ook van het imago van de charmante, immer strak geklede latin playboy, zoals blijkt uit uit de liner-notes van 'To Love Again' (1957): "Fortune has amply blessed this good-looking young Latin American -- there has been a long and uninterrupted succession of names of beautiful and famous women mentioned in connection with him."
Kijk, dat lezen we nou graag.

Maar Esquivel was niet alleen een man van de wereld en een van de meest invloedrijke arrangeurs van de vorige eeuw, ook zijn technische innovaties zouden tot op de dag van vandaag evenveel, zo niet meer, tot de verbeelding spreken. De man was een pionier in de kunst van de opnametechniek. Hij maakte gretig gebruik van de laatste snufjes op het gebied van stereophonisch geluid en niets was hem te vreemd in zijn zoektocht naar het ultieme gebruik van separatie. Echo's van de ene kanaal naar de andere, orkesten die speciaal daarvoor gearrangeerde stukken in twee aparte studio's opnamen, you name it, hij deed het. En vaak als eerste. Je kunt meer daarover lezen in dit artikel dat ik via Metafilter over hem vond.
¡Esquivel!'s invloed hoor je overal, nu zelfs meer dan ooit sinds hij in '57 zijn eerste plaat maakte voor RCA Victor. Door de jaren heen, van de analoge trucjes in 'Pet Sounds' tot aan de laatste twee platen van Cornelius tot aan reclametunes en incidentele muziek, grote kans dat ze het bij ¡Esquivel! vandaan hebben (of, in geval van laatstgenoemden, dat hij het zelf heeft gemaakt). Van directe "nakomelingen" als Combustible Edison, Pizzicato 5 en Arling & Cameron tot aan labels als Crippled Dick en Compost, de wortels van de easytune en de lounge liggen allemaal bij hem in zijn urn in Juitepec, Morelos, Mexico. ¡Viva El Maestro!

2002-01-08T14:54:00.000-08:00

Een triomfantelijke optocht

Ik loop nog even bij Hans en Carlo binnen aan de Kammenstraat voor een broodnodige portie muziek. Ik begin al een beetje te wennen aan de nieuwe situatie waarin ik niet meer zo veel platen kan kopen als voorheen, maar ik laat me nog altijd te veel aansmeren. Carlo weet donders goed dat hij me van alles voor kan schotelen, dat ik proef van alles en dat er altijd wel een paar dingen zijn die ik smakelijk genoeg vind om ze thuis verder te verorberen, te herkauwen, opnieuw te verorberen, enzovoorts. Ook vanmiddag ga ik over mijn budget heen. Het kan me op zulke moment nooit wat schelen. Terwijl een mannetje gewapend met megafoon en moker me met mijn neus op mijn financiële situatie probeert te drukken, zegt een ander mannetje dat het best kan, dat het geen probleem is, dat ik de weken die volgen toch niet meer in die winkel zal komen, in geen enkele platenwinkel trouwens. Toe maar. Neem ze allemaal.
Ik trek mijn geldbuidel open en vraag Carlo in ruil voor hoeveel biljetten van welke waarde ik het stapeltje vinyl mee naar huis mag nemen. Hij neemt het telraam ter hand en begint te rekenen. Dan trekt hij zijn Columbogezicht en kijkt me met samengeknepen ogen aan.
"Ik heb nog één plaat die je absoluut moet horen."
"Ehm....ik ben al over mijn budget heen."
"Ja? Oh."
Stilte.
"Nou ja, misschien de volgende keer dan."
"Ja."
"Als hij er nog is."
Dat is gemeen. Hij speelt vals.
"Wat is het dan?"
Ik weet nu al dat de kans meer dan groot is dat ik de plaat ga kopen. Zo gaat dat.
Carlo haalt een plaat met een interessant uitziende hoes van de plank.
"'t Is een EP van een gast uit Californië, Ray Barbee. Hij is een vrij bekende skater en nu heeft hij een plaat gemaakt met zes instrumentale liedjes op de ene kant, en een ets op de andere."
Hij zet de plaat op. Een jazzy Caribisch ritme klinkt als kort intro, dan een elektrisch pingelend jazzgitaartje, wat later gevolgd door een prettig saxofoontje. Het doet me denken aan Style Council ten tijde van "Café Bleu", en aan Prefab Sprout, op de één of andere manier, met Lou Reed op gitaar. Ieder moment verwacht ik de stem van Paddy McAloon. Maar die komt niet. Het liedje kabbelt vrolijk door. Een paar minuutjes, dan is het voorbij. Tweede nummer, weer zo'n relaxed ritme, een Luscious Jackson gitaartje erin, en een metallofoon, of ik denk dat het zo heet. Van deze muziek word ik blij. En dat blijft zo. Zes kleine liedjes met niets meer dan een bescheiden drum, een gitaartje, soms een saxofoon, soms een metallofoon, en soms een marimba. Prachtig. Ik neem hem mee.

Ray Barbee blijkt inderdaad een skater die het leuk vindt om muziek te maken, zo leer ik uit het interview dat in 1996 in Heckler Magazine stond. Hiero staan wat skatebeelden van hem, en hier nog een interview. Zijn plaat "Triumphant Procession" is uitgebracht op Galaxia, maar is erg moeilijk te vinden. Schijnt.

2002-01-07T04:10:00.000-08:00

Wat losse gedachten over vernieuwing en non-lineaire mutaties in muziek (of hoe de dansvloer denkt)

Waar gaan genres naar toe als ze sterven? Nergens naar toe, ze zijn veroordeeld tot een spookachtig bestaan wanneer de blik van allerhande media en de participatie van tijdelijk geïnteresseerden zich definitief afwend op zoek naar “het nieuwste”. Laat ik vooraf stellen, ik ben helemaal voor Het Nieuwe, De Hype, Het Vluchtige etc. Ik eis geen garantie van eeuwigheidswaarde van mijn muziek. En toch ben ik laatst flink aan het denken gezet over de rol van vernieuwing in muziek. Het afgelopen jaar heb ik zelden naar jungle geluisterd, er was meer dan genoeg aan de hand op muzikaal gebied om mijn oude liefde te negeren, die de laatste jaren toch steeds dieper leek te verzanden in een grijze tech step massa. Maar goed LTJ Bukem draait weer eens in Amsterdam, je regelt een logeerplek voor je dochter en speelt het op die sporadisch vrije nachten op zeker. Je rookt wat en laat je gedachten prettig wegdrijven op de no-nonsense set die zich ontvouwt.

Alsof je je verliest in een eeuwig herhalend 1994/1995. Geen enkele plaat die nacht presenteert een radicale vernieuwing, het zijn allemaal voorzichtige herbewerkingen van het aquatische jungle model dat met het verschijnen van de eerste Logical Progression compilatie al was geperfectioneerd. Zuchtende engelen, tintellende waaiers van geluid en soms hele vreemde draaikolken van ritme resulteren in rustgevende pastorale visoenen en kosmische gedachtesprongen. Bukem houdt koppig vast aan het gebruik van de Amen-break als het jungle equivalent van de zekerheid van 4/4 in House en hij heeft gelijk, het is DE junglebeat, die zowel je gedachten bevriest als dwingt te dansen. MC Conrad echoot ondertussen flink door de muziek totdat hij op een cruciaal moment in trance raakt, zijn woorden zijn niet meer te volgen, hij lijkt een andere taal te spreken, een diepere, oudere taal waarmee hij de dansers op een ander niveau aan het programmeren is. Als muziek je zo wollig en veilig doet voelen, en (om wat hippiepraat te bezigen) zo heilzaam werkt, wordt vernieuwing een vreemd abstract concept. Geen wonder dat Bukem, Good Looking en consorten de afgelopen 5 jaar niet vooruit te branden zijn (ook al zullen ze zelf hier ongetwijfeld anders over denken): als je perfectie hebt bereikt, wat kan je dan nog verder doen behalve jezelf herhalen?

De denkfout ligt natuurlijk bij mij, het aquatische jungle traject heeft deze jaren gewoon doorgewerkt met een vaste groep fans die het trouw in stand heeft gehouden zonder zich wat aan te trekken van de opgetrokken neuzen van de kenners. Tijd om weer een goede portie twijfel los te laten op het lineaire model van geschiedenis en vooruitgang (hoe moeilijk het dus ook blijkt om aan die gewenning te ontsnappen) en eens goed met een caleidoscopische blik de afgelopen jaren onder de loep te nemen. Tijd om genres in alle rust op hun eilandjes hun ding te laten doen, af en toe een voorzichtige brug bouwend naar een ander soort. Evolutionaire mutaties in plaats van geforceerde metarevoluties. Een goed voorbeeld: de Droppin’ Science compilatie Volumes die net is uitgebracht. 10 jungle tracks uit de periode 1993-1995 die nog steeds klinken als de toekomst. Waarom heeft jungle zich eigenlijk van zo’n briljante, zowel toegankelijke als avant-gardistische, energie gedistantieerd? Of beter: waarom hebben wij dat geaccepteerd? Droppin’ Science maakt tot op de dag vandaag, ratelende state-of-the-art jungle en ze zullen niet de enige zijn. Is muziek eigenlijk in veilige handen van muzikanten, producers en DJ’s, is het eigenlijk in veilige handen van critici of van het publiek? Moeten we eigenlijk niet eens onze eisen, wensen, dromen over muziek op alle niveau’s doordenken en bijstellen. 2001 heeft ons genoeg nieuwe puzzelstukjes geschonken, 2002 ga ik er eens goed mee aan de slag.

2002-01-06T01:27:00.000-08:00

The Plan – Mon Amour

‘Jaaa, je had de hype, maar dit is the real thing!’, bralde ik vannacht nog tegen wie het maar horen wilde. Nu fiets ik alleen terug naar huis. Het is te koud, de wegen zijn glad en ik ben ver heen na 4 uur non-stop dansvloer en alcohol. Het bloed suist nog langs mijn slapen en al dat koude zweet onder mijn trui, dat kan niet goed gaan. Ik moet zo snel mogelijk naar huis maar al in de club had ik mezelf niet meer in de hand, laat staan nu. Terwijl ik allang kwijlend met een tand in mijn lip en een ontwrichte schouder op het ijs in de Moesstraat had moeten liggen zwiert en slingert mijn fiets vrolijk verder en schreeuw ik stomdronken alle herkenbare stukjes van het liedje in de verkeerde volgorde. ‘Aaaaah, MERDE!!!’ schalt het door de buurt. En nog een keer…
Ik ben verliefd, maar ik heb nog niet besloten op wie. Ik wil janken maar ook dat heb ik al jaren niet meer gedaan. Rest niets anders dan in mijn eentje plezier te maken en dat gierende orgeltje door mijn hoofd te laten gaan. En nog een keer…

2002-01-04T07:55:00.000-08:00

Nog een stukje over The Strokes?

Ja dus. 'Is This It' is unaniem verkozen tot plaat van het jaar door vrijwel de gehele vaderlandse en ook buitenlandse muziekpers.
Tot vorige week heb ik mij verre gehouden van The Strokes, maar de conclusie van de pers liet me overstag gaan: ik heb de cd geleend van een collega, en er direkt maar een copietje van gebrand.
Ik wilde weten of die pers het inderdaad bij het rechte eind had. Het enige wapenfeit dat ik tot vorige week kende van The Strokes was de single 'Last Nite', een leuk en aanstekelijk muziekje dat het predikaat "verrukkelijk" wel degelijk verdient. Die nonchalance, de lekkere melodie, het simplisme. Echter, het was voor mij geen reden om direct naar mijn lokale platenboer te sprinten, zo opzienbarend was het ook weer niet.
Maar goed, sinds vorige week ken ik 'Is This It' dus wel. Inmiddels van voren tot achter, en weer terug. Want het is een makkelijk plaatje, laten we wel wezen. En naarmate ik het album beter leerde kennen, begon ik me steeds meer af te vragen wat iedereen nou anders hoorde dan ik. Leuke muziek, inderdaad. Aanstekelijk, absoluut. Goede attitude, dat is zoveel als zeker. Maar opzienbarend? Een revelatie? Waar dan? Ik kan het nergens ontdekken, ook niet onder een microscoop.
Maar weer eens al de recensies afgegaan, misschien kon ik het dan ontdekken. Niet dus. Ze zijn allemaal eensgezind, op zich natuurlijk een unicum, maar alleen positieve aspecten en totaal geen kritiek. In geen enkele recensie wordt gerept over het totale gebrek aan originaliteit, de vlakke productie, het ontbreken van dynamiek. Niks van dat alles. Het wordt afgedaan als mooi authentiek retro gevoel en bijpassend ouderwetse productie. Dat de Velvet Underground het allemaal al veel eerder en vooral veel beter hebben gedaan wordt maar sporadisch aangetipt.
Wat ook niet wordt genoemd is de opzettelijke simpelheid van songstructuur en solo's, iets dat me altijd al mateloos heeft geërgerd. Solo's worden vals gespeeld, terwijl je hoort dat die jongen het dus wel kan. Wat een kutmentaliteit. Hetzelfde geldt voor die nonchalante attitude, iets dat precies vijf liedjes lang werkt. Daarna wordt het langzamerhand vervelend, zodat ik het album nog niet één keer in zijn totaliteit heb kunnen beluisteren zonder me vreselijk te irriteren. Erg knap voor een album dat nauwelijks langer is dan een half uur.
Is het album dan slecht? Natuurlijk niet. De melodieën zijn sterk, soms zelfs meeslepend en ontroerend, de muziek is energiek, en als geheel klinkt het behoorlijk fris. Ik luister er regelmatig met veel plezier naar eigenlijk. Maar maakt dit The Strokes tot de rockmuziek's officiële hoop in bange dagen? Dacht het niet. Er zijn genoeg bands die dat predikaat veel beter zouden kunnen krijgen, ook bands in ons eigen landje.
De hype rond The Strokes is er eentje die het bewijs vormt dat muziekpers het gewone voetvolk niet ontstijgt: het volgen van de massa wordt als gemeengoed beschouwd. Het totale gebrek aan het in het juiste perspectief plaatsen van de muzikale verrichtingen van The Strokes is het duidelijkste symptoom dat de meeste mensen de, door henzelf waarschijnlijk gehate, kudde-volgende schaapjes zelf zijn.